Pszenica ignoruje niższe zapasy w USA, gdy napięcia na Morzu Czarnym zmieniają strukturę handlu

Kontrakty futures na pszenicę zniżkują mimo wyraźnie niższych zapasów w USA, ponieważ presja makroekonomiczna i duża podaż spoza USA przyćmiewają korzystne fundamenty. Ryzyka związane z Morzem Czarnym i zmieniający się popyt Egiptu utrzymują dużą zmienność różnic regionalnych, podczas gdy sygnały o interwencji Rosji przynoszą jedynie ograniczoną ulgę w presji eksportowej. Rynek pszenicy rozpoczyna październik w mieszanym tonie: fundamenty w USA wyraźnie się zacieśniły po najnowszych danych USDA dotyczących zapasów zbóż, ale kontrakty w Chicago i Paryżu notowane są nieco niżej pod wpływem dalszej sprzedaży oraz osłabienia rynku kukurydzy. Jednocześnie sygnały dotyczące popytu importowego z Egiptu są nierówne — ostatnie miesiące przyniosły gwałtowny spadek zakupów z regionu Morza Czarnego, ale pojawiły się nowe działania mające przyspieszyć import za pośrednictwem kanałów państwowych. Zmiany strukturalne w Rosji, Kazachstanie i Ukrainie nadal przekształcają przepływy handlowe i marże wewnętrzne, utrzymując rynek zasadniczo w przedziale, lecz wrażliwy na nagłówki informacyjne.

Ceny

Na Euronext pszenica z dostawą w grudniu 2026 r. była ostatnio notowana po 239 EUR/t, z dostawą w marcu 2027 r. po 241 EUR/t, a w maju 2027 r. po 241,50 EUR/t; wszystkie kontrakty pozostały bez zmian 1 października, wskazując na zasadniczo płaską krzywą terminową do połowy 2027 r. W dalszych terminach wrzesień 2027 r. kwotowany jest po 232,75 EUR/t, a grudzień 2027 r. po 236,25 EUR/t, co sugeruje umiarkowany koszt przeniesienia na sezon 2027/28.

W Chicago najbliższy kontrakt na pszenicę CBOT jest nieco słabszy: kontrakt z dostawą w grudniu 2026 r. wynosi 679,75 USc/bu, co oznacza spadek o 3,00 USc (‑0,44%) we wczesnym handlu październikowym; kontrakt marcowy 2027 r. wynosi 694,00 USc/bu, a majowy 2027 r. 701,00 USc/bu — oba również nieznacznie niżej. Pszenica paszowa ICE w Wielkiej Brytanii zachowuje się mieszanie: kontrakt listopadowy 2026 r. wynosi 205,25 GBP/t (+0,61%), podczas gdy bardziej odroczone kontrakty, takie jak majowy i lipcowy 2027 r., spadły o około 0,6%, odzwierciedlając komfortową podaż lokalną.

Notowania fizyczne wskazują na stabilne lub nieco wyższe ceny w kluczowych regionach pochodzenia. W Ukrainie pszenica młynarska FCA Kijów o minimalnej zawartości białka 11,50% jest wskazywana na poziomie 0,16 EUR/kg, natomiast FCA Odessa dla tej samej jakości wynosi 0,17 EUR/kg (obie ceny bez zmian od 24 września). Pszenica o niższej zawartości białka, 9,50%, pozostaje w przedziale około 0,15–0,16 EUR/kg FCA. W Niemczech pszenica paszowa EXW Drentwede kwotowana jest po 0,24 EUR/kg (wzrost z 0,235 EUR/kg 30 września), co podkreśla silny popyt na zboża paszowe. Francuska pszenica o zawartości białka 11,0% FOB Paryż kosztuje 0,30 EUR/kg, nieco mniej niż w połowie września.

Podaż i popyt

Najnowszy raport USDA Grain Stocks wskazuje, że zapasy całej pszenicy w USA na 1 września wynosiły 1,846 mld buszli, czyli około 288 mln buszli mniej rok do roku i poniżej oczekiwań sprzed publikacji, potwierdzając wyraźnie bardziej napięty bilans w USA. Jednocześnie zrewidowano prognozę produkcji pszenicy w 2026 r. do 1,53 mld buszli; produkcję pszenicy ozimej podniesiono do 1,019 mld buszli, a innych odmian pszenicy jarej obniżono do 450 mln buszli.

