Rynek soi pod presją: wycofanie Chin i rosnąca podaż z USA

Amerykańska soja stoi w obliczu rosnących trudności eksportowych, ponieważ popyt ze strony Chin wyraźnie pozostaje w tyle za ubiegłym rokiem, co zmusza eksporterów do szerszej dywersyfikacji sprzedaży na rynki azjatyckie oraz MENA, podczas gdy prognozy produkcji i eksportu z USA rosną. Ta nierównowaga wskazuje na utrzymującą się presję na premie za soję pochodzenia amerykańskiego, chyba że Chiny w bardziej zdecydowany sposób powrócą na rynek USA. Globalny handel soją znajduje się w fazie ponownego wyważania. Chiny, nadal kluczowy globalny nabywca, drastycznie ograniczyły zakupy kontraktowe z USA i w dalszym ciągu preferują dostawy z Brazylii, czemu sprzyja 10% taryfa na soję z USA oraz konkurencyjne brazylijskie programy eksportowe. W odpowiedzi eksporterzy z USA w większym stopniu opierają się na Japonii, Indonezji, Bangladeszu, Egipcie i Pakistanie, aby wchłonęły zwiększone wolumeny, właśnie w momencie gdy USDA prognozuje wyższą produkcję i eksport USA. Ostatnia słabość kontraktów terminowych na CBOT i relatywnie miękkie wartości FOB podkreślają rynek, na którym podaż jest komfortowa, a przepływy handlowe dostosowują się, zamiast odzwierciedlać ogólny spadek popytu.

Prices

Kontrakty terminowe na soję na CBOT ponownie znalazły się pod presją pod koniec lipca, a najbliższe serie wycofały się z maksimów z połowy miesiąca, ponieważ makroekonomiczne przeciwności i dobre warunki upraw osłabiły apetyt na ryzyko.  Jednocześnie fizyczne oferty wskazują na relatywnie niskie i stabilne wartości eksportowe po przeliczeniu na euro, co odzwierciedla obfitą globalną dostępność, a nie dotkliwą ciasnotę podaży.

Przy zastosowaniu orientacyjnego kursu 1 USD = 0,92 EUR, bieżące oferty referencyjne implikują przybliżone poziomy:

Supply & Demand Shifts

Kontraktowe zobowiązania eksportowe USA na rok marketingowy 2025/26 osiągnęły 41,4 mln ton na dzień 16 lipca, co oznacza spadek o 18,5% rok do roku. Głównym źródłem słabości są Chiny, których zakupy soi z USA załamały się o 45%, do 12,4 mln ton. Inne kierunki zwiększyły zakupy łącznie o 3,3 mln ton, ale nie są w stanie w pełni zrekompensować luki po Chinach.

Japonia, Indonezja, Bangladesz, Egipt i Pakistan wyłaniają się jako kluczowe rynki wzrostowe dzięki nowym umowom handlowym USA oraz celowym działaniom dywersyfikacyjnym. Zobowiązania Japonii wobec USA wzrosły o 10,2% do 2,3 mln ton, Indonezji o 19,8% do 2,4 mln ton, Bangladeszu o 49% do 1,2 mln ton, Egiptu o 41,6% do 4,9 mln ton, a Pakistan ponad trzykrotnie zwiększył swoje rezerwacje do 1,1 mln ton po złagodzeniu przepisów dotyczących importu GMO.

Pomimo szerszego zasięgu rynkowego, Chiny pozostają kluczowym nabywcą decydującym o równowadze. Wysyłki z USA do Chin były w dużej mierze zawieszone przez prawie pięć miesięcy w obliczu odnowionych napięć handlowych, w trakcie których chińskie tłocznie przestawiły się na agresywnie wycenianą soję brazylijską. Zakupy wznowiono pod koniec października 2025 r., ale pozostają one ograniczone, a 10% taryfa na soję z USA nadal podkopuje jej konkurencyjność wobec Brazylii.

Fundamentals & Trade Policy

Patrząc w przyszłość, Chiny zobowiązały się dotąd do zakupu zaledwie 2,4 mln ton soi z USA na sezon 2026/27 – co jest poziomem niezwykle skromnym jak na ich zwykłą skalę. Równolegle USDA prognozuje produkcję soi w USA na około 120,7 mln ton oraz eksport na poziomie 45,18 mln ton, co oznacza wzrost o 9,2%. Ta kombinacja większej podaży z USA i ostrożnego odbioru ze strony Chin podkreśla znaczenie utrzymania i poszerzania rynków alternatywnych.

