Spadek areału ziemniaków w Holandii zapowiada ciaśniejsze dostawy w UE

Ograniczenia areału ziemniaków w Holandii w 2026 r. wskazują na strukturalnie ciaśniejszą perspektywę podaży ziemniaków jadalnych i skrobiowych w Europie Północno-Zachodniej, po tym jak ubiegłoroczny rekordowy plon obniżył ceny i marże. Jedynym rosnącym segmentem są ziemniaki sadzeniakowe, co podkreśla przesunięcie w stronę materiału sadzeniowego o wyższej wartości, zamiast masowej produkcji przemysłowej lub jadalnej. Po rekordowych zbiorach w Holandii w ubiegłym roku rolnicy zareagowali agresywnie, ograniczając uprawę ziemniaków i buraków cukrowych, a zwiększając zasiewy zbóż – klasyczna reakcja na presję marż. Ta zmiana w strukturze zasiewów prawdopodobnie wesprze wyższe ceny ziemniaków jadalnych i skrobiowych w sezonie 2026/27, mimo że pobliskie rynki fizyczne wciąż odzwierciedlają komfortowy poziom zapasów. Przemysłowi odbiorcy powinni przygotować się na mniejszą „luźność” podaży wynikającą z areału, zwłaszcza jeśli pogoda okaże się mniej sprzyjająca niż w 2025 r.

Ceny

Holenderscy producenci ograniczyli nasadzenia ziemniaków po rekordowym zbiorze 4,4 mln ton w 2025 r., który zepchnął ceny w dół zarówno w segmencie ziemniaków jadalnych, jak i przeznaczonych do przetwórstwa. Zmniejszyło to bufor potencjalnej podaży na 2026 r. i już przesuwa narrację rynkową z nadwyżki w kierunku normalizacji.

W łańcuchu pochodnych produktów ziemniaczanych, oferty spot na polską skrobię ziemniaczaną w rejonie Łodzi są obecnie wskazywane w pobliżu 0,66 EUR/kg FCA, nieco poniżej poziomów z końca maja wynoszących około 0,68–0,72 EUR/kg. Wskazuje to na umiarkowane złagodzenie krótkoterminowych cen skrobi przemysłowej, ale ograniczenia areału w kluczowym kraju produkującym sugerują, że potencjał dalszych spadków będzie niewielki, gdy tylko oczekiwania co do nowego plonu się zaostrzą.

Podaż i popyt

Holandia zmniejszyła całkowity areał ziemniaków o 8,4% do niespełna 150 000 ha w 2026 r., do najniższego poziomu od 2012 r. Najbardziej stromo spadł areał ziemniaków jadalnych – z 82 700 ha do 70 200 ha, co wyraźnie ogranicza potencjalną podaż surowca świeżego i do przetwórstwa w nadchodzącym sezonie.

Areał ziemniaków skrobiowych spadł o 4% do 37 700 ha, do najmniejszego poziomu od trzech dekad, co sygnalizuje strukturalne usztywnienie podaży surowca do przemysłowej produkcji skrobi ziemniaczanej. Jednocześnie areał ziemniaków sadzeniakowych wzrósł o 0,8% do 42 100 ha, co oznacza, że Holandia po raz pierwszy wyprodukuje więcej ziemniaków sadzeniakowych niż skrobiowych, wzmacniając swoją rolę kluczowego dostawcy sadzeniaków przy jednoczesnym ograniczeniu potencjału wolumenu przemysłowego.

Fundamenty i efekty międzyrynkowe

Cięcia areału są ściśle powiązane z ubiegłoroczną nadpodażą: rekordowy od 2000 r. zbiór 4,4 mln ton obniżył marże zarówno w przypadku ziemniaków, jak i buraków cukrowych. W 2026 r. areał buraków cukrowych spadł jeszcze mocniej niż ziemniaków (o 11,9% do 70 100 ha), co pokazuje szeroką niechęć rolników do przeznaczania gruntów pod uprawy narażone na presję cenową z tytułu nadwyżek.

Ziemia przesuwa się w stronę zbóż: areał jęczmienia wzrósł aż o 28,1% do niespełna 45 000 ha, a pszenicy o 2% do 114 000 ha. Taka rotacja prawdopodobnie zacieśni bilans ziemniaków i buraków względem zbóż, wspierając stopniowe przeszacowanie cen roślin okopowych w górę w relacji do zbóż w nadchodzącym roku gospodarczym, zwłaszcza jeśli popyt na skrobię przemysłową i surowiec do przetwórstwa utrzyma się na solidnym poziomie.

Pogoda i ryzyko plonów

Przy już ograniczonym areale, kluczowe znaczenie dla zbiorów w 2026 r. będą miały wyniki plonowania. Każde niekorzystne warunki pogodowe w kluczowych fazach wegetacji w Europie Północno-Zachodniej wywarłyby nieproporcjonalnie duży wpływ na dostępność ziemniaków jadalnych i skrobiowych w porównaniu z wcześniejszymi sezonami, gdy nasadzenia były bardziej rozległe.

Odwrotnie, jeśli pogoda pozostanie w dużej mierze sprzyjająca, mniejszy areał może zostać częściowo skompensowany przez plony powyżej trendu, łagodząc pro-wzrostowy wpływ na rynek. Uczestnicy rynku powinni więc uważnie monitorować regionalne anomalie opadów i temperatur, ponieważ to one zdecydują, czy rynek przesunie się z równowagi w stronę realnego niedoboru.

Perspektywy handlowe

• Nabywcy ziemniaków jadalnych i do przetwórstwa powinni rozważyć umiarkowane wydłużenie zabezpieczenia zakupów na sezon 2026/27, biorąc pod uwagę wyraźnie niższy areał w Holandii i historyczną wrażliwość plonów na warunki pogodowe.
• Przemysłowi odbiorcy skrobi ziemniaczanej mogą postrzegać obecne poziomy 0,66 EUR/kg FCA jako okazję do zabezpieczenia części przyszłych potrzeb przed tym, jak ograniczenia areału wyraźniej przełożą się na rynek skrobi.
• Producenci dysponujący elastyczną rotacją upraw mogą skorzystać na utrzymaniu lub niewielkim zwiększeniu areału ziemniaków w nadchodzących kampaniach, ponieważ relatywne ceny wobec zbóż i buraków cukrowych prawdopodobnie poprawią się względem zaniżonych poziomów po nadwyżce.

Krótkoterminowa wskazówka cenowa (kolejne 3 dni)

• Europa Północno-Zachodnia, ziemniaki jadalne/do przetwórstwa: ruch boczny do lekko wzrostowego w ujęciu EUR, gdy rynek trawi informacje o areale, ale podaż fizyczna pozostaje komfortowa.
• Skrobia ziemniaczana w UE (ex-Polska, FCA): zasadniczo stabilnie w przedziale 0,65–0,70 EUR/kg, z ograniczonym potencjałem spadkowym i umiarkowanym ryzykiem wzrostu w razie niepokojów pogodowych.
• Ziemniaki sadzeniakowe: stabilnie do mocniej, wspierane przez większy areał sadzeniaków w Holandii i utrzymujący się popyt na wysokiej jakości materiał sadzeniowy.