Szok związany z Ormuzem wynosi Brent powyżej 110 USD, a krzywa kontraktów terminowych się spłaszcza

Notowania Brent i WTI wybiły się na nowe maksima, przy czym najbliższy kontrakt na Brent jest blisko 110 USD/bbl, a WTI powyżej 100 USD/bbl. Ruch ten napędzają ostre ryzyko geopolityczne wokół cieśniny Ormuz oraz zacieśniające się fundamenty krótkoterminowe. Krzywa kontraktów terminowych pozostaje silnie w backwardation aż do lat 2027–2028, sygnalizując znaczący niedobór w krótkim terminie i utrzymujące się premie za ryzyko pomimo słabszych oczekiwań dotyczących popytu długoterminowego. Rynki ropy w pełni wyceniają obecnie ryzyko zakłóceń związanych z wojną w Iranie i w szerszym regionie Zatoki Perskiej, podczas gdy Międzynarodowa Agencja Energetyczna (IEA) i OPEC+ podkreślają raczej zmienność i niepewność niż bezpośredni niedobór. Kontrakty krótkoterminowe wzrosły o 3–4% podczas jednej sesji, a marże na oleju napędowym i średnich destylatach pozostają podwyższone, nawet gdy ICE Gas Oil w dalszej części krzywej słabnie względem ekstremalnie wysokich poziomów. Pozycjonowanie coraz wyraźniej przechyla się w stronę wzrostów, jednak tempo ruchu sprawia, że ceny są podatne na korekty wywołane nagłówkami informacyjnymi.

Ceny i struktura kontraktów terminowych

Istota obecnego ruchu jest bezpośrednio widoczna na krzywej kontraktów terminowych:

• Przednia część krzywej WTI: Kontrakt WTI z listopada 2026 r. rozliczył się na poziomie 101,41 USD/bbl 16 października, rosnąc tego dnia o 3,39%. Kontrakt z grudnia 2026 r. wynosi 99,02 USD/bbl, a ze stycznia 2027 r. 97,44 USD/bbl. Cała krzywa na lata 2026–27 wykazuje silne wzrosty rzędu około 2,5–3,5% dzień do dnia.
• Przednia część krzywej Brent: Kontrakt Brent z grudnia 2026 r. zamknął się na poziomie 109,86 USD/bbl, rosnąc o 3,59%, przy czym kontrakt ze stycznia 2027 r. wynosi 106,82 USD/bbl, a z lutego 2027 r. 103,93 USD/bbl. Poziomy te są zgodne z kwotowaniami spot, które wyniosły Brent w okolice 110 USD/bbl po atakach minowych na tankowce w cieśninie Ormuz.
• Backwardation: WTI spada z 101,41 USD/bbl (listopad 2026 r.) do około 50–52 USD/bbl w 2035 r., podczas gdy Brent zniżkuje ze 109,86 USD/bbl (grudzień 2026 r.) do około 60–62 USD/bbl w 2037 r. Tak wyraźnie opadająca krzywa odzwierciedla silną premię za ryzyko w krótkim terminie, a nie oczekiwania strukturalnie napiętej podaży w długim okresie.
• Produkty rafinowane: ICE Low Sulphur Gas Oil (Diesel) pozostaje niezwykle wysoki w ujęciu absolutnym (listopad 2026 r. na poziomie 1,413 USD/t), lecz słabnie w dalszej części krzywej, a wartości po 2027 r. systematycznie spadają. Połączenie wysokich marż w przedniej części krzywej i obniżających się cen terminowych wskazuje na natychmiastowe napięcia na rynku średnich destylatów, szczególnie w Europie, ale także na oczekiwania średnioterminowego przywrócenia równowagi.

