Ceny cukru skaczą o 25% w związku z El Niño i biopaliwami ograniczającymi globalną podaż
Globalne ceny cukru wzrosły w 2026 roku o 25%, ponieważ El Niño, popyt na biopaliwa i ograniczenia eksportowe tworzą deficyt podaży. Zwięzła prognoza cen i handlu.
Ceny
Od stycznia międzynarodowe ceny referencyjne cukru surowego wzrosły o około 25%, a poziomy z połowy października powyżej 450 USD/t oznaczały niemal dwuletnie maksimum, gdyż rajd przyspieszył w związku z narastającymi obawami o podaż.
Siła cen wyraźnie kontrastuje z sytuacją w szerszym sektorze rolnym, gdzie indeks S&P GSCI Agriculture spadł o około 16% od początku września, podczas gdy subindeks cukru nieznacznie wzrósł. Pozycjonowanie funduszy spekulacyjnych na cukrze stało się bardziej konstruktywne, lecz podstawowym czynnikiem jest zaostrzający się bilans fizyczny, a nie wyłącznie nastroje makroekonomiczne. Sugeruje to, że korekty prawdopodobnie będą płytkie, dopóki utrzymywać się będą ryzyka podażowe.
Podaż i popyt
Międzynarodowa Organizacja Cukru prognozuje obecnie niewielki globalny deficyt cukru, wynoszący około 0,2 Mt w sezonie 2026/27, po nadwyżce 1,1 Mt w poprzednim sezonie. Nowsze szacunki wskazują jednak na deficyt bliższy 1,0 Mt, ponieważ oczekiwania dotyczące produkcji w kilku kluczowych krajach pochodzenia pogarszają się. Wzrost popytu pozostaje umiarkowany i zasadniczo stabilny, co oznacza, że trend wzrostowy cen jest w przeważającej mierze napędzany przez podaż.
Dostępność cukru na eksport jest ograniczana jednocześnie z kilku kierunków. Indie, wcześniej drugi największy eksporter, znacząco ograniczyły wysyłki i od maja 2026 roku faktycznie zakazały większości eksportu cukru, aby chronić rynek krajowy. Od 1 listopada zakazały również wykorzystywania trzciny cukrowej do produkcji etanolu w celu zabezpieczenia podaży żywności. Jednocześnie rośnie zapotrzebowanie importowe w regionach deficytowych, takich jak UE i części Bliskiego Wschodu, nasilając konkurencję o cukier surowy z Brazylii i Tajlandii.
Kluczowe czynniki fundamentalne
Wpływ pogody i El Niño
El Niño jednocześnie zakłóca zbiory w kilku głównych regionach produkcyjnych. W brazylijskim regionie Centrum-Południe – odpowiadającym za ponad 90% krajowej produkcji – intensywne opady we wrześniu i na początku października opóźniły dostęp do pól, zakłóciły przerób i obniżyły zawartość sacharozy, zmniejszając przerób trzciny względem ubiegłego roku. W Indiach deficyt opadów monsunowych przekroczył 10%, ograniczając plony trzciny, natomiast Tajlandia mierzy się z oczekiwanym spadkiem produkcji o około 17% rok do roku, do poziomu poniżej 10 Mt.
W UE rekordowe letnie upały znacząco obniżyły plony buraków cukrowych, a produkcję w sezonie 2026/27 szacuje się na około 20% niższą, czyli mniej więcej 13.5 Mt. Te równoczesne szoki pogodowe w regionach upraw trzciny i buraków leżą u podstaw przejścia od nadwyżki do deficytu, pozostawiając zapasy i przepływy handlowe jako główne bufory chroniące przed dalszymi zakłóceniami.
Biopaliwa i zmiany polityki
Rosnące ceny ropy naftowej i wspierane przez państwa obowiązkowe poziomy domieszek strukturalnie kierują trzcinę z produkcji cukru do etanolu w kluczowych krajach producenckich. Brazylia stopniowo zwiększała obowiązkowy udział etanolu w benzynie, a Indie również podniosły poziom domieszki etanolu, aby ograniczyć zależność od importu paliw. Ograniczyło to dostępność sacharozy do produkcji cukru krystalicznego, zwłaszcza gdy relatywne ceny sprzyjają etanolowi.
Decyzje polityczne działają obecnie w obu kierunkach: wcześniejsze działania zwiększyły produkcję etanolu i zaostrzyły podaż cukru, natomiast najnowsze posunięcia, takie jak obowiązujący od 1 listopada zakaz wykorzystywania trzciny cukrowej do produkcji etanolu w Indiach, tymczasowo kierują surowiec z powrotem do produkcji żywności, pozostawiając jednak ograniczenia eksportowe w mocy. Ogólnie otoczenie regulacyjne zwiększa niepewność i sprawia, że globalny bilans pozostaje podatny na kolejne mandaty lub interwencje handlowe.
Perspektywy pogodowe (kluczowe regiony)
Agencje klimatyczne i prywatni prognostycy oczekują, że obecny silny epizod El Niño utrzyma się co najmniej do I kwartału 2027 roku, co oznacza dalsze ryzyko opadów poniżej normy w Indiach i Tajlandii oraz epizodów nadmiernych opadów w części brazylijskiego pasa upraw trzciny. Dla nabywców wydłuża to okres, w którym mogą pojawić się dodatkowe straty plonów lub jakości w związku z przerobem w sezonie 2026/27 oraz decyzjami dotyczącymi zasiewów na początku 2027 roku.
Jakiekolwiek potwierdzenie pogarszających się warunków na polach w Azji lub przedłużających się zakłóceń logistycznych w Brazylii prawdopodobnie wywoła szybką reakcję cenową, biorąc pod uwagę już niewielki bufor globalnych zapasów i umiarkowany prognozowany deficyt.
Perspektywy handlu i zaopatrzenia
- Stronniczość: Rynek pozostaje strukturalnie mocny co najmniej do I–II kwartału 2027 roku, z ryzykiem wzrostowym, jeśli szkody związane z El Niño się pogłębią lub pojawią się kolejne kontrole eksportu.
- Dla odbiorców przemysłowych: Warto rozważyć przyspieszenie zabezpieczenia części dostaw na 2027 rok podczas spadków cen, traktując priorytetowo elastyczność pochodzenia i jakości, aby uzyskać dostęp do dostawców z Brazylii, Tajlandii i innych źródeł w miarę zmian przepływów handlowych.
- Dla rafinerii i traderów: Należy uważnie śledzić sygnały dotyczące polityki Indii oraz dane o przerobie i pogodzie w Brazylii; zakłócenia bazy i frachtu mogą stwarzać możliwości arbitrażu regionalnego, nawet jeśli ceny bazowe pozostaną wysokie.
- Dla producentów: Wykorzystywać obecną siłę rynku do stopniowego zawierania transakcji zabezpieczających, zachowując część potencjału wzrostowego dzięki strategiom opcyjnym, zważywszy na utrzymującą się niepewność pogodową i polityczną.
Wskazanie rynkowe na 3 dni
W ciągu najbliższych trzech sesji handlowych kontrakty terminowe na cukier prawdopodobnie pozostaną wsparte przez dominującą narrację o deficycie oraz ryzyka pogodowe związane z El Niño. Przy braku istotnych doniesień dotyczących polityki ruch cen może konsolidować się w pobliżu ostatnich maksimów, z umiarkowanym nastawieniem wzrostowym, jednak wszelkie nowe dowody na dalsze straty produkcji lub bardziej ograniczoną dostępność eksportową mogą szybko wywołać kolejny impuls wzrostowy.