Pszenica podwójną presją: tańsze dostawy z Rosji kontra słaby eksport z USA

Rynki pszenicy pozostają pod presją, ale nie załamują się: konkurencja ze strony rosyjskiego eksportu i umocnienie euro ograniczają wzrosty na Euronext, podczas gdy kontrakty terminowe w USA tylko nieznacznie odbudowują się po minimach w obliczu historycznie słabego eksportu. Ogólny obraz wskazuje na komfortową podaż w krótkim terminie i ograniczony potencjał wzrostowy, przy czym jedynie ryzyko geopolityczne na Morzu Czarnym oraz pogoda dla amerykańskiej pszenicy ozimej mogą stanowić potencjalne katalizatory. Popyt na francuską pszenicę poprawił się, ale Rosja nadal wyznacza górną granicę cen, a eksporterzy z USA mają trudności z pozyskiwaniem zamówień, nawet przy wsparciu słabszego dolara.

Ceny

Na Euronext pszenica znalazła się pod presją na początku tygodnia z powodu umocnienia euro