Ceny oleju palmowego napotykają przeszkody w postaci rekordowych zapasów w Malezji pomimo silnego eksportu. Analiza podaży, popytu, polityki i perspektyw krótkoterminowych.
Ceny
Kontrakty futures na malezyjski surowy olej palmowy (CPO) pozostają zmienne, lecz są notowane umiarkowanie powyżej ostatnich minimów. Benchmarkowy CPO odbił się od dołka w okolicach 3 985 RM/MT na początku listopada do około 4 155 RM/MT 12 listopada, a w najnowszych dziennych podsumowaniach wskazywany jest w pobliżu 4 170 RM/MT, co oznacza jedynie umiarkowany wzrost netto po wcześniejszej gwałtownej wyprzedaży.
Odbicie to nastąpiło po spadku o 8–9% od maksimów z końca października, wywołanym głównie szokiem związanym z rekordowymi zapasami w Malezji. Modele rynkowe opisują obecnie strukturę jako wyprzedaną, lecz ograniczoną, z ostrożnie bardziej korzystną perspektywą na siedem sesji, ale niewielkim potencjałem wzrostowym, dopóki zapasy pozostają blisko obecnych ekstremów, a indonezyjskie ceny referencyjne i opłaty utrzymują eksport tego kraju na relatywnie niższym poziomie cenowym niż ładunki malezyjskie.
Podaż i popyt
Bilans Malezji za październik uwypukla główny problem: podaż nadal przewyższa efektywny popyt. Produkcja surowego oleju palmowego wzrosła o około 1,73% miesiąc do miesiąca, do około 2,15 mln ton, podczas gdy eksport zwiększył się o około 55,75%, do 1,71 mln ton. Jednocześnie konsumpcja krajowa spadła o około 6,68%, a całkowite zapasy oleju palmowego wzrosły na koniec października do około 3,62 mln ton, czyli o około 3,16% względem września, osiągając najwyższy poziom od ponad dekady. Tak podwyższone zapasy znacząco zmniejszają prawdopodobieństwo trwałego wzrostu cen w krótkim terminie.
Najnowsze komentarze dotyczące handlu potwierdzają, że wzrost zapasów w październiku jest obecnie dominującym tematem na świecie. Analitycy podkreślają, że malezyjskie zapasy osiągnęły rekordowy poziom, wzmacniając niedźwiedzią nadwyżkę podaży, nawet jeśli część uczestników oczekuje, że zapasy osiągną szczyt w listopadzie, a następnie zaczną spadać. W Indonezji niższe ceny referencyjne i obniżone opłaty eksportowe na listopad zwiększają konkurencyjność eksportu CPO, kierując część dodatkowego popytu importowego z dala od Malezji i ograniczając wpływ wysokich danych o malezyjskim eksporcie w październiku.
Fundamenty i czynniki zewnętrzne
Fundamentalnie rynek mierzy się z nietypowym połączeniem rekordowych zapasów i nadal wspierających czynników makroekonomicznych. Po stronie wzrostowej olej palmowy pozostaje znacząco tańszy od oleju sojowego i innych olejów roślinnych, a stabilne ceny ropy naftowej w połowie przedziału 90 USD za baryłkę utrzymują ekonomikę biodiesla na zasadniczo atrakcyjnym poziomie, wspierając strukturalny popyt na olej palmowy w mieszankach energetycznych.
Pogoda stanowi ukryty czynnik wzrostowy. Prognozy sezonowe na koniec 2026 roku wskazują na utrzymujący się wzorzec El Niño, sprzyjający opadom poniżej normy i temperaturom powyżej normy w kluczowych regionach uprawy palm w Malezji i Indonezji. Choć drzewa obecnie dobrze plonują, warunki te zwiększają ryzyko stresu plonowania i spadku produkcji świeżych kiści owocowych (FFB) w 2027 roku, co w dłuższym horyzoncie może zaostrzyć fundamenty rynku, nawet jeśli zapasy krótkoterminowe pozostaną wysokie.
Znaczenie mają również polityka i kurs walutowy. Malezja obniżyła grudniową cenę referencyjną surowego oleju palmowego, utrzymując jednocześnie 10% cło eksportowe, co zwiększa efektywne obciążenie podatkowe w relacji do ceny i nieznacznie osłabia konkurencyjność względem Indonezji. Tymczasem obniżenie przez Indonezję opłaty eksportowej na CPO w listopadzie dodatkowo zwiększa atrakcyjność cenową tego kraju. Względnie stabilny ringgit w okolicach 4,08–4,09 USD/MYR ogranicza dodatkowe wsparcie dla malezyjskich cen wynikające z kursu walutowego.
Pogoda i perspektywy sezonowe
W najbliższym okresie wzorce sezonowe wskazują na stopniowe złagodzenie produkcji w Malezji po październikowym szczycie. Historyczne tendencje i wytyczne plantatorów sugerują, że produkcja powinna nieznacznie spadać w listopadzie i grudniu, co przy pozostałych niezmienionych warunkach pomogłoby zmniejszyć zapasy. Jest to zgodne z oczekiwaniami analityków sektora plantacyjnego, którzy przewidują, że malezyjskie zapasy zaczną spadać od listopada wraz z wycofywaniem się produkcji z sezonowych maksimów.
Jednak przy zapasach końcowych już przekraczających 3,6 mln ton jeden miesiąc niższej produkcji prawdopodobnie nie wystarczy, aby szybko znormalizować poziom zapasów. Bardziej znaczący wpływ suszy związanej z El Niño na plony oczekiwany jest dopiero od połowy 2027 roku, co oznacza, że w krótkim terminie rynek nadal będzie reagował na napięcie między wysokimi widocznymi zapasami a perspektywą przyszłego zaostrzenia podaży, a nie na natychmiastowy niedobór.
Perspektywy handlowe i kierunek na 3 dni
- Producenci / Sprzedający: Warto rozważyć wykorzystanie krótkoterminowych wzrostów w kierunku ostatnich maksimów na malezyjskich kontraktach futures do zwiększenia zabezpieczenia, ponieważ rekordowe zapasy i silna konkurencja ze strony Indonezji przemawiają za ograniczeniem wzrostów w najbliższym terminie.
- Rafinerie / Odbiorcy końcowi: Zakupy w najbliższych terminach należy rozłożyć w czasie, zamiast agresywnie gromadzić zapasy z wyprzedzeniem, ale utrzymać umiarkowane nastawienie długie do końca IV kwartału ze względu na połączenie wyprzedania technicznego, wspierających cen energii i oczekiwanego stopniowego spadku zapasów.
- Spekulanci: Obecnie relacja ryzyka do zysku przemawia za ostrożnie konstruktywnym nastawieniem za pośrednictwem opcji lub struktur o ograniczonym ryzyku, z celem w postaci zmiennego, nieznacznie wyższego przedziału, przy respektowaniu pułapu narzuconego przez rekordowe zapasy.
W ciągu trzech najbliższych sesji malezyjskie kontrakty futures na CPO prawdopodobnie pozostaną w przedziale lub nieznacznie się umocnią, przy silnym oporze dla dalszych wzrostów ze względu na nadwyżkę zapasów wynoszącą 3,62 mln ton i jak dotąd jedynie ograniczone dowody na ich zmniejszanie.