Podaż, popyt i geopolityka

Na fundamentach dominują obecnie wojna w Iranie i zakłócenia wokół kluczowych szlaków eksportowych:

• Zakłócenia w cieśninie Ormuz: Według doniesień co najmniej dwa duże tankowce z ropą uderzyły w ostatnich dniach w miny w cieśninie Ormuz lub w jej pobliżu, tymczasowo ograniczając regionalny eksport ropy do nieco ponad 9 mln b/d i wynosząc Brent w okolice 110 USD/bbl. Irańska marynarka wojenna otwarcie sygnalizuje zamiar ograniczenia żeglugi, zwiększając ryzyko kolejnych przerw w dostawach oraz spowolnienia ruchu wskutek wyższych kosztów ubezpieczenia.
• Szerszy konflikt na Bliskim Wschodzie: Wojna w Iranie gwałtownie podniosła ceny energii w ujęciu rok do roku, a inflacja cen energii dla konsumentów w kluczowych regionach importujących jest bliska 20% w porównaniu z poziomem sprzed 12 miesięcy. Ataki na infrastrukturę i zagrożenia dla alternatywnych szlaków eksportowych, w tym systemu rurociągów East-West w Arabii Saudyjskiej, zwiększają postrzeganą kruchość globalnych łańcuchów dostaw.
• Stanowisko OPEC+: Ministrowie OPEC i państw spoza OPEC spotkali się 12 października i potwierdzili swoje zobowiązanie do wcześniej uzgodnionych decyzji produkcyjnych, sygnalizując brak natychmiastowego awaryjnego zwiększenia wydobycia pomimo wyższych cen. Grupa nadal opiera politykę na koncepcji „stabilności rynku”, skutecznie pozwalając, by ryzyko geopolityczne wspierało ceny, przy jednoczesnym utrzymywaniu wolnych mocy produkcyjnych w rezerwie.
• Perspektywy popytu: Październikowy raport IEA Oil Market Report z 2026 r. obniża oczekiwania dotyczące popytu i podkreśla, że wysokie ceny oraz słabsze warunki makroekonomiczne ograniczają wzrost konsumpcji. Agencja przewiduje, że globalny popyt w 2027 r. nadal będzie poniżej wcześniejszego trendu, co sugeruje, że obecne backwardation częściowo odzwierciedla oczekiwane złagodzenie napięć po ustąpieniu ryzyka geopolitycznego.
• Zapasy: Najnowsze dane z USA pokazują, że komercyjne zapasy ropy pozostają umiarkowanie poniżej średniej z pięciu lat, pomimo pewnych tygodniowych wzrostów na początku kwartału. Najnowsze tygodniowe raporty EIA wskazują na wykorzystanie mocy rafineryjnych w przedziale niskich 90% oraz utrzymujące się wysokie przeroby oleju napędowego i paliwa lotniczego, dlatego wszelkie zakłócenia eksportu szybko przekładają się na bardziej napięty bilans w basenie Atlantyku.

Sygnały z krzywej i premie za ryzyko

Struktura terminowa WTI, Brent i Gas Oil zapewnia czytelną mapę oczekiwań rynku:

• Napięcia skoncentrowane w przedniej części krzywej: Dwucyfrowe backwardation pomiędzy pierwszymi dwoma latami a dalszymi terminami wskazuje, że kupujący są skłonni płacić wysoką premię za natychmiast dostępne baryłki. Na przykład WTI spada z około 101 USD/bbl pod koniec 2026 r. do niskich 70 USD/bbl w 2029 r., a Brent z okolic 110 USD/bbl do niskich 70 USD/bbl w 2030 r.
• Stopniowy powrót: Po 2030 r. krzywa WTI wypłaszcza się w okolicach 50–52 USD/bbl, a Brent w kierunku 60–61 USD/bbl. Sugeruje to oczekiwania normalizacji sytuacji geopolitycznej, poprawy podaży spoza OPEC, w tym z amerykańskiego sektora łupkowego, Brazylii i Gujany, oraz stabilizacji popytu dzięki efektywności energetycznej i elektryfikacji.
• Marże na oleju napędowym: Krzywa Gas Oil, choć opadająca, pozostaje podwyższona względem historycznych norm. Wysokie ceny krótkoterminowe przy stopniowym spadku do początku lat 30. sugerują, że ograniczone moce rafineryjne, szczególnie w zakresie średnich destylatów, pozostaną strukturalnym problemem nawet po złagodzeniu bilansu ropy.
• Ryzyko zmienności: Przy kontraktach z najbliższym terminem już na wielomiesięcznych maksimach oraz przepływie informacji geopolitycznych wywołującym wahania śróddzienne, zmienność prawdopodobnie przekroczy poziomy uwzględniane w oficjalnych prognozach, takich jak EIA STEO i IEA OMR. Rynki mogą wielokrotnie przesadnie reagować zarówno wzrostami na wieść o nowych incydentach, jak i spadkami w przypadku informacji o zawieszeniu broni lub deeskalacji.

