Ulewne deszcze i obawy o El Niño ponownie kierują uwagę na kakao

Ceny kakao odbiły do wielomiesięcznych maksimów, ponieważ uczestnicy rynku na nowo wyceniają ryzyka pogodowe i związane z El Niño dla zbiorów 2026/27, mimo że bieżąca podaż pozostaje generalnie wystarczająca. Rynek nadaje wyższą premię niepewności przyszłej produkcji, a nie sygnalizuje dotkliwy, krótkoterminowy niedobór. Po gwałtownej korekcie z poziomów kryzysowych z 2025 r., kontrakty terminowe na kakao ponownie silnie wzrosły w lipcu, napędzane ulewnymi deszczami w Afryce Zachodniej i rosnącymi obawami, że umacniające się El Niño może ograniczyć produkcję w sezonie 2026/27. Krzywe terminowe znajdują się w wyraźnej backwardation, co podkreśla napiętą dostępność w kontraktach najbliższych oraz premie za ryzyko na pozycjach z odleglejszym terminem. Jednocześnie popyt ze strony producentów czekolady i słodyczy pozostaje odporny – firmy koncentrują się bardziej na elastyczności receptur i zarządzaniu kosztami niż na szeroko zakrojonej destrukcji popytu.

Ceny

Najbliższe kontrakty terminowe na kakao na giełdzie ICE w Nowym Jorku są obecnie notowane w okolicach równowartości 5 800–6 000 EUR za tonę, po wzroście o około 20–25% w ostatnim miesiącu i osiągnięciu 24‑tygodniowego maksimum 10 lipca 2026 r. Kontrakty w Londynie poruszały się równolegle, notując tygodniowe wzrosty powyżej 10% na początku lipca, gdy fundusze i uczestnicy zabezpieczający odbudowywali długą ekspozycję.

Ostatnie odbicie nastąpiło po okresie łagodniejszego poziomu cen pod koniec maja i w czerwcu, kiedy rynek na krótko skupił się na lepszych dostawach zbioru pośredniego i powrocie do niewielkiej globalnej nadwyżki. Tempo obecnego wzrostu podkreśla, jak szybko nastroje dotyczące ryzyka mogą się odwrócić, gdy nagłówki pogodowe stają się negatywne.

Podaż i popyt

Ulewne deszcze na obszarze Wybrzeża Kości Słoniowej, Ghany i Nigerii pod koniec czerwca i na początku lipca zakłóciły prace w terenie i zwiększyły obawy o występowanie czarnej zgnilizny strąków i straty plonów. Wstępne szacunki wskazują, że główny zbiór Wybrzeża Kości Słoniowej w sezonie 2026/27 może spaść o ponad 10%, jeśli mokre warunki się utrzymają, a możliwości pielęgnacji plantacji pozostaną ograniczone.

W skali globalnej rynek przeszedł od głębokiego deficytu z lat 2023–24 do cieńszej nadwyżki, jednak zapasy pozostają skromne w relacji do popytu. Najnowsze aktualizacje ICCO i szacunki handlowe wskazują na zaledwie niewielką poduszkę bezpieczeństwa, co oznacza, że każdy znaczący ubytek produkcji w Afryce Zachodniej w sezonie 2026/27 szybko uszczupli zapasy końcowe.

Po stronie popytu producenci czekolady w dużej mierze zaabsorbował wcześniejsze skoki cen poprzez skurczanie opakowań (shrinkflation), zmianę miksu produktowego i częściową reformulację, zamiast bezpośrednich cięć wolumenów. Komentarze branżowe sugerują, że konkurencja coraz bardziej koncentruje się na zarządzaniu strukturalnym niedoborem kakao i zmiennością, zamiast po prostu wprowadzania na rynek produktów premium. To wspiera relatywnie stabilną bazę konsumpcji mimo wyższych kosztów surowca.

W dłuższym horyzoncie kraje produkujące sygnalizują chęć zatrzymywania większej części wartości dodanej poprzez lokalne przetwarzanie ziaren i ograniczanie eksportu surowego kakao, co ilustruje niedawna wspólna inicjatywa Nigerii, Ghany, Côte d’Ivoire i Kamerunu. Jeśli zostanie ona wdrożona, może stopniowo ograniczać dostępność eksportowalnych surowych ziaren i dodatkowo wspierać ceny.

