Tańszy kredyt dla rosyjskiego rolnictwa: Rosselkhozbank sygnalizuje potencjalny spadek stóp procentowych i wzrost cen pszenicy

Rosyjski bank państwowy Rosselkhozbank sygnalizuje, że długoterminowe koszty pożyczek dla sektora rolnictwa kraju mogą znacznie spaść do końca 2026 roku, nawet gdy rynki energii i nawozów pozostają pod dużą presją wzrostu. Eksperci banku widzą przestrzeń na tańsze finansowanie dla kredytów sezonowych i inwestycyjnych, jednocześnie ostrzegając, że wyższe koszty surowców i zaostrzające się globalne bilanse mogą wciąż umiarkowanie zwiększyć ceny pszenicy do końca roku.

Dla eksporterów zbóż, importerów i firm spożywczych, połączenie niższych lokalnych stóp kredytowych i gwałtownie rosnących globalnych cen energii i nawozów zwiastuje różnice w dynamice kosztów i cen: poprawiony dostęp do płynności w rublach w Rosji w porównaniu do strukturalnie wyższych kosztów produkcji zbóż i logistyki na świecie.

Wstęp

Mówiąc na V Wszechrosyjskim Forum Zbożowym w tym tygodniu, Centrum Analiz Sektoralnych Rosselkhozbanku prognozowało, że średnia stopa procentowa dla długoterminowych pożyczek dla rosyjskiego kompleksu agro-przemysłowego (AIC) może spaść do około 12% do grudnia 2026 roku, w porównaniu do około 13,6% w lutym i ponad 20% na początku 2025 roku, zakładając stopniowe luzowanie polityki monetarnej Rosji. To jest zgodne z komentarzem Banku Rosji, że stawki polityki prawdopodobnie będą się obniżać w 2026 roku, gdy inflacja się umiarkuje, a aktywność inwestycyjna zacznie się odbudowywać.

Rosselkhozbank łączy tę perspektywę finansowania z szerszym tłem surowcowym, które charakteryzuje się gwałtownym wzrostem kosztów energii i nawozów w wyniku zakłóceń na Bliskim Wschodzie oraz w Cieśninie Ormuz, które podniosły cenę ropy Brent powyżej 110–120 USD za baryłkę i znacznie podniosły ceny nawozów. Przy prognozowanych wyższych kosztach produkcji i presji na plony, bank spodziewa się umiarkowanego wzrostu cen pszenicy do końca 2026 roku, nawet gdy Rosja planuje niewielki wzrost w produkcji zbóż i wyższe wolumeny eksportu pszenicy.

Natychmiastowy wpływ na rynek

Perspektywa tańszego długoterminowego kredytu dla rosyjskich rolników prawdopodobnie wesprze sadzenia, inwestycje w przechowywanie w gospodarstwie oraz modernizację aktywów logistycznych, częściowo niwelując wpływ wyższych kosztów paliw, nawozów i agrochemikaliów. Niższe koszty pożyczek w rublach mogą utrzymać rosyjskie oferty eksportowe pszenicy i innych zbóż konkurencyjnymi w porównaniu do pochodzenia z UE i USA, szczególnie jeśli zachodni producenci nadal będą mieli do czynienia z wysokimi kosztami finansowania.

Jednocześnie, gwałtowny wzrost cen ropy Brent i nawozów powiązanych z gazem ziemnym podnosi minimalną cenę na światowych rynkach zbóż, inflacjonując koszty produkcji i transportu na całym świecie. Modelowanie Banku Światowego już wskazuje na dwucyfrowy wzrost średnich cen surowców w 2026 roku, prowadzony przez energię i nawozy. W przypadku pszenicy, prognozy dotyczące krajowych wzrostów cen w Rosji mają być umiarkowane w stosunku procentowym, ale międzynarodowe standardy pozostają narażone na dalszą inflację kosztów, jeśli ceny ropy i mocznika będą wysokie w sezonie 2026/27.

Zakłócenia w łańcuchu dostaw

Zakłócenia na rynku energii związane z kryzysami w Hormuzie i szerszym Bliskim Wschodzie zwiększyły koszty paliwa bunkrowego i wydłużyły czas transportu, co przyczyniło się do wzrostu stawek frachtowych w kluczowych korytarzach zbożowych z Morza Czarnego, UE i Ameryk. Wyższe koszty logistyki, w połączeniu z droższymi nawozami i środkami ochrony roślin, prawdopodobnie podniosą próg opłacalności cen eksportowych dla pszenicy i innych zbóż.

Wewnątrz Rosji, tańszy kredyt mógłby przyspieszyć inwestycje w zdolności kolejowe, windy wewnętrzne i terminale portowe obsługujące bramy Morza Czarnego i Azowskiego, potencjalnie łagodząc krajowe wąskie gardła, jeśli państwo zachowa lub rozszerzy preferencyjne okna kredytowe dla AIC. Jednak rosyjskie ministerstwo rolnictwa zasugerowało zmiany w zakresie kredytów subsydiowanych, co wprowadza niepewność co do zakresu wsparcia i zmusza niektórych producentów do większego polegania na finansowaniu po stawkach rynkowych.