Tygodniowe dane o sprzedaży eksportowej potwierdzają powolny start: skumulowana sprzedaż soi na 2025/26 pokrywa jedynie środkowo‑jednocyfrowy odsetek prognozy eksportowej USDA, znacznie poniżej pięcioletniej średniej dla tego momentu roku, co uwypukla ryzyko skoncentrowanego popytu na początku sezonu. Na poziomie globalnym Ameryka Południowa również zmierza w kierunku silnych zbiorów, a eksport brazylijski ma pozostać dominujący w światowym handlu. Razem te fundamenty przemawiają za generalnie dobrze zaopatrzonym rynkiem w sezonie 2026/27, z tym że potencjał wzrostu cen będzie raczej napędzany pogodą lub polityką, niż strukturalną ciasnotą podaży.

Weather & Crop Conditions

Warunki upraw soi w USA pozostają ogólnie sprzyjające przed wejściem w kluczowy okres zawiązywania strąków. Najnowsze oceny wskazują, że ponad 60% areału soi w USA znajduje się w stanie dobrym lub bardzo dobrym, wspieranym przez odpowiedni poziom wilgotności w większości rejonów Midwestu, choć niektóre obszary Równin i Delty zmagają się z lokalnymi strefami suszy. Prognozy średnioterminowe sugerują temperatury w centrum Midwestu na poziomie zbliżonym do normy lub nieco poniżej normy, przy niepewnym rozkładzie opadów, co obecnie nie przemawia za poważnym zagrożeniem dla plonów w USA.

W Brazylii ostatnie sezony pokazały, że zmienność pogodowa może być wysoka, jednak na razie nie ma nowych sygnałów poważnych zakłóceń w nadchodzącym cyklu uprawowym. W połączeniu z rozszerzaniem areału zasiewów wzmacnia to oczekiwania silnej konkurencji Ameryki Południowej o popyt eksportowy do 2027 r. Pogoda pozostaje więc czynnikiem ryzyka, który należy obserwować, a nie obecnie czynnikiem jednoznacznie prorozwojowym dla cen.

Market Outlook & Trading Implications

• Krótki termin: płasko do miękko: Przy słabnących zobowiązaniach eksportowych USA i komfortowej globalnej podaży ceny soi w krótkim okresie prawdopodobnie będą poruszać się bokiem lub lekko w dół, o ile nie wystąpi gwałtowne zagrożenie pogodowe lub szok geopolityczny.
• Ryzyko bazy dla pochodzenia USA: Słabe zaangażowanie Chin i 10% taryfa sugerują utrzymującą się presję na bazę FOB USA względem Brazylii. Odbiorcy końcowi w Azji i MENA mogą znaleźć atrakcyjne oferty z USA, zwłaszcza jeśli zmiany frachtu lub kursów walut poprawią parytet cen na bazie dostawy.
• Ograniczone czynniki wzrostowe: Znaczące umocnienie cen najprawdopodobniej wymagałoby albo pogorszenia pogody w USA, zakłóceń logistycznych w Brazylii, albo zmiany polityki zmniejszającej obciążenie taryfowe chińskiego importu soi z USA.

Strategy Pointers

• Importerzy / tłocznie: Rozważ stopniowe zabezpieczanie dostaw soi pochodzenia amerykańskiego na sezon 2025/26 tam, gdzie różnice cen wobec Brazylii są korzystne, szczególnie w kierunku niechińskich rynków azjatyckich korzystających z nowych umów handlowych.
• Producenci (USA/UE): Wykorzystuj wszelkie wzrosty cen wywołane pogodą lub czynnikami makro do stopniowego zwiększania sprzedaży na sezon 2026/27, biorąc pod uwagę prognozowany wzrost produkcji w USA oraz strukturalne przesunięcie popytu chińskiego w kierunku Brazylii.
• Traderzy: Skup się na wartości względnej: różnicach cen eksportowych Brazylia vs USA, premiach za produkt GMO vs wolny od GMO oraz różnicach cen soi organicznej, zamiast na kierunkowych zakładach, dopóki z Chin lub z pogody nie pojawi się wyraźniejszy sygnał.

3-Day Directional View (EUR-based)

• Wartości eksportowe powiązane z CBOT (US Gulf, w EUR): Lekka skłonność spadkowa, ponieważ kontrakty konsolidują ostatnie straty, a popyt eksportowy pozostaje ostrożny.
• Czarnomorze / Ukraina, wolne od GMO (CPT, w EUR): Stabilnie do lekko miękko, przy regionalnej konkurencji i sprawnej logistyce ograniczającej premie.
• Azja FOB (Chiny, Indie, w EUR): Przeważnie stabilnie; umiarkowane wsparcie ze strony wahań frachtu i kursów walut, ale brak silnego fundamentalnego czynnika do wybicia z zakresu.