Mimo tych korzystnych danych rynki futures w dużej mierze wyprzedawały kontrakty przed publikacją i po niej, ponieważ inwestorzy koncentrowali się na niedźwiedzich danych dotyczących zapasów kukurydzy oraz szerszym ryzyku makroekonomicznym. Stonowana reakcja cen sugeruje, że niższa podaż pszenicy była już w dużej mierze uwzględniona w cenach lub że duża dostępność eksportowa spoza USA ogranicza potencjał wzrostu. Po stronie importu Egipt — największy nabywca na świecie — gwałtownie ograniczył zakupy w lipcu i sierpniu; dostawy spadły o około połowę w porównaniu z ubiegłym rokiem z powodu wysokich stawek frachtowych na Morzu Czarnym i ryzyk bezpieczeństwa. Zapasy początkowe w Egipcie były już około 11% poniżej średniej pięcioletniej i wynosiły 3,7 mln ton, a na potrzeby subsydiowanego programu pieczywa wciąż potrzebne jest około 2,3 mln ton, co uzależnia kraj od wznowienia zakupów w nadchodzących miesiącach.

Rząd Rosji przygotowuje się do ponownego wejścia na rynek krajowy poprzez państwowe zakupy zboża na sezon 2026/27, planując pozyskać do 3 mln ton pszenicy trzeciej i czwartej klasy oraz żyta do funduszu interwencyjnego, który obecnie posiada około 3,7 mln ton. Uczestnicy rynku uznawali jednak, że do istotnego ograniczenia podaży wewnętrznej konieczny byłby skup interwencyjny na poziomie co najmniej 10 mln ton, dlatego ogłoszony program prawdopodobnie tylko częściowo zmniejszy presję eksportową i może utrzymać agresywne oferty rosyjskie, zwłaszcza na kierunkach Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej.

Kazachstan zebrał już 19,9 mln ton zbóż z 83% obsianego areału, przy średnich plonach wynoszących 1,47 t/ha, wyraźnie lepszych niż w poprzednich latach suszy mimo epizodów upałów i suszy. Solidny eksport 13,9 mln ton zbóż i mąki między wrześniem 2025 r. a lipcem 2026 r. (+12,6% rok do roku) podkreśla rosnącą rolę kraju jako dostawcy regionalnego, szczególnie przy utrzymujących się ograniczeniach logistycznych na Morzu Czarnym. Wysokie koszty transportu lądowego nadal ograniczają jednak konkurencyjność Kazachstanu na bardziej odległych kierunkach.

W Ukrainie sektor młynarski znajduje się pod silną presją strukturalną: liczba aktywnych młynów spadła o 31% od początku wojny, krajowe spożycie mąki zmniejszyło się o około 30% do 2,1 mln ton, a marże skurczyły się z 12% do 8% w związku z wyższymi kosztami logistyki i energii. Zmierzona zdolność produkcyjna pozostaje wystarczająca — produkcja mąki w 2024 r. wyniosła 2,3 mln ton przy mocy około 3,5 mln ton — jednak ograniczony eksport morski przez porty Wielkiej Odessy zmniejsza możliwości zbytu zarówno mąki, jak i produktów na bazie pszenicy, zwiększając zależność systemu od rozproszonych tras lądowych i rzecznych.

Fundamenty i przepływy regionalne

Spadek zapasów w USA kontrastuje z nadal dużą dostępnością eksportową w szerzej rozumianym regionie Morza Czarnego, nawet jeśli ryzyka logistyczne i składki ubezpieczeniowe pozostają podwyższone. Rosyjscy eksporterzy nadal mierzą się ze słabym popytem i ograniczeniami logistycznymi, co skłania państwo do rozważenia ograniczonych interwencji oraz poszukiwania dodatkowych możliwości magazynowania w 14 regionach. Wskazuje to na trwającą akumulację zapasów krajowych i okresową presję na obniżanie cen FOB, gdy napięcia płynnościowe lub brak miejsca w magazynach stają się problemem.

Zachowanie zakupowe Egiptu jest kluczowym czynnikiem zmienności. Zakupy prywatne i publiczne w dużej mierze wstrzymały się w ostatnich miesiącach, gdy fracht z Morza Czarnego i premie za ryzyko podniosły ceny dostaw do kraju, jednak ostatnie komunikaty polityczne i nowe przetargi wskazują na ponowne starania o odbudowę pokrycia potrzeb oraz dywersyfikację źródeł pochodzenia. Ponieważ około 83% wartości ostatniego importu Egiptu pochodziło z regionu Morza Czarnego, poszukiwanie alternatywnych dostawców — w tym oczekiwane dostawy z Francji w wysokości 50 000–60 000 ton — prawdopodobnie zapewni względne wsparcie ofertom z UE i krajów bałtyckich w porównaniu z pszenicą rosyjską, gdy szlaki przez Morze Czarne są zakłócane.

