Olej palmowy na MDEX utrzymuje się powyżej 4 500 MYR w obliczu słabości kompleksu sojowego

Kontrakty terminowe na olej palmowy na giełdzie MDEX konsolidują się nieznacznie powyżej poziomu 4 500 MYR/t dla najbliższego kontraktu, mimo że szerszy kompleks nasion oleistych (soja, rzepak, canola) traci na wartości. Krzywa pozostaje umiarkowanie rosnąca do połowy 2027 r., po czym od końca 2027 r. zaczyna się obniżać, wskazując na krótkoterminową ciasnotę podaży, ale także na oczekiwania bardziej zrównoważonych fundamentów w dalszej perspektywie. Obecny ruch nastąpił po realizacji zysków na rynku oleju palmowego po wtorkowym rajdzie, podczas gdy soja, olej sojowy i rzepak pozostają pod presją ze względu na szybkie postępy zbiorów, rekordową produkcję soi w USA oraz oczekiwania dotyczące komfortowej globalnej podaży. Jednocześnie zapasy oleju palmowego w Malezji gwałtownie wzrosły, choć rynek nadal funkcjonuje w warunkach silnego strukturalnego popytu ze strony biodiesla i sektora spożywczego, a także zaostrzającej się polityki eksportowej Indonezji. W efekcie olej palmowy pozostaje między niedźwiedzią wymową krótkoterminowych danych o zapasach a wspierającym popytem średnioterminowym i cenami powiązanymi z rynkiem energii.

Ceny i struktura terminowa

Terminowa krzywa MDEX pokazuje mocny rynek najbliższych kontraktów, umiarkowane contango do połowy 2027 r. oraz późniejsze osłabienie:

Nieznacznie wyższe ceny najbliższych kontraktów odzwierciedlają obecne wsparcie ze strony rynków energii i popytu na biodiesel, podczas gdy łagodny spadek po końcu 2027 r. sygnalizuje oczekiwania poprawy produkcji i bardziej komfortowych poziomów zapasów.

Podaż, zapasy i popyt

W segmencie olejów roślinnych soja i produkty pochodne znajdują się pod wyraźną presją. Kontrakty terminowe na soję w Chicago spadały przez dziewięć sesji z rzędu, a najbliższy kontrakt osiągnął najniższy poziom od końca sierpnia. Rzepak na Euronext i canola w Winnipeg również odnotowały wielosesyjne serie spadkowe związane ze słabszymi cenami oleju sojowego. Ta szersza słabość ogranicza potencjał wzrostowy oleju palmowego mimo sprzyjających mu czynników.

Od strony fundamentalnej olej palmowy zmaga się z gwałtownym wzrostem zapasów w Malezji. Oficjalne dane pokazują, że całkowite zapasy oleju palmowego w Malezji wzrosły we wrześniu niemal o 25% miesiąc do miesiąca, do około 3,5 mln ton, w wyniku zwiększonej produkcji i słabszego eksportu. Uczestnicy rynku oczekują, że w październiku zapasy osiągną szczyt na poziomie zbliżonym do najwyższego od kilku lat, po czym od listopada będą stopniowo spadać wraz z sezonowym osłabieniem produkcji i nadrabianiem zaległości w programach eksportowych.

Po stronie popytu strukturalne czynniki pozostają konstruktywne. Indonezja wdraża bardziej rygorystyczne ramy zarządzania olejem palmowym jako strategicznym towarem eksportowym, w tym nowe przepisy wynikające z rozporządzenia rządowego nr 24/2026 i rozporządzenia handlowego nr 16/2026, które zaostrzają kontrolę nad przepływami eksportowymi i koordynują je za pośrednictwem wyznaczonych podmiotów powiązanych z państwem. Jednocześnie planowane przejście na wyższe poziomy domieszki biodiesla (np. mandat B50) ma zwiększyć krajową konsumpcję i ograniczyć dostępność eksportową w średnim terminie.

Powiązanie z kompleksem sojowym i innymi olejami

Obecne kształtowanie cen oleju palmowego pozostaje silnie uzależnione od sytuacji w kompleksie sojowym i na innych rynkach nasion oleistych:

• Soja w USA: Rynek amerykański korzysta z korzystnej pogody podczas zbiorów oraz oczekiwań dotyczących rekordowych zbiorów soi na poziomie około 124 mln ton, co wywiera presję na kontrakty terminowe i ceny oleju sojowego.
• Ameryka Południowa: Siew soi w Brazylii przebiega sprawnie, a prognoza zbiorów soi w Argentynie w sezonie 2026/27 wynosi około 48–50 mln ton, wskazując na obfitą przyszłą podaż.
• Rzepak i canola: Rzepak na Euronext i canola na ICE spadają od wielu sesji, odzwierciedlając słabszy rynek oleju sojowego i obciążając szerszy kompleks olejów roślinnych.

