Rynek sezamu 2026: Wysokie zapasy w Chinach, niższe ceny w Azji i nowa rola Indii

Popyt na sezam w Chinach pozostaje strukturalnie silny, ale wysokie zapasy w Qingdao oraz niższe ceny w Japonii i Korei Południowej utrzymują globalny rynek dobrze zaopatrzonym. Jednocześnie Indie przechodzą od roli tradycyjnego eksportera do dużego ośrodka importu–przetwórstwa–eksportu, a Pakistan i Brazylia umacniają się jako kluczowe kierunki pochodzenia. Międzynarodowy rynek sezamu w 2026 r. jest bardziej zróżnicowany i konkurencyjny niż w poprzednich sezonach. Chiny nadal stanowią kotwicę globalnego popytu, zużywając 1,5–1,6 mln ton rocznie przy zaledwie ok. 300 000 ton krajowej produkcji, jednak wysokie zapasy portowe i stabilne ceny importowe w Chinach ograniczają krótkoterminowy potencjał wzrostowy. Japonia i Korea Południowa wykazują solidne, bazowe zużycie, ale mierzą się z niższymi średnimi cenami importu, co odzwierciedla obfite zaopatrzenie i szerszy wybór kierunków dostaw. Indie, Egipt i Turcja przebudowują przepływy handlowe dzięki rosnącemu przetwórstwu, mieszaniu surowca i produktom o wyższej wartości dodanej, podczas gdy wahania kursów walut oraz regionalne ryzyka pogodowe w Afryce i Azji pozostają istotnymi czynnikami do obserwacji.

Ceny

Notowania spot i oferty potwierdzają ogólnie miękkie do stabilnych warunków cenowych, z umiarkowanym spadkiem w ostatnich tygodniach:

• Indyjski sezam naturalny biały FOB New Delhi (około 99–99,95% czystości) pozostaje przeważnie w przedziale równowartości 1,10–1,20 EUR/kg, podczas gdy wyższej jakości łuskany sezam w klasie unijnej koncentruje się wokół 1,30–1,40 EUR/kg, co odzwierciedla niewielkie, stopniowe spadki od połowy sierpnia w związku z ostatnimi korektami ofert.
• Wysokiej jakości czarne odmiany sezamu z Indii nadal osiągają wyraźną premię, handlowane mniej więcej w paśmie 1,65–1,90 EUR/kg, choć i tu widoczny jest lekki spadek pod koniec sierpnia i na początku września, zgodny z szerszym osłabieniem cen importowych w Azji.
• Oferty na egipski sezam naturalny pozostają relatywnie mocne wobec głównych kierunków pochodzenia – sezam biały wyceniany jest blisko 1,35–1,40 EUR/kg, a odmiany złote około 1,90–2,00 EUR/kg FOB, wspierane przez ograniczoną lokalną produkcję oraz silniejszy popyt piekarniczy w Egipcie i pobliskich rynkach.
• W Europie importowany czadyjski sezam łuskany dostarczany do Niemiec jest wskazywany około 1,60 EUR/kg FCA Berlin; poziom ten pozostaje praktycznie niezmieniony w ciągu ostatnich dwóch tygodni, podkreślając komfortową dostępność afrykańskich pochodzeń na rynku UE.

Podaż i popyt

Chiny – wysokie zapasy, zdywersyfikowane pochodzenie
Chiny pozostają kluczową siłą na rynku sezamu, zużywając 1,5–1,6 mln ton rocznie przy zaledwie około 300 000 ton krajowej produkcji, co wymusza duże i trwałe zapotrzebowanie importowe. Baza zaopatrzenia się poszerza: Pakistan i Brazylia zyskują udziały obok kluczowych dostawców z Afryki, przy czym sam Niger dostarczył ok. 450 000 ton w 2025 r. i ponad 280 000 ton w okresie styczeń–lipiec 2026 r. Na 7 września zapasy w porcie Qingdao pozostają bardzo wysokie, na poziomie około 379 166 ton, z dominującym udziałem dostaw z Nigru, Togo/Mali, Tanzanii, Etiopii i Pakistanu, co zapewnia chińskim nabywcom wygodne pokrycie bieżących potrzeb i ogranicza krótkoterminowy potencjał wzrostu cen w porcie.

Japonia – niższe ceny, rygorystyczna jakość
Import sezamu do Japonii nieznacznie spadł do około 186 000 ton w 2025 r. z 193 000 ton w 2024 r., ale bardziej znacząca zmiana dotyczy cen: średni koszt importu w 2025 r. obniżył się o około 15% do 1 625 USD/t. Import za okres styczeń–lipiec 2026 r. zmniejszył się rok do roku jedynie o 5%, do 101 234 ton, podczas gdy średnia cena importowa spadła o 18% do 1 369 USD/t, a w samym lipcu ceny wyniosły ok. 1 183 USD/t, o 27% mniej niż rok wcześniej. Nigeria pozostaje głównym dostawcą, następnie Tanzania, Togo i inni, jednak wymagania dotyczące pozostałości pestycydów i bezpieczeństwa żywności nadal stanowią kluczowe bariery wejścia, determinując, które kierunki pochodzenia mogą skorzystać na japońskim, wrażliwym cenowo, lecz silnie ukierunkowanym na jakość popycie.