W Azji Centralnej lepsze od obaw zbiory Kazachstanu i solidne wyniki eksportu sugerują utrzymanie konkurencji o popyt z regionu Morza Czarnego i Bliskiego Wschodu, zwłaszcza na rynkach dostępnych koleją. Wąskie gardła transportowe oznaczają jednak, że dodatkowa kazachska pszenica głównie wypiera inne regionalne źródła, zamiast wyznaczać globalny kierunek cen. Tymczasem ograniczona infrastruktura młynarska i eksportowa Ukrainy zatrzymuje większą część wartości w eksporcie surowego ziarna, ale powtarzające się ataki na porty i logistykę śródlądową dodają trwałą premię za ryzyko oraz skłaniają nabywców do dywersyfikacji tras i źródeł pochodzenia, gdy jest to możliwe.

Pogoda i perspektywy dla upraw

Na początku października kluczowe regiony upraw pszenicy w rejonie Morza Czarnego — południowa Rosja, Ukraina i północny Kazachstan — przechodzą do siewu pszenicy ozimej i jej wczesnego wzrostu. Prognozy krótkoterminowe wskazują na względnie normalne lub nieco bardziej suche warunki w części południowej Rosji i wschodniej Ukrainy, jednak bez bezpośrednich sygnałów alarmowych dotyczących wschodów. W Kazachstanie żniwa są w dużej mierze zaawansowane, a pogoda w najbliższym czasie ma większe znaczenie dla logistyki niż dla plonów.

Na Równinach i Środkowym Zachodzie USA najnowsze aktualizacje wskazują na zróżnicowane warunki wilgotnościowe: na niektórych obszarach upraw pszenicy ozimej twardej czerwonej wilgotność gleby przed siewem nadal jest suboptymalna, podczas gdy w części pasa pszenicy ozimej miękkiej czerwonej opady były bardziej wystarczające. Ponieważ sezon zbóż drobnoziarnistych praktycznie się zakończył, ryzyko pogodowe przesuwa się z realizacji plonów na zakładanie upraw sezonu 2027/28, co stanie się ważniejszym tematem rynkowym w nadchodzących tygodniach, jeśli susza utrzyma się w którymkolwiek z głównych regionów produkcji.

Perspektywy handlowe i prognoza na 3 dni

Kluczowe czynniki dla handlu

• Futures: Połączenie niższych zapasów w USA i cen poruszających się w przedziale sugeruje zasadniczo wspierające dno, ale silna konkurencja eksportowa z regionu Morza Czarnego oraz przeciwności makroekonomiczne nadal ograniczają wzrosty. Uczestnicy stosujący strategie podążania za trendem mogą traktować obecne poziomy jako środek przedziału, preferując krótkoterminowe transakcje wokół publikacji raportów i nagłówków pogodowych zamiast zakładów kierunkowych.
• Różnice cenowe według pochodzenia: Stabilne ukraińskie ceny FCA i CPT (np. około 0,16–0,17 EUR/kg dla pszenicy młynarskiej z Kijowa/Odessy oraz 0,141–0,167 EUR/kg CPT Odessa dla paszy do drugiej klasy) wskazują na utrzymującą się konkurencyjność regionu, zwłaszcza na pobliskich rynkach MENA i UE. Nabywcy dysponujący elastyczną logistyką mogą korzystać z dywersyfikacji źródeł pochodzenia, równoważąc przewagę cenową Morza Czarnego z ryzykiem frachtowym i bezpieczeństwa.
• Odbiorcy końcowi: Europejskie i północnoafrykańskie młyny paszowe oraz mączne nadal mają komfortowe pokrycie potrzeb w najbliższym terminie, jednak połączenie strukturalnego napięcia zapasów w USA i kruchości logistyki Morza Czarnego przemawia za utrzymywaniem co najmniej średniego poziomu pokrycia terminowego, zwłaszcza na I–II kwartał 2027 r. Okazjonalne zakupy podczas spadków wywołanych niedźwiedzimi sygnałami z rynku kukurydzy lub czynnikami makroekonomicznymi pozostają rozsądną strategią.

3-dniowa prognoza kierunkowa

• Pszenica Euronext (MATIF): Ruch boczny do nieznacznego umocnienia. Niższe zapasy w USA i aktywność przetargowa Egiptu mogą zapewnić umiarkowane wsparcie, ale silna konkurencja z regionu Morza Czarnego i nastroje makroekonomiczne ograniczają potencjał wzrostu.
• Pszenica CBOT: Konsolidacja z lekkim nastawieniem wzrostowym po początkowej wyprzedaży po publikacji raportu, gdy rynek analizuje dane o niższych zapasach i ponownie ocenia względną wartość pszenicy względem kukurydzy i soi.
• Rynek fizyczny Morza Czarnego (Ukraina/Rosja): Stabilnie do nieznacznie wyżej w ujęciu EUR, przy utrzymującej się wrażliwości na stawki frachtowe, incydenty bezpieczeństwa i wszelkie konkretne informacje dotyczące rosyjskich państwowych zakupów interwencyjnych.