Olej sojowy pozostaje w przedziale wahań, gdyż podaż surowców do biopaliw rośnie

Kontrakty futures na olej sojowy w USA pozostają uwięzione w przedziale 65–75 centów/lb, mimo że soja osiągnęła najwyższy poziom od trzech lat, a ropa naftowa zbliża się do 100 USD za baryłkę. Obfita podaż krajowa i importowana ogranicza typowy wzrostowy wpływ silnych rynków energii i roślin oleistych. Ceny w kompleksie sojowym rozeszły się: stabilny olej sojowy w USA kontrastuje z mocniejszą soją i ropą naftową, co odzwierciedla strukturalną nadpodaż surowców do biopaliw, a nie słaby popyt. Rekordowo wysokie mandaty dotyczące mieszania diesla wytwarzanego z biomasy na lata 2026–27, w połączeniu z utrzymaniem pełnego uznawania importowanych surowców, wywołały gwałtowny wzrost napływu zagranicznych olejów roślinnych i gotowego biodiesla do USA, dodatkowo zwiększając krajową produkcję oleju sojowego. Przerwy konserwacyjne w tłoczniach zapewniły jedynie krótkotrwałe wsparcie, podczas gdy niepewność dotycząca zwolnień dla małych rafinerii zaciemnia krótkoterminowe perspektywy popytu. Obecnie rynek korzysta z komfortowego bufora podaży, utrzymując kontrakty futures na olej sojowy w stosunkowo wąskim przedziale.

Ceny

Kontrakty futures na olej sojowy w USA od połowy lipca w większości poruszały się między 65 a 75 centów/lb, mimo że na początku września soja wzrosła do najwyższego poziomu od trzech lat, a ropa naftowa zbliżyła się do 100 USD za baryłkę. Rozbieżność ta pokazuje, że lokalne warunki podaży w segmencie oleju przeważają nad szerszym wzrostowym otoczeniem surowcowym.

Na rynku fizycznym ceny soi CFR i FOB wykazują umiarkowaną stabilizację w kluczowych regionach pochodzenia. Chińska soja FOB Pekin jest kwotowana po 0.76 EUR/kg dla soi żółtej (konwencjonalnej) i 0.83 EUR/kg dla soi żółtej ekologicznej, w obu przypadkach o 0.02 EUR/kg wyżej niż w połowie września. Indyjska soja FOB New Delhi (sortex clean) pozostaje stabilna na poziomie 0.87 EUR/kg, podczas gdy ceny soi ukraińskiej osłabły: FOB Odessa spadła do 0.34 EUR/kg z 0.348 EUR/kg, a soja wolna od GMO CPT Odessa pozostaje bez zmian na poziomie 0.383 EUR/kg po niewielkich wzrostach na początku miesiąca.

Podaż i popyt

Głównym czynnikiem jest obfita dostępność oleju sojowego związana z polityką dotyczącą biopaliw. Rekordowo wysokie mandaty dotyczące diesla wytwarzanego z biomasy na lata 2026–27, wraz z utrzymaniem pełnego uznawania importowanych surowców, skłoniły amerykańskich producentów biopaliw do skierowania części zakupów w stronę zagranicznych olejów roślinnych i alternatywnych surowców. Jednocześnie import gotowego biodiesla wzrósł ponad dwukrotnie — z około 39 200 ton w I kwartale do 79 800 ton w II kwartale — znacząco zwiększając podaż krajową.

Wyższy przerób soi w USA dostarcza na rynek dodatkowe ilości oleju sojowego, umacniając warunki nadpodaży. Nawet typowe sezonowe przestoje w tłoczniach nie wystarczyły, aby istotnie ograniczyć zapasy lub doprowadzić do wybicia kontraktów futures z obecnego przedziału. Niepewność dotycząca zwolnień przyznawanych niektórym małym rafineriom ogranicza oczekiwania dotyczące przyszłego popytu, ponieważ rynek ocenia, czy wszystkie wymagane wolumeny przełożą się na rzeczywistą konsumpcję diesla wytwarzanego z biomasy.

Fundamenty i pogoda

Pod względem fundamentalnym amerykański kompleks sojowy pozostaje wspierany przez wysoką opłacalność przerobu, jednak rozkład wartości jest nierównomierny. Ceny oleju sojowego nie odzwierciedliły w pełni siły soi i ropy naftowej, co sugeruje, że olej absorbuje znaczną część korekty poprzez większe zapasy, podczas gdy śruta sojowa i ziarna nadal korzystają ze wsparcia kanałów paszowych i eksportowych. Obfite zapasy oleju sojowego, zwiększane przez import zarówno surowców, jak i gotowego biodiesla, zapewniają komfortową bieżącą dostępność.

Pogoda w głównych regionach uprawy soi w USA odgrywa obecnie drugorzędną rolę w porównaniu z polityką i przepływami handlowymi. Raporty z pól w okresie zbiorów wskazują na presję na marże wynikającą z rekordowych kosztów diesla, jednak wpływa to głównie na przepływy pieniężne producentów i tempo sprzedaży, a nie na bieżący bilans oleju sojowego. O ile niekorzystna pogoda pod koniec sezonu nie ograniczy znacząco plonów, nadrzędny obraz fundamentalny dla oleju sojowego pozostanie związany z wystarczającą podażą wobec solidnego, lecz wrażliwego na politykę popytu na biopaliwa.

Perspektywy rynku i podejście handlowe

Biorąc pod uwagę utrzymującą się nadpodaż, kontrakty futures na olej sojowy prawdopodobnie w najbliższym czasie pozostaną w przedziale, przy czym 65–75 centów/lb będzie stanowić efektywny korytarz. Próby wzrostu będą ograniczane, dopóki utrzymywać się będzie silny import olejów roślinnych i biodiesla, a przerób soi w USA pozostanie wysoki. Kluczowymi niewiadomymi są wszelkie zmiany w polityce dotyczącej zwolnień dla małych rafinerii oraz zasad traktowania importowanych surowców, które mogłyby szybko zmienić kalkulację popytu i importu.

• Odbiorcy końcowi (przemysł biopaliw i spożywczy): Wykorzystajcie obecną słabość oleju sojowego względem soi i ropy naftowej do wydłużenia pokrycia w ramach przedziału 65–75 centów/lb, preferując zakupy etapowe w celu wykorzystania spadków.
• Producenci i tłocznie: Rozważcie zabezpieczenie części przyszłej produkcji oleju podczas wzrostów w kierunku górnej granicy przedziału, zachowując elastyczność na wypadek zaostrzenia polityki i spadku importu.
• Traderzy: Skoncentrujcie się na strategiach przedziałowych dla oleju sojowego zamiast na ekspozycji kierunkowej oraz monitorujcie spready między soją, śrutą sojową i olejem w poszukiwaniu okazji w zakresie wartości względnej wynikających z marż przerobowych.

Perspektywa kierunkowa na 3 dni

• Kontrakty futures na olej sojowy CBOT: Lekko spadkowe nastawienie do ruchu bocznego; wzrosty prawdopodobnie będą ograniczane przez obfitą podaż krajową i importowaną.
• Soja CBOT: Konsolidacja po niedawnych trzyletnich maksimach, przy utrzymującym się wsparciu sentymentu ze strony silnego przerobu i szerokiej siły rynków surowcowych.
• Kluczowe fizyczne rynki FOB (CN, IN, UA, US): Nieznacznie mocniejsze do stabilnych w przypadku pochodzenia premium (Chiny, Indie), z łagodniejszym tonem cenowym w regionie Morza Czarnego odzwierciedlającym regionalną konkurencję eksportową.