Fundusze redukują pozycje długie, ale eksport nadal wspiera rynek soi

Kontrakty terminowe na soję pozostają wspierane przez silny popyt eksportowy z USA oraz wciąż bycze nastawienie funduszy, choć ceny najbliższych kontraktów konsolidują się po ostatnich wzrostach, a słabość ropy naftowej ogranicza potencjał zwyżki. Soja rozpoczyna tydzień w pozytywnym tonie: kontrakty CBOT na soję, śrutę sojową i olej sojowy wykazują niewielkie dzienne zmiany, ale utrzymują większość niedawnych wzrostów, wspierane wyjątkowo dużą sprzedażą eksportową nowych zbiorów oraz utrzymującym się zainteresowaniem zakupami ze strony Chin. Realizacja zysków pod koniec ubiegłego tygodnia i trzydniowy spadek cen ropy naftowej wywołały cofnięcie na rynku soi, jednak zobowiązania eksportowe na sezon 2026/27 już znacznie wyprzedzają ubiegłoroczne poziomy i są wyraźnie powyżej średniego tempa z ostatnich pięciu lat. Fundusze zarządzane zaczęły ograniczać rekordową pozycję netto długą, ale nadal pozostają na historycznie skrajnie byczych poziomach, co wspiera rynek, lecz zwiększa jego podatność na epizody zmienności.

Ceny

Najbliższe kontrakty terminowe na soję na CBOT umacniają się dziś rano. Kontrakt na listopad 2026 jest notowany w pobliżu 1,310.25 centa USA/bu, co oznacza wzrost o 6.75 centa w ciągu dnia (+0.52%), podczas gdy kontrakt na styczeń 2027 wynosi 1,326.75 centa USA/bu (+0.51%). Śruta sojowa nadal koryguje się po wcześniejszych silnych wzrostach, jednak najbliższy kontrakt na październik 2026 wciąż jest wyżej w ujęciu tygodniowym i wynosi 357.70 USD/tonę krótką (+0.87% względem poprzedniego zamknięcia). Olej sojowy jest nieznacznie słabszy lub stabilny na najbliższym odcinku krzywej, a kontrakt na październik 2026 wynosi 67.66 centa USA/funt (‑0.06%); odroczone kontrakty na 2027 rok oscylują w przedziale około 68.5–68.8 centa USA/funt, odzwierciedlając lekkie osłabienie po ostatniej zwyżce.

Wskazania cenowe na rynku fizycznym w EUR pozostają zasadniczo stabilne dla kierunków o ograniczonej sprzedaży ze strony rolników, podczas gdy wartości z regionu Morza Czarnego nadal nieznacznie spadają. Najnowsze kwotowania pokazują: FOB New Delhi (Indie) soja sortex clean na poziomie 0.87 EUR/kg (bez zmian względem poprzedniego notowania), FOB Waszyngton (USA) soja nr 2 na poziomie 0.62 EUR/kg (również bez zmian) oraz FOB Pekin (Chiny) żółta soja na poziomie 0.74 EUR/kg, a ekologiczna żółta soja na poziomie 0.81 EUR/kg — oba poziomy stabilne w najnowszych aktualizacjach. Z kolei ukraińska soja FOB Odessa potaniała do 0.34 EUR/kg z 0.348 EUR/kg, natomiast soja wolna od GMO CPT Odessa lekko podrożała do 0.383 EUR/kg z 0.378 EUR/kg, wskazując na utrzymujące się regionalne dyskonto, ale także na próbę ustanowienia poziomu wsparcia dla jakościowych dostaw non-GMO.

