Soja pod presją zbiorów mimo wysokiego tempa eksportu

Perspektywa rekordowych zbiorów soi w USA i sprzyjająca pogoda podczas żniw utrzymują presję na kontrakty terminowe, mimo że popyt eksportowy ze strony Chin i Europy pozostaje silny. Najbliższe kontrakty CBOT nieznacznie spadają, podczas gdy śruta sojowa jest zasadniczo stabilna, a olej sojowy zyskuje w dalszej części krzywej. Rynek mierzy się z klasycznym napięciem charakterystycznym dla fazy zbiorów: silnym sygnałom fundamentalnej podaży z USA i Ameryki Południowej przeciwstawia się solidny krótkoterminowy popyt eksportowy napędzany przez Chiny. Kontrakty terminowe w USA spadały przez dziewięć kolejnych sesji, sprowadzając listopadową soję do najniższego poziomu od końca sierpnia, podczas gdy kontrakty DCE w Chinach rosną, a fizyczne ceny FOB w Chinach, Indiach i basenie Morza Czarnego pozostają w dużej mierze stabilne. Przy rekordowych zbiorach w USA szacowanych na 124 mln ton, łagodnej pogodzie i aktywnej sprzedaży rolników, wzrosty prawdopodobnie napotkają przeszkody, chyba że sprzedaż eksportowa lub ryzyka pogodowe w Ameryce Południowej pozytywnie zaskoczą rynek.

Ceny

Kontrakty terminowe na soję CBOT przedłużyły spadki do dziewiątej z rzędu sesji 22 października, przy czym listopad 2026 wynosił 1,244 centa amerykańskiego za buszel (−0,10% w ciągu dnia), a styczeń 2027 – 1,256,75 centa za buszel (−0,12%). Krzywa terminowa pozostaje umiarkowanie rosnąca do połowy 2027 roku, lecz przy niewielkim carry, co odzwierciedla komfortową podaż krótkoterminową, ale pewną niepewność w dłuższym terminie.

Śruta sojowa CBOT jest relatywnie mocna: kontrakt na grudzień 2026 jest notowany po 347,60 USD za tonę krótką (−0,20%), podczas gdy większość kontraktów na 2027 rok pozostaje prawie bez zmian lub nieznacznie zyskuje. Olej sojowy prezentuje odmienny obraz – grudzień 2026 wynosi 66,08 centa amerykańskiego za funt (+0,17%), a kontrakty do połowy 2027 roku odnotowują niewielkie wzrosty, choć odroczone pozycje na 2028 rok nadal korygują się po wcześniejszych spadkach. Na chińskiej giełdzie DCE soja nr 1 zamknęła się wyżej 21 października, przy czym styczeń 2027 wyniósł 5 399 CNY/t (+0,65%), sygnalizując mocniejsze środowisko cen krajowych.

Podaż i popyt

W USA warunki zbiorów są sprzyjające, a prace polowe mają szybko postępować w tym tygodniu, wzmacniając perspektywę rekordowych zbiorów soi na poziomie 124 mln ton. Ta obfita podaż jest głównym czynnikiem trwającej słabości kontraktów terminowych i zachęca do zabezpieczania pozycji przez podmioty handlowe oraz sprzedaży przez rolników podczas umiarkowanych wzrostów.

Ameryka Południowa pozostaje ogólnie korzystna z punktu widzenia podaży. Siew soi w Brazylii postępuje bez większych zakłóceń, a jedynie lokalne nadmierne opady i ryzyko powodzi w części południowo-wschodniej mogą stanowić problem; prywatne szacunki produkcji zostały nieznacznie podniesione. W Argentynie giełda w Rosario utrzymuje prognozę zbiorów soi w sezonie 2026/27 na poziomie 47,8 mln ton wobec 50 mln ton szacowanych przez USDA, co wskazuje zarówno na pewien potencjał wzrostowy, jak i utrzymującą się niepewność pogodową oraz polityczną.

Po stronie popytu kluczowym nabywcą pozostają Chiny. USDA potwierdziło niedawno kilka sprzedaży błyskawicznych, w tym 612 000 ton soi z USA do Chin 20 października 2026 roku, a w tym tygodniu kolejne sprzedaże obejmujące 134 000 ton do Chin i 165 000 ton do Hiszpanii z dostawą w sezonie 2026/27. Łącznie z wcześniejszymi ogłoszeniami zgłoszona sprzedaż w tym tygodniu sięga 1,286 mln ton, z czego 860 000 ton przypada na Chiny. To silne tempo zakupów wspiera najbliższe poziomy basis, nawet gdy kontrakty terminowe spadają.

Fundamenty i spready

Krzywa soi CBOT znajduje się w łagodnym contango: listopad 2026 na poziomie 1 244,00 centa amerykańskiego za buszel jest notowany z dyskontem wobec lipca 2027 na poziomie 1 279,75 centa, co sygnalizuje komfortową podaż w najbliższym terminie i ograniczoną zachętę do magazynowania ponad standardowe koszty utrzymania pozycji. Odroczone kontrakty na 2028 rok w przedziale około 1 239–1 246 centów za buszel są notowane z dyskontem wobec połowy 2027 roku, wskazując na oczekiwania utrzymania wysokiej globalnej produkcji.

W kompleksie produktów płaskie ceny śruty sojowej w pobliżu 344–349 USD za tonę krótką w 2027 roku wskazują na stabilny popyt paszowy i marże przerobowe, podczas gdy mocniejsza struktura najbliższych kontraktów na olej sojowy sugeruje utrzymujące się wsparcie ze strony rynków olejów roślinnych i biopaliw, mimo niedawnej słabości oleju palmowego i rzepaku. Europejskie kontrakty na rzepak i kanadyjski canola pozostają pod presją od kilku dni, podążając za słabszym kompleksem nasion oleistych i wcześniejszą słabością oleju sojowego w tym tygodniu.

Fundusze zarządzane ograniczały długie pozycje w powiązanych nasionach oleistych: na giełdzie Euronext inwestorzy finansowi zmniejszyli ekspozycję netto long na rzepak z 45 897 do 31 568 kontraktów w tygodniu zakończonym 16 października, podczas gdy podmioty komercyjne ograniczyły pozycje netto short. To repozycjonowanie odzwierciedla mniejsze obawy o niedobory podaży i jest zgodne z bardziej komfortową perspektywą dla soi.

Rynek fizyczny i wskazania cenowe (EUR)

Fizyczne notowania soi w EUR pozostają relatywnie stabilne w porównaniu ze zmiennością kontraktów terminowych, co sugeruje dobrze zaopatrzone najbliższe łańcuchy eksportowe, ale brak agresywnego dyskontowania cen.

Warto zauważyć, że ukraińskie notowania FOB i CPT wzrosły nieznacznie w ciągu ostatniego tygodnia, podczas gdy ceny FOB w USA i Chinach pozostały bez zmian, odzwierciedlając stabilny popyt i konkurencyjne oferty z basenu Morza Czarnego, a nie szeroki wzrost rynku.

Pogoda i perspektywy zbiorów

W ostatnim czasie pogoda na amerykańskim Środkowym Zachodzie przyniosła pewne przerwy w opadach, ale prognozy wskazują na bardziej suche warunki do końca tygodnia, co pozwoli przyspieszyć zbiory. Wspiera to oczekiwania, że duża część rekordowych zbiorów w USA szybko trafi na rynek, utrzymując presję żniwną na najbliższe kontrakty terminowe.

W Brazylii warunki siewu są ogólnie korzystne w większości regionów, choć mokra pogoda i lokalne ryzyko powodzi na południowym wschodzie mogą powodować krótkoterminowe opóźnienia prac polowych. Na razie problemy te nie są na tyle poważne, by zagrozić krajowym szacunkom produkcji. Perspektywy dla Argentyny pozostają bardziej neutralne, a obecne prognozy mieszczą się w przedziale 47–50 mln ton wskazywanym przez lokalne i amerykańskie projekcje USDA.

Perspektywy handlowe (najbliższe 1–2 tygodnie)

• Cena: Wraz z postępem zbiorów w USA i perspektywą rekordowych zbiorów na poziomie 124 mln ton, ryzyko cenowe w krótkim terminie pozostaje lekko przechylone w dół, szczególnie jeśli cotygodniowy raport USDA dotyczący eksportu (tydzień zakończony 15 października) będzie zgodny z oczekiwaniami wynoszącymi 1,8–3,0 mln ton soi i nie zaskoczy wyższym wynikiem.
• Marże przerobowe: Relatywnie mocna śruta sojowa i stabilizujący się olej sojowy sugerują, że ekonomika przerobu pozostaje akceptowalna. Odbiorcy końcowi mogą rozważyć stopniowe zabezpieczanie zapotrzebowania na śrutę przy umiarkowanych spadkach, zachowując większą cierpliwość w przypadku soi z uwagi na presję żniwną.
• Basis i spready: Silny popyt z Chin i UE powinien wspierać eksportowy basis, szczególnie w Zatoce Meksykańskiej i na północno-zachodnim wybrzeżu Pacyfiku. Podmioty handlowe mogą rozważyć sprzedaż kontraktów terminowych wobec mocnego basis gotówkowego, podczas gdy importerzy mogą wykorzystać słabość kontraktów terminowych do ustalenia cen względem wcześniej uzgodnionych premii fizycznych.
• Czynniki ryzyka: Ryzyko wzrostu cen wynika z ewentualnych problemów pogodowych podczas siewu w Brazylii, problemów logistycznych w Ameryce Południowej lub basenie Morza Czarnego, a także serii raportów o sprzedaży eksportowej z USA powyżej oczekiwań. Ryzyka spadkowe koncentrują się wokół szybszych od oczekiwań zbiorów w USA, słabszych nastrojów makroekonomicznych lub spowolnienia zakupów chińskich.

Kierunek rynku w perspektywie 3 dni (kluczowe giełdy)

• Soja CBOT: Lekko niedźwiedzi lub boczny kierunek w ciągu trzech najbliższych sesji, przy czym wzrosty prawdopodobnie będą ograniczane przez trwającą sprzedaż żniwną w USA, chyba że dane eksportowe pozytywnie zaskoczą.
• Soja DCE (Chiny): Umiarkowanie wspierany kierunek, ponieważ ceny krajowe rosną, a przetwórcy zabezpieczają dostawy w warunkach silnych programów importowych.
• Fizyczne FOB/CPT (wskazania w EUR): W większości stabilne w przypadku Chin i Indii; nieco mocniejszy ton w przypadku pochodzenia ukraińskiego z uwagi na ostatnie wzrosty i utrzymujące się premie za ryzyko logistyczne.