Ceny rodzynek osiągają sezonowe minima, gdy tureccy eksporterzy próbują odzyskać utracone rynki

Ceny rodzynek znajdują się pod silną presją, a tureckie wartości eksportowe spadły o około jedną trzecią rok do roku, mimo gwałtownego wzrostu wolumenów. Marże w całym łańcuchu dostaw są ściskane, a uczestnicy rynku informują, że przy obecnych poziomach „nikt nie osiąga zysku”. Po początkowo napiętym sezonie, spowodowanym ubiegłorocznymi szkodami pogodowymi, światowy rynek rodzynek przeszedł w fazę agresywnej polityki cenowej i osłabionego zainteresowania zakupami. Tureccy eksporterzy zwiększają wolumeny przy znacznie niższych cenach w dolarach, aby odzyskać utracone rynki, jednak niedawne opinie z targów we Francji potwierdzają, że nowych kontraktów długoterminowych wciąż jest niewiele. Jednocześnie popyt napędzany jakością na produkt wolny od pozostałości i faktycznie ekologiczny wspiera wyraźną premię cenową, szczególnie w przypadku pochodzenia południowoafrykańskiego oraz certyfikowanych rodzynek ekologicznych z Turcji. Ta rozbieżność między segmentem masowym a premium prawdopodobnie będzie kształtować przepływy handlowe do 2027 roku.

Ceny

Tureckie ceny eksportowe rodzynek spadły ze średnio około 3,550 USD za tonę w ubiegłym sezonie do około 2,463 USD za tonę w obecnym sezonie, co oznacza spadek o niemal 31%. Mimo tej korekty próby pozyskania nowych klientów podczas niedawnych targów SIAL we Francji w większości zakończyły się niepowodzeniem, sygnalizując, że popyt przy obecnych poziomach pozostaje ostrożny, a nie pilny.

Notowania fizyczne w EUR odzwierciedlają tę presję. Tureckie sułtanki typu 9, klasa A, są oferowane po 1.734 EUR/kg FOB Malatya, typu 8 po 1.712 EUR/kg, a typu 10 po 1.823 EUR/kg FOB. Konwencjonalne tureckie sułtanki RTU typu 9 kosztują około 1.79 EUR/kg CIF, podczas gdy ekologiczne sułtanki typu 9, klasa A, nadal uzyskują znaczącą premię na poziomie 3.10 EUR/kg FOB. Chińskie sułtanki typu 9 RTU są oferowane z Hamburga od 1.74 EUR/kg FCA, co podkreśla intensywną konkurencję cenową wśród standardowych jakości.

Podaż i popyt

Turcja pozostaje kluczowym czynnikiem kształtującym globalny bilans rodzynek. Po ubiegłorocznych stratach w zbiorach spowodowanych klęskami żywiołowymi wolumeny eksportu w obecnym sezonie silnie odbiły: według doniesień wysyłki wzrosły o około 46%, jednak przychody z eksportu zwiększyły się tylko o 1%, co uwypukla skalę erozji cen jednostkowych. Zarówno producenci, jak i eksporterzy informują, że przy obecnych poziomach cen w dolarach rentowność zniknęła.

Duża dostępność tureckiego produktu zbiega się ze znaczną globalną podażą z innych głównych źródeł. Według doniesień południowoafrykańskie rodzynki osiągają około 2,900 USD za tonę i nadal znajdują nabywców, co pokazuje, że kupujący są gotowi zapłacić premię za czysty produkt wolny od pozostałości. Z kolei tureccy dostawcy podczas francuskich targów mieli trudności z pozyskaniem nowych klientów nawet przy znacznie niższych cenach, wskazując, że postrzeganie jakości i obawy dotyczące pozostałości coraz częściej przeważają nad samą ceną w przypadku wielu europejskich nabywców.