Połączenie obfitej podaży soi i rzepaku ogranicza zdolność oleju palmowego do niezależnych wzrostów, szczególnie przy podwyższonych zapasach w Malezji. Niemniej odporność krzywej MDEX powyżej 4 500 MYR/t sugeruje, że popyt powiązany z rynkiem energii oraz ograniczenia polityki Indonezji zapobiegają obecnie głębszej korekcie.

Perspektywy pogody i produkcji

Pogoda pozostaje kluczowym czynnikiem ryzyka dla podaży w latach 2027–2028. Prognozy regionalne wskazują, że warunki El Niño wpływają na rozkład opadów w Azji Południowo-Wschodniej, zwiększając prawdopodobieństwo opadów poniżej normy w części obszaru Archipelagu Malajskiego. Takie warunki zwykle wpływają na plony świeżych kiści owocowych z opóźnieniem, co oznacza, że przedłużająca się susza pod koniec 2026 r. i na początku 2027 r. mogłaby ograniczyć podaż i wesprzeć ceny w dalszej części 2027 r.

Obecnie produkcja w Malezji pozostaje wysoka, a w ostatnich miesiącach wzrosła do sezonowych maksimów z kilkuletniego okresu, przyczyniając się do obecnego wzrostu zapasów. Konsensus rynkowy zakłada jednak punkt zwrotny w okolicach października–listopada, gdy produkcja sezonowa osiągnie szczyt, a następnie zacznie spadać, podczas gdy opóźniony wpływ mniej sprzyjającej pogody będzie stopniowo widoczny w połowie 2027 r.

Perspektywy rynku na 4–6 tygodni

• W krótkim terminie (koniec października–listopad 2026): Podwyższone zapasy w Malezji, realizacja zysków po ostatnich wzrostach oraz presja wynikająca z rekordowej podaży soi przemawiają za konsolidacją lub umiarkowanym osłabieniem na rynku oleju palmowego MDEX, zwłaszcza jeśli ceny energii ustabilizują się.
• W średnim terminie (grudzień–I kw. 2027): Gdy malezyjskie zapasy zaczną stopniowo spadać wraz z sezonowym osłabieniem produkcji i stabilnym eksportem, a polityka Indonezji nadal będzie traktować krajowy popyt na biodiesel priorytetowo, potencjał spadkowy oleju palmowego powinien pozostać ograniczony w porównaniu z olejem sojowym.
• Ryzyko pogodowe i polityczne: Wszelkie oznaki silniejszego stresu plonów związanego z El Niño lub dalszego zaostrzenia indonezyjskich procedur eksportowych wspierałyby ceny i mogłyby zwiększyć backwardation w najbliższych miesiącach.

Rekomendacje dotyczące handlu i zabezpieczeń

• Nabywcy fizyczni (rafinerie, konsumenci): Wykorzystać obecne contango do połowy 2027 r. do zabezpieczenia części przyszłego zapotrzebowania, gdy zapasy są wysokie, a kompleks sojowy słaby, lecz rozłożyć zakupy na transze na wypadek dalszych krótkoterminowych korekt.
• Producenci: Rozważyć stopniowe zabezpieczanie ekspozycji podczas wzrostów na kontraktach maj–sierpień 2027 r. w okolicach i powyżej 5 000 MYR/t, biorąc pod uwagę widoczną nadwyżkę zapasów i silne powiązanie z tańszymi olejami konkurencyjnymi.
• Strategie spreadowe: Monitorować spready między najbliższymi i odległymi kontraktami MDEX; dalszy wzrost zapasów w Malezji może spłaszczyć krzywą, natomiast oznaki spadku zapasów i silniejszego popytu na biodiesel sprzyjałyby jej ponownemu stromieniu.

3-dniowa perspektywa kierunkowa (kontrakty terminowe)

• Najbliższy kontrakt MDEX CPO (Nov 2026): Nieznacznie słabszy lub poruszający się bokiem, ponieważ inwestorzy analizują wysokie dane o zapasach w Malezji oraz utrzymującą się słabość soi na CBOT i globalnych olejów roślinnych.
• Odroczone kontrakty MDEX (Jan–May 2027): W przedziale z umiarkowanie pozytywnym nastawieniem względem najbliższego kontraktu, wspieranym oczekiwaniami stopniowego spadku zapasów w dalszej części IV kwartału.
• Wartość względna względem oleju sojowego: Olej palmowy prawdopodobnie utrzyma dyskonto, lecz jego poszerzenie będzie ograniczone, ponieważ indonezyjskie kontrole eksportu i polityka biodiesla wspierają strukturalny popyt.