Podaż i popyt

Głównym czynnikiem stojącym za obecną siłą rynku soi jest wyjątkowo mocny program eksportowy USA na sezon 2026/27. Według najnowszego tygodniowego raportu sprzedaż eksportowa wynosi już 20.63 mln ton, ponad dwukrotnie więcej niż w analogicznym momencie ubiegłego roku i obejmuje około 45% całosezonowej prognozy eksportu USDA, znacznie powyżej średniego pięcioletniego poziomu realizacji wynoszącego 36%. Kluczowe znaczenie dla tego tempa ma silny popyt z Chin: w piątek USDA poinformował o dodatkowej sprzedaży 111,000 ton amerykańskiej soi do Chin, co potwierdza utrzymujący się popyt mimo szerszych niepewności handlowych i geopolitycznych.

Po stronie podaży najnowszy bilans USDA nieznacznie podnosi oczekiwany plon soi w USA w sezonie 2026/27 do 52.8 bu/akr, zapewniając pewien bufor dla krajowej podaży i wspierając decyzję agencji o podwyższeniu prognozy eksportu do 1.69 mld buszli. Globalna podaż nasion oleistych pozostaje komfortowa, a prognozy produkcji rzepaku i słonecznika zostały podwyższone. Soja zachowuje jednak przewagę konkurencyjną w paszach i marżach przerobu, szczególnie że ceny śruty sojowej nadal są podwyższone względem początku tego roku. Krajowe kontrakty terminowe w Chinach (soja nr 1 z Dalian) korygowały się w ubiegłym tygodniu, a najbliższe kontrakty spadły o około 1.4–1.6%, sugerując pewną krótkoterminową ulgę po stronie lokalnego bilansu, lecz niewystarczającą do zahamowania popytu importowego.

Fundamenty i pozycjonowanie

Pod względem fundamentalnym kompleks soi odzwierciedla klasyczne ścieranie się silnego popytu z czynnikami makroekonomicznymi. Śruta sojowa gwałtownie rosła podczas wcześniejszych sesji z powodu ograniczonej podaży w najbliższym terminie i mocniejszego popytu paszowego, po czym nastąpiło wyraźne cofnięcie: kontrakt na śrutę z grudnia 2026 spadł ostatnio o 12.70 USD/tonę krótką (‑3.4%) do 358.60 USD/tonę krótką w wyniku realizacji zysków, choć nadal wykazuje tygodniowy wzrost o 5.80 USD, czyli 1.64%. Słabość cen ropy naftowej podczas ostatnich trzech sesji obciążyła kompleks olejów roślinnych, przyczyniając się do umiarkowanych spadków kontraktów na olej sojowy mimo solidnych marż przerobu i popytu biodieslowego.

Pozycjonowanie spekulacyjne pozostaje ważnym wsparciem, ale staje się również coraz większym czynnikiem ryzyka. Najnowsze dane CFTC dotyczące zobowiązań traderów (raport z datą 15 września 2026, opublikowany 18 września) pokazują, że fundusze zarządzane posiadają bardzo dużą pozycję netto długą w soi CBOT, wynoszącą około 244,710 kontraktów, tylko nieznacznie mniejszą niż rekordowy poziom z poprzedniego tygodnia. Ta pozycja netto długa znajduje się w skrajnie wysokich percentylach zakresu z ostatniego roku i stanowi około 22% liczby otwartych pozycji, wskazując na silne zatłoczenie rynku po stronie długiej. Choć takie pozycjonowanie potwierdza bycze nastawienie, oznacza również, że każda negatywna niespodzianka dotycząca eksportu, pogody lub warunków makroekonomicznych może wywołać gwałtowną likwidację pozycji długich i spotęgować zmienność spadkową.

Pogoda i perspektywy regionalne

Na amerykańskim Środkowym Zachodzie najnowsze aktualizacje wskazują na lekkie złagodzenie klasyfikacji suszy. Zasięg obszarów D1 i D2 zmniejszył się względem poprzedniego tygodnia, a nie odnotowano znacznego rozszerzenia obszarów dotkniętych silną suszą. Poprawia to warunki dla późnych upraw i powinno wspierać sprawny początek zbiorów soi w kluczowych stanach producenckich, ograniczając krótkoterminowe obawy dotyczące podaży wywołane pogodą. Prognozy krótkoterminowe wskazują na sezonowo łagodne warunki i na ogół korzystne okna do prac polowych, co może zachęcać rolników do sprzedaży przy obecnych mocnych cenach.