Surowce, które mogą być dotknięte

• Pszenica: Oczekuje się, że produkcja rosyjska wzrośnie, ale globalna inflacja kosztów paliw i nawozów prawdopodobnie wesprze ceny międzynarodowe, a Rosselkhozbank wskazuje na wzrost o kilka punktów procentowych do końca roku.
• Kukurydza i zboża paszowe: Wyższe koszty surowców i transportu mają zastosowanie do zbóż gruboziarnistych, zwiększając koszty paszy dla producentów zwierzęcych i potencjalnie zmieniając racje paszowe w zależności od względnych cen.
• Oleiste (słonecznik, rzepak, soja): Energia intensywna w tłoczeniu, suszeniu i transporcie może zobaczyć skurcz marż, chyba że ceny produktów wzrosną, szczególnie dla eksporterów w regionach z słabszym wsparciem lokalnej waluty.
• Nawozy (mocznik, amoniak, NPK): Silne powiązanie z cenami gazu ziemnego i surowców azotowych naraża producentów i rolników na wyższe potrzeby w zakresie kapitału obrotowego; popyt może być ograniczony na wrażliwych cenowo rynkach wschodzących.
• Diesel i paliwo bunkrowe: Wysokie benchmarki ropy utrzymują koszty transportu i pracy w polu na wysokim poziomie, wzmacniając presje inflacyjne na większość łańcuchów wartości rolnictwa.

Regionalne implikacje handlowe

Możliwość finansowania swojego AIC w niższych stawkach rublowych przez Rosję może umocnić jej rolę jako eksporteraba pszenicy o niskich kosztach, zwłaszcza jeśli prognozowana produkcja zbóż przekroczy 140 milionów ton w 2026 roku i nadwyżka eksportowa pozostanie duża. W takim scenariuszu wartości FOB Morza Czarnego mogą działać jako kotwica dla globalnych benchmarków pszenicy, nawet gdy inflacja kosztów wywiera presję górną.

Regiony uzależnione od importu w Afryce Północnej, na Bliskim Wschodzie i częściach Azji prawdopodobnie będą bardziej polegać na rosyjskich i innych źródłach z Morza Czarnego, jeśli pszenica z UE i USA pozostanie stosunkowo droga z powodu wyższych kosztów finansowania i produkcji. Z drugiej strony, wszelkie zaostrzenie rosyjskich regulacji eksportowych, zmiany w preferencyjnych programach kredytowych lub zaostrzenie sankcji mogą szybko zakłócić te przepływy, zmuszając nabywców do powrotu do dostawców z UE, USA i Argentyny po wyższych poziomach bazowych.

Prognoza rynku

W najbliższej przyszłości handlowcy będą bacznie obserwować konkretne sygnały od Banku Rosji i Rosselkhozbanku dotyczące terminu i głębokości obniżek stóp procentowych, a także wszelkich formalnych rewizji programów pożyczek subsydiowanych dla rolnictwa. Stopień, w jakim niższe koszty pożyczek w rublach przełożą się na większą powierzchnię upraw, wyższe zużycie surowców i rozszerzone magazyny, ukształtuje eksportową nadwyżkę Rosji na 2026/27.

Na świecie głównym czynnikiem pozostają ceny energii i nawozów: jeśli Brent utrzymuje się powyżej 100 USD za baryłkę, a ceny mocznika pozostają wysokie, inflacja kosztów prawdopodobnie utrzyma solidne wartości minimalne dla pszenicy i innych zbóż, nawet jeśli wyniki zbiorów będą rozsądne. Zmienność na rynku kontraktów futures na pszenicę może więc pozostać na podwyższonym poziomie, przy ryzyku bazowym między źródłami z Morza Czarnego, UE i USA poszerzającym się w miarę jak warunki kredytowe i trajektorie walutowe się rozdzielają.

Wgląd rynkowy CMB

Dla profesjonalistów rynku surowców, wskazania Rosselkhozbanka podkreślają kluczową strukturalną zmianę: AIC w Rosji może zyskać względną przewagę finansową w momencie, gdy globalne koszty surowców i logistyki są strukturalnie wyceniane wyżej. Taka kombinacja może umocnić pozycję Rosji jako konkurencyjnego źródła kosztowego w pszenicy i innych zbożach, pod warunkiem, że kanały eksportowe i polityka pozostaną przewidywalne.

Handlowcy, importerzy i przetwórcy powinni uważnie śledzić politykę kredytową Rosji, regulacje eksportowe i rozwój sytuacji na rynku walutowym, równolegle z ewoluującym rynkiem energii i nawozów. Strategie zabezpieczające, które łączą ekspozycję na zboża i energię, oraz które różnicują pomiędzy benchmarkami z Morza Czarnego i basenu atlantyckiego, będą coraz ważniejsze w miarę jak warunki finansowe i struktury kosztowe rozdzielają się w regionach produkcyjnych.