Czynniki fundamentalne i trendy jakościowe

Najbardziej wyraźną zmianą strukturalną jest rosnące znaczenie produkcji wolnej od pozostałości oraz rzeczywiście ekologicznej. Sami tureccy eksporterzy przyznają, że aby konkurować z południowoafrykańskimi winogronami wycenianymi w pobliżu 2,900 USD za tonę, muszą przejść w kierunku produkcji faktycznie ekologicznej, z zerowym poziomem pozostałości chemicznych. Tworzy to rynek dwupoziomowy: konwencjonalne rodzynki masowe podlegają nieustannej presji cenowej, podczas gdy produkt premium wolny od pozostałości lub certyfikowany ekologicznie utrzymuje wyższe i stabilniejsze wartości.

Jednocześnie krajowa baza kosztowa w Turcji nie spadła proporcjonalnie do cen eksportowych. Koszty utrzymania winnic, pracy i przetwórstwa nadal rosną, podczas gdy udział ceny eksportowej przypadający gospodarstwom jest ograniczany. Przedstawiciele sektora ostrzegają, że w obecnych warunkach ani producenci, ani eksporterzy nie zarabiają, co budzi średnioterminowe obawy dotyczące likwidacji winnic i niedoinwestowania w poprawę jakości.

Pogoda i perspektywy produkcji

W obecnej kampanii 2026/27 pogoda w tureckim pasie produkcji rodzynek na Morzu Egejskim w dużej mierze stała się sprzyjająca po ubiegłorocznych szkodliwych zjawiskach. Ostatnie doniesienia wskazują na przeważnie suche i sezonowo ciepłe warunki podczas zbiorów i suszenia, które sprzyjały jakości oraz pomogły wesprzeć odbudowę wolumenów dostępnych na eksport. W krótkim terminie pogoda nie jest już dominującym czynnikiem dla tej uprawy, choć lokalne opady nadal wymagają ostrożnego obchodzenia się z późno zebranymi winogronami.

W dalszej perspektywie kluczowym strukturalnym ryzykiem pogodowym pozostaje powrót wiosennych przymrozków i nadmiernych opadów podczas kwitnienia, czego doświadczano w poprzednich sezonach. Jeśli ceny pozostaną niskie, rolnicy mogą ograniczyć ochronę upraw i odnowę winnic, potencjalnie zwiększając podatność na przyszłe szoki pogodowe i zmniejszając długoterminową nadwyżkę eksportową Turcji.

Perspektywy handlowe

• Nabywcy z branży spożywczej (UE/Wielka Brytania): Obecne tureckie ceny standardowych sułtanek w przedziale 1.70–1.85 EUR/kg FOB oferują atrakcyjną wartość w średnim terminie. Warto rozważyć wydłużenie pokrycia zapotrzebowania do końca 2027 roku, priorytetowo traktując partie wolne od pozostałości oraz jasno określone parametry jakościowe.
• Importerzy i pakujący: Należy zróżnicować źródła zaopatrzenia, wykorzystując niskokosztowe konwencjonalne pochodzenie (Turcja, Chiny, Indie) dla linii ekonomicznych oraz produkt premium z RPA lub certyfikowany produkt ekologiczny z Turcji dla segmentów wyższej klasy, gdzie elastyczność cenowa jest niższa.
• Tureccy producenci/eksporterzy: W krótkim terminie należy skoncentrować się na przepływach pieniężnych i rotacji zapasów, jednak strategiczne inwestycje w produkcję wolną od pozostałości i ekologiczną są niezbędne, aby wydostać się z obecnej pułapki niskich marż i odbudować siłę rynkową.

Wskazanie rynkowe na 3 dni

• Malatya (TR) – sułtanki typu 9–10, FOB: Stabilnie do nieznacznie słabiej; duża bieżąca podaż i słaby popyt po targach ograniczają możliwość odbicia.
• Hamburg (DE) – chińskie sułtanki typu 9 RTU, FCA: Łagodna tendencja spadkowa, ponieważ konkurencja ze strony tureckich ofert pozostaje silna.
• New Delhi (IN) – rodzynki klasy AA, FOB: W większości stabilnie, z umiarkowanie mocniejszym tonem w przypadku odmian złotych i brązowych, wspieranym przez krajowy popyt świąteczny.