Korea Południowa – rosnące wolumeny, większa konkurencja
Korea Południowa zużywa około 90 000 ton rocznie przy minimalnej produkcji krajowej. Import wzrósł z około 82 200 ton w 2024 r. do 95 200 ton w 2025 r. (+16%), podczas gdy średnie ceny importowe spadły o około 18% do 1 764 USD/t, co odzwierciedla szerszą miękkość rynku globalnego. O przepływach decydują łącznie kanały rządowe, powiązane z umową o wolnym handlu z Chinami, oraz prywatne, jednak dane przetargowe za 2026 r. sugerują dotychczas wolniejsze niż zwykle tempo zakupów – zrealizowano tylko dwa do trzech przetargów z typowych sześciu–siedmiu. Pakistan i dostawcy z Afryki coraz częściej wygrywają kontrakty w Korei wraz z poprawą jakości sortowania i parametrów jakościowych, stopniowo ograniczając tradycyjną dominację Indii.

Indie – od eksportera do centrum importu i przetwórstwa
Po czterech z rzędu słabych zbiorach krajowa dostępność sezamu w Indiach się skurczyła, jednak eksport pozostał odporny, rosnąc z ok. 242 000 do 268 000 ton. Aby wypełnić lukę, Indie zaimportowały w 2025 r. ok. 166 544 ton, coraz częściej z Nigerii, Sudanu i Somalii, i reeksportują przetworzone nasiona oraz produkty o wyższej wartości dodanej do ponad 90 krajów. Ponieważ sezam jest globalnie przedmiotem obrotu w 135–140 krajach, przekształcanie się Indii w centrum importu–przetwórstwa–eksportu przebudowuje przepływy handlowe i proces kształtowania cen, zwłaszcza w przypadku sezamu łuskanego i specyfikacji zgodnych z wymogami UE.

Egipt i Turcja – przetwórstwo i popyt na tahini
Egipt w coraz większym stopniu włącza brazylijski sezam do mieszanek z pochodzeniami z Etiopii, Sudanu, Pakistanu i Nigerii, czasem w udziale 30–50% brazylijskiego surowca, a niekiedy nawet 100%, co podkreśla rosnącą rolę Brazylii w recepturach żywnościowych. Oficjalne statystyki importu mogą zaniżać rzeczywistą dostępność, ponieważ dodatkowe 40 000–60 000 ton prawdopodobnie trafia do kraju w ramach otwartego handlu przygranicznego, podczas gdy część krajowej produkcji może spaść poniżej 20 000 ton w 2026 r., gdy rolnicy przechodzą na inne uprawy. Turcja zaimportowała około 223 000 ton w 2025 r., o ponad 8% więcej rok do roku, przy czym ok. 60% zużycia związane jest z produkcją tahini, a reszta głównie z zastosowaniami piekarniczymi; mimo inflacji powyżej 35%, osłabienia liry i wysokich stóp procentowych, lokalne przetwórstwo i eksport 20 000–25 000 ton produktów sezamowych do Europy i na Bliski Wschód nadal wspierają silny popyt bazowy.

Fundamenty i czynniki zewnętrzne

Zapasy i konkurencja w handlu
Połączenie wysokich zapasów w Qingdao, rosnących mocy eksportowych Brazylii i Pakistanu oraz zdywersyfikowanej podaży z Afryki wskazuje na rynek, który w krótkim terminie jest komfortowo zaopatrzony. Ostatnie szacunki cen portowych w Chinach dla importowanego sezamu pokazują w dużej mierze stabilne notowania dla pochodzeń z Sudanu, Etiopii, Nigru i innych krajów w pierwszym tygodniu września, bez zmian dzień do dnia raportowanych na kluczowych chińskich platformach cenowych, co wzmacnia obraz rynku kasowego w równowadze lub lekko nadpodażowego.

Wpływ kursów walut
Wahania kursów walut dodają kolejny poziom złożoności do kształtowania cen sezamu. W okresie od 31 sierpnia do 7 września rupia indyjska i naira nigeryjska lekko się umocniły wobec dolara amerykańskiego, podobnie jak won koreański i jen japoński. Dla odmiany lira turecka w tym samym okresie nieznacznie się osłabiła. Zmiany te mogą ograniczać zwroty w walutach lokalnych dla eksporterów w Indiach, Nigerii i Pakistanie, potencjalnie skłaniając do podnoszenia żądań cenowych w USD w czasie, nawet jeśli globalny popyt pozostaje wrażliwy na cenę.

Pogoda i ryzyka dla upraw
Sezonowe prognozy dla Afryki Zachodniej i Sahelu, w tym Nigru, Nigerii i Czadu, ogólnie wskazują na opady poniżej średniej do średniej w kluczowych miesiącach lipiec–wrzesień, co – jeśli się potwierdzi w terenie – może ograniczać plony i zwiększać zmienność produkcji sezamu zależnej od deszczu. W części Afryki Wschodniej, w tym w Etiopii i Sudanie, regionalne fora klimatyczne również sygnalizują ryzyko opadów poniżej normy w połowie 2026 r., co mogłoby ograniczyć przyszłe nadwyżki eksportowe, jeśli niekorzystne warunki utrzymają się w głównych oknach wegetacyjnych. Na razie jednak istniejące zapasy przechodnie i zdywersyfikowane źródła zaopatrzenia równoważą te pogodowe niepewności.

Krótkoterminowe perspektywy i wskazówki handlowe

Trzymiesięczna perspektywa rynkowa (wrzesień–listopad 2026)
Obecne fundamenty globalnego rynku sezamu przemawiają za bocznym do lekko spadkowego kierunku cen do końca 2026 r., przy założeniu braku poważnych szoków pogodowych lub logistycznych. Wysokie zapasy w chińskich portach, bliskie 380 000 ton, spadające ceny importowe w Japonii i Korei Południowej oraz aktywna rola Indii jako reeksportera wspólnie ograniczają potencjał wzrostowy, nawet jeśli strukturalny wzrost popytu ze strony młodszych, prozdrowotnie nastawionych konsumentów w Chinach i Indiach wspiera długoterminowo bardziej bycze narracje.

• Dla kupujących (palarnie, producenci tahini, firmy piekarnicze i snackowe): Rozważcie umiarkowane wydłużenie pokrycia na IV kw. 2026 r., dopóki ceny pozostają pod presją, szczególnie w odniesieniu do standardowych klas białych i łuskanych z Indii i Afryki. Zachowujcie elastyczność co do pochodzenia tam, gdzie to możliwe, aby korzystać z konkurencji między ofertami z Afryki, Pakistanu i Brazylii, ale uważnie śledźcie wymogi w stylu japońskim w zakresie pozostałości środków ochrony roślin i bezpieczeństwa żywności przy obsłudze rynków o wysokich standardach.
• Dla eksporterów i traderów: Skupcie się na wyróżnieniu poprzez jakość sortowania, zgodność z normami pozostałości oraz dokumentację, a nie wyłącznie na cenie, szczególnie w handlu z Japonią i Koreą Południową. Przy ostatnim umocnieniu walut w kilku krajach producenckich zabezpieczajcie – gdzie to możliwe – ryzyko kursowe i unikajcie agresywnej sprzedaży terminowej przy niskich marżach, dopóki nie będzie większej jasności co do wolumenów nowych zbiorów i wyników pogodowych w regionach produkcyjnych.
• Dla przetwórców w Indiach, Egipcie i Turcji: Obecne miękkie otoczenie cenowe na rynku globalnym sprzyja zabezpieczaniu dostaw surowca i inwestowaniu w produkty przetworzone o wyższej wartości dodanej (łuskany, prażony sezam, tahini, pasty i przekąski). Biorąc pod uwagę wyzwania makroekonomiczne w Turcji i części Afryki Północnej, ostrożne zarządzanie zapasami i kapitałem obrotowym pozostaje kluczowe dla radzenia sobie ze zmiennością kursów walut i stóp procentowych.

3‑dniowa perspektywa kierunkowa (kluczowe regiony odniesienia, w EUR)

• Parafitet importowy Chin (pochodzenia afrykańskie przez Qingdao): Stabilny w bardzo krótkim terminie; wysokie zapasy i niezmienione oferty portowe w Chinach prawdopodobnie utrzymają wartości równoważne CIF w EUR zasadniczo płaskie w ciągu najbliższych trzech dni handlowych.
• Indie FOB New Delhi (biały i łuskany): Lekko słabszy do stabilnego, ponieważ utrzymuje się presja konkurencyjna ze strony Pakistanu, Brazylii i dostawców z Afryki; niewielkie dzienne wahania cen w EUR głównie odzwierciedlają ruchy kursu walutowego wobec dolara amerykańskiego.
• UE, dostawa lądowa (łuskany sezam afrykański): Stabilny; ceny FCA około 1,60 EUR/kg dla głównych typów łuskanych powinny utrzymać się w krótkim terminie przy dobrej dostępności i braku natychmiastowych wstrząsów popytowych.