W Brazylii synoptycy oczekują, że El Niño zapewni odpowiednią wilgotność gleby w stanach centralnych po zakończeniu sanitarnego okna siewnego w połowie września, umożliwiając wczesny początek siewów soi w sezonie 2026/27. Choć wczesne deszcze sprzyjają siewom, ten sam układ niesie ryzyko wcześniejszego niż zwykle zakończenia pory deszczowej, co może bardziej wpłynąć na kukurydzę z drugiego zbioru niż na soję, ale nadal wymaga uważnego monitorowania. Obecnie połączenie solidnych zbiorów w USA i terminowego rozpoczęcia siewów w Brazylii sugeruje, że globalna dostępność soi w nadchodzącym roku gospodarczym powinna pozostać komfortowa, choć silny popyt będzie ograniczał tempo odbudowy zapasów.

Perspektywy handlowe (najbliższe 1–3 tygodnie)

• Kontrakty terminowe: Przy utrzymywaniu się listopadowych kontraktów CBOT na soję powyżej 1,300 centa USA/bu spadki w kierunku przedziału 1,280–1,290 prawdopodobnie będą przyciągać kupujących, wspieranych silną sprzedażą eksportową. Jednak wyjątkowo duża pozycja netto długa funduszy zarządzanych przemawia za ostrożniejszym podejściem do kupowania wzrostów powyżej 1,340–1,350 centa USA/bu bez pojawienia się nowych byczych katalizatorów.
• Nabywcy fizyczni: Importerzy z Azji i Bliskiego Wschodu mogą wykorzystać obecne niewielkie osłabienie cen oleju sojowego i śruty sojowej do zwiększenia pokrycia potrzeb w najbliższym terminie, szczególnie tam, gdzie marże przerobu pozostają dodatnie. Ziarno z Ukrainy i regionu Morza Czarnego jest nadal wyceniane z dyskontem (około 0.34 EUR/kg FOB Odessa), oferując możliwości kierunkom wrażliwym na koszty, podczas gdy pochodzenie amerykańskie i indyjskie lepiej odpowiada nabywcom przywiązującym wagę do jakości i gotowym zapłacić premię.
• Producenci i zabezpieczający: Amerykańscy rolnicy zbliżający się do zbiorów powinni rozważyć rozłożenie w czasie dodatkowej sprzedaży terminowej lub zabezpieczeń opartych na opcjach, gdy listopadowe kontrakty terminowe utrzymują się powyżej 1,300 centa USA/bu, wykorzystując historycznie silne basis w niektórych regionach. Ze względu na dużą spekulacyjną pozycję netto długą zastosowanie opcji sprzedaży lub struktur zabezpieczających może pomóc chronić się przed spadkami bez całkowitego ograniczania udziału we wzrostach, jeśli popyt eksportowy pozostanie mocny.

Perspektywa kierunkowa na 3 dni

• Soja CBOT: W krótkim terminie lekko bycze nastawienie; silny popyt eksportowy i wspierająca długa pozycja funduszy prawdopodobnie utrzymają kontrakty listopadowe i styczniowe w górnej połowie ostatniego przedziału, o ile nie nastąpi dalszy gwałtowny spadek cen energii.
• Śruta sojowa CBOT: Konsolidacja z lekkim nachyleniem wzrostowym po piątkowej korekcie; śruta pozostaje wspierana przez popyt paszowy, ale jest podatna na dalszą realizację zysków, jeśli kontrakty na soję zatrzymają wzrosty.
• Olej sojowy CBOT: Neutralnie do lekko słabo, podążając za cenami ropy i szerszym rynkiem olejów roślinnych; jakakolwiek stabilizacja cen energii może szybko przełożyć się na ponowne wsparcie dla olejowej części przerobu.