Pogoda i czynniki sezonowe

Obecnie pogoda odgrywa drugorzędną rolę w porównaniu z geopolityką, ale warto odnotować kilka czynników:

• Sezon huraganów na Atlantyku: Jak dotąd zagrożenie huraganami pod koniec października dla amerykańskiego wydobycia i rafinacji w Zatoce Meksykańskiej wydaje się ograniczone, a obecnie nie przewiduje się, aby w ciągu najbliższych kilku dni silne sztormy uderzyły w kluczowe platformy offshore lub rafinerie na wybrzeżu Zatoki.
• Popyt zimowy: Popyt na ogrzewanie na półkuli północnej wkrótce zacznie rosnąć. Przy już podwyższonych cenach Gas Oil i oleju napędowego każdy chłodniejszy niż zwykle początek zimy w Europie lub Azji Północnej dodatkowo zacieśni bilans średnich destylatów i może przełożyć się na popyt na ropę o wysokiej zawartości siarki, odpowiednią do produkcji oleju opałowego.

Perspektywy handlowe i 3-dniowa prognoza kierunkowa

Rozważania strategiczne (najbliższe 2–4 tygodnie)

• Producenci / podmioty zabezpieczające ryzyko:
  • Wykorzystać strome backwardation do stopniowego zwiększania zabezpieczeń na lata 2027–2030, gdzie ceny pozostają znacznie powyżej pełnych kosztów cyklu wielu producentów.
  • Unikać nadmiernego zabezpieczania najbliższych miesięcy, w których premia za ryzyko jest najwyższa i napędzana czynnikami politycznymi; zachować elastyczność na wypadek dalszego wzrostu cen wskutek nowych zakłóceń.
• Nabywcy fizyczni / rafinerie:
  • Zabezpieczać dostawy krótkoterminowe tam, gdzie są kluczowe z operacyjnego punktu widzenia; przy podwyższonych cenach Brent i WTI rozważyć optymalizację koszyka ropy w kierunku przecenionych gatunków, jeśli są dostępne.
  • Selektywnie oceniać zabezpieczenie dostaw terminowych: silne backwardation sprzyja utrzymywaniu minimalnych zapasów, lecz ryzyko logistyczne i bezpieczeństwa przemawia za nieco wyższymi zapasami bezpieczeństwa w Europie i Azji.
• Uczestnicy spekulacyjni:
  • Momentum wzrostowe pozostaje nienaruszone, lecz punkty wejścia stają się coraz bardziej ryzykowne. Skupiać się na kupowaniu spadków zamiast gonienia za wybiciami, stosując ścisłe zlecenia stop-loss w okolicach minimów z poprzedniego dnia.
  • Rozważyć transakcje względnej wartości: długa pozycja w Gas Oil względem ropy lub długa pozycja w kontraktach krótkoterminowych względem odroczonych, dopóki ryzyko zakłóceń związanych z wojną pozostaje nierozwiązane.

3-dniowa perspektywa kierunkowa (do 22 października 2026 r.)

Ogólnie kompleks rynku ropy znajduje się w klasycznym geopolitycznym uścisku: napięte bilanse krótkoterminowe, wysoka zmienność i podwyższone premie za ryzyko występują w konfrontacji z łagodniejszymi średnioterminowymi perspektywami popytu oraz znaczącymi wolnymi mocami produkcyjnymi, które można uruchomić, jeśli ceny przekroczą poziomy akceptowalne dla decydentów.