Tajski ryż pod presją w związku ze spadkiem popytu na Bliskim Wschodzie i narastającym ryzykiem El Niño

Tajski ryż stoi w obliczu trudnego otoczenia eksportowego w 2026 r.: wysyłki w okresie styczeń–kwiecień spadły o około 12% rok do roku, mimo silniejszego popytu ze strony części odbiorców nastawionych na bezpieczeństwo żywnościowe, podczas gdy czynniki pogodowe i walutowe podtrzymują ryzyko wzrostu cen. Globalni nabywcy nadal zabezpieczają dostawy ryżu w związku z obawami o El Niño, ale Tajlandia traci udział na rzecz tańszych kierunków, takich jak Indie i Wietnam. Silniejszy baht, wysokie ceny nawozów azotowych oraz wczesny, lecz suchy monsun podważają konkurencyjność Tajlandii właśnie w momencie, gdy popyt z Bliskiego Wschodu gwałtownie słabnie. Importerzy z Azji Południowo‑Wschodniej i południowej Afryki częściowo wypełniają tę lukę, jednak niewystarczająco, by zrekompensować utratę Iraku i innych kluczowych rynków. Przy niskich poziomach wód w zbiornikach i wysokim prawdopodobieństwie wystąpienia El Niño do końca 2026 r., ryzyka podażowe mogą ponownie zaostrzyć sytuację na rynku, jeśli w nadchodzących miesiącach opady będą poniżej normy.

Prices

Indykatywne oferty FOB w Indiach i Wietnamie pozostają w lipcu zasadniczo stabilne, co odzwierciedla komfortową dostępność w krótkim terminie, ale też utrzymujące się ryzyka pogodowe i geopolityczne. Po przeliczeniu na EUR (przy kursie ~1,10 USD/EUR) indyjskie odmiany średnioziarniste i basmati grupują się w przedziale około 0,32–1,45 EUR/kg, podczas gdy wietnamski długoziarnisty ryż biały plasuje się blisko 0,31–0,52 EUR/kg, w zależności od jakości. Tajski ryż aromatyczny zazwyczaj handluje z premią wobec konkurentów z Wietnamu i Indii, lecz utrzymanie tej premii stało się trudniejsze w warunkach presji kursowej i kosztowej.

Referencyjne notowania eksportowe Wietnamu wykazały oznaki odbicia w czerwcu–lipcu, wspierane solidnym popytem ze strony Filipin i Chin, mimo że bezwzględne poziomy cen pozostają poniżej ubiegłorocznych maksimów. Dla kontrastu, marże eksportowe Tajlandii są ściskane przez wyższe koszty krajowe i aprecjację bahta, co ogranicza pole do agresywnych obniżek cen w celu odzyskania udziałów na rynku bliskowschodnim.

Supply & Demand

Eksport ryżu z Tajlandii osiągnął około 2,2 mln ton metrycznych w okresie styczeń–kwiecień 2026 r., co oznacza spadek wolumenu o ok. 12% rok do roku, przy wartości eksportu około 1,25 mld USD. Głównym czynnikiem osłabienia był rynek Bliskiego Wschodu, zwłaszcza Irak, gdzie importerzy przeszli na alternatywne kierunki w związku z napięciami geopolitycznymi i zakłóceniami logistycznymi. Konkurencyjni dostawcy — głównie Indie i Wietnam — byli w stanie zaoferować bardziej konkurencyjne ceny, a w niektórych przypadkach także krótsze trasy, co uszczupliło udział Tajlandii na tych premium rynkach ryżu aromatycznego.

Jednocześnie Tajlandia odnotowała silniejszy popyt ze strony Malezji, Filipin, RPA, Angoli i Mozambiku, napędzany głównie obawami o bezpieczeństwo żywnościowe i chęcią budowy zapasów wobec ryzyka podażowego związanego z El Niño. Jednak te dodatkowe przepływy nie zrekompensowały w pełni spadku zapotrzebowania tradycyjnych klientów z Bliskiego Wschodu, pozostawiając całkowity eksport poniżej poziomów z ubiegłego roku. Dla porównania, Wietnam wyeksportował około 5,02 mln ton w pierwszej połowie 2026 r., uzyskując 2,38 mld USD przychodów, co podkreśla jego rosnącą rolę w handlu światowym i zdolność do wykorzystania popytu ze strony nabywców azjatyckich.

Fundamentals & Cost Structure

Fundamenty rynku w Tajlandii są obecnie kształtowane przez napięte marże na poziomie gospodarstw. Ceny nawozów azotowych utrzymują się na podwyższonych poziomach względem historycznych norm, zawyżając koszty uprawy i zniechęcając do agresywnej ekspansji areału zasiewów. Jest to spójne z szerszymi globalnymi trendami nawozowymi, gdzie ceny mocznika i innych składników odżywczych pozostają wysokie w ślad za rynkami energii i wąskimi gardłami podażowymi. Wyższe koszty nakładów utrudniają tajskim eksporterom dorównanie najtańszym konkurentom, zwłaszcza gdy ci ostatni korzystają także z tańszego frachtu do kluczowych miejsc przeznaczenia.