Fundamenty i pogoda

Agencje meteorologiczne potwierdzają umacnianie się zjawiska El Niño w tropikalnej części Pacyfiku, które historycznie koreluje z anomaliami opadów w nadmorskiej części Afryki Zachodniej. W ostatnich tygodniach w kluczowych pasach upraw kakao odnotowano nadmierne opady, co komplikuje logistykę zbiorów i zwiększa presję chorobową. Bankowe analizy z wyprzedzeniem podniosły docelowe poziomy cen do 5 000–6 000 USD za tonę w horyzoncie 3–12 miesięcy, jeśli El Niño się nasili i ograniczy zbiory w sezonie 2026/27.

Jednocześnie liczba strąków i dostawy zbioru pośredniego na początku 2026 r. wskazywały na pewne odbicie z wcześniejszych minimów, szczególnie na Wybrzeżu Kości Słoniowej, co pomogło sprowadzić rynek z poziomów kryzysowych przed obecną, napędzaną pogodą falą wzrostową. Główny wniosek jest taki, że rynek jest bardzo delikatnie zrównoważony: nie ma dziś ostrego niedoboru, ale jest niezwykle wrażliwy na dodatkowe szoki podażowe.

Poza Afryką Zachodnią Indonezja i kraje Ameryki Łacińskiej pozostają drugorzędnymi elastycznymi dostawcami. Jednak strukturalne problemy, takie jak starzejące się drzewa, choroby i konkurencja ze strony alternatywnych upraw, ograniczają ich zdolność do pełnego zrekompensowania poważnego niedoboru w Afryce Zachodniej, co wzmacnia asymetryczne, wzrostowe ryzyko cenowe.

Krótkoterminowa perspektywa (3–6 miesięcy)

Najbliższy kierunek cen będzie zależał od zaktualizowanych badań terenowych w Afryce Zachodniej, raportów o chorobach oraz potwierdzenia siły El Niño do końca lata na półkuli północnej. Komentarze rynkowe sugerują, że ostatnia fala wzrostowa wynika bardziej z ponownego wyceny przyszłego ryzyka niż z reakcji na natychmiastowe załamanie podaży, co implikuje utrzymującą się zmienność związaną z wiadomościami pogodowymi.

Przy odbudowującej się długiej pozycji spekulacyjnej i podwyższonej zmienności opcji rynek wydaje się podatny na gwałtowne ruchy w obie strony. Niemniej tło fundamentalne w postaci niskich zapasów, ryzyka pogodowego oraz niepewności regulacyjnej w głównych krajach producentach przemawia za utrzymaniem stosunkowo wysokiego przedziału cen do końca 2026 r., o ile perspektywy produkcji nie ulegną wyraźnej poprawie.

Wskazówki dotyczące handlu i hedgingu

• Przetwórcy / odbiorcy końcowi: Rozważyć stopniowe zabezpieczanie części zapotrzebowania na IV kw. 2026 – II kw. 2027 przy spadkach cen, z priorytetem dla elastycznych kontraktów (opcje co do pochodzenia i jakości), aby lepiej zarządzać zakłóceniami po stronie podaży.
• Producenci: Wykorzystać obecną siłę rynku do stopniowego zawierania sprzedaży terminowej na sezon 2026/27, unikając jednak nadmiernego hedgingu do czasu lepszego poznania wielkości zbiorów; w miarę możliwości utrzymywać udział w potencjale wzrostowym poprzez opcje.
• Traderzy / fundusze: Zmienność prawdopodobnie pozostanie podwyższona; strategie monetyzujące zmienność (spready opcyjne) lub wyrażające względne poglądy między krzywymi w Nowym Jorku i Londynie mogą być korzystniejsze niż czysto kierunkowe zakłady.

3‑dniowa kierunkowa perspektywa (kluczowe giełdy, w EUR)

• ICE US (najbliższy kontrakt): Lekko wzrostowe nastawienie w ujęciu EUR w ciągu najbliższych trzech sesji, z wewnątrzdniowymi wahaniami napędzanymi aktualizacjami pogody w Afryce Zachodniej.
• ICE Europe (najbliższy kontrakt): Oczekuje się, że będzie podążać za ruchami w USA; efekty kursowe lokalnych walut mogą wprowadzać niewielkie różnice, ale ogólny kierunek pozostaje umiarkowanie wzrostowy.
• Zmienność: Impliko­wana zmienność prawdopodobnie pozostanie podwyższona; wyceny krótkoterminowych opcji sugerują, że rynek jest przygotowany na dalsze ostre dzienne wahania.