Waluty dodają kolejnej warstwy presji. Baht tajski umocnił się w okresie styczeń–kwiecień 2026 r. o około 20%, co podniosło ceny ofert FOB wyrażonych w USD właśnie wtedy, gdy międzynarodowi nabywcy stali się bardziej wrażliwi na cenę. Eksporterzy sygnalizują, że ta zmiana kursowa skompresowała marże i zmusiła ich albo do poświęcenia wolumenów w obronie poziomu cen, albo do głębokiego dyskontowania kosztem rentowności. Jednocześnie część eksporterów z Indii i Wietnamu mogła składać bardziej atrakcyjne oferty w USD, co pomogło im wygrywać przetargi w Zatoce i na Bliskim Wschodzie.

Weather & El Niño Outlook

Pora deszczowa w Tajlandii w 2026 r. rozpoczęła się wcześnie, około połowy maja, lecz skumulowane opady w maju były o około 30% poniżej normy, a poziom napełnienia zbiorników wynosił około 36% ich pojemności. Warunki te zwiększają obawy o dostępność wody w czerwcu i lipcu, szczególnie dla nawadnianych upraw ryżu w głównych basenach produkcyjnych. Krajowe i międzynarodowe agencje wskazują na wysokie prawdopodobieństwo utrzymywania się lub nasilenia warunków El Niño do końca 2026 r., co oznacza utrzymujące się ryzyko opadów poniżej normy i temperatur powyżej normy.

Taki wzorzec pogodowy zagraża plonom zarówno uprawy głównej, jak i poplonów, zwłaszcza w regionach północno‑wschodnim i północnej części regionu centralnego, i może skłonić do bardziej restrykcyjnych przydziałów wody dla rolnictwa. Jeśli opady będą poniżej normy w kluczowych fazach wegetatywnej i reprodukcyjnej, eksportowa nadwyżka Tajlandii pod koniec 2026 r. i na początku 2027 r. może być wyraźnie niższa. Prawdopodobnie wsparłoby to ceny w regionie i zachęciło kraje uzależnione od importu do dalszego budowania zapasów, nawet jeśli krótkoterminowa fizyczna dostępność wciąż wygląda na komfortową.

3–6 Month Market Outlook & Trading Strategy

W perspektywie najbliższego kwartału oczekuje się, że rynek ryżu pozostanie fundamentalnie napięty do zrównoważonego, z tendencją spadkową w wolumenach eksportowych Tajlandii, ale relatywnie mocnymi cenami międzynarodowymi ze względu na niepewność pogodową i geopolityczną. Wysyłki z Tajlandii będą w dużej mierze zależeć od tego, czy nabywcy z Bliskiego Wschodu wznowią normalne zakupy oraz w jakim stopniu Indie i Wietnam będą nadal w stanie cenowo podcinać oferty tajskie. Jeśli niedobory opadów związane z El Niño się nasilą, narracja może szybko przesunąć się z osłabienia napędzanego popytem na napięcie wywołane czynnikami podażowymi.

• Importerzy (Bliski Wschód, Afryka, ASEAN): Rozważają stopniowanie zakupów, ale powinni unikać nadmiernej zwłoki, ponieważ podaż z Tajlandii może się zacieśnić, jeśli poziomy wód w zbiornikach się nie odbudują. W negocjacjach dotyczących tajskich ładunków ryżu aromatycznego warto wykorzystywać oferty z Wietnamu i Indii jako punkty odniesienia.
• Tajscy eksporterzy: Powinni koncentrować się na segmentach premium i niszowych odmian aromatycznych, gdzie Tajlandia zachowuje przewagę jakościową, jednocześnie selektywnie oferując rabaty na rynkach motywowanych bezpieczeństwem żywnościowym. Kluczowe jest ścisłe zarządzanie ekspozycją walutową w warunkach silnego bahta.
• Odbiorcy końcowi / przemysł spożywczy: Powinni zabezpieczyć część potrzeb na IV kwartał 2026 r. poprzez kontrakty terminowe lub opcje kupna, szczególnie w przypadku odmian aromatycznych i specjalistycznych, które są bardziej wrażliwe na ryzyka produkcyjne w Tajlandii.

Short-Term (3-Day) Directional View

• FOB Indie (ryż niebasmati, New Delhi): Oferty w EUR postrzegane jako zasadniczo stabilne do lekko niższych, z umiarkowaną presją spadkową wynikającą z konkurencyjnej podaży krajowej.
• FOB Wietnam (5% broken & Jasmine, Hanoi): Ceny najprawdopodobniej pozostaną mocne do nieznacznie wyższych, ponieważ silny popyt ze strony Filipin i Chin wspiera poziom ofert.
• Tajski rynek eksportowy ryżu aromatycznego (implikowany): Kierunkowo stabilny do lekko mocniejszego, gdyż eksporterzy opierają się głębokiemu dyskontowaniu w obliczu wyższych kosztów i pogodowego ryzyka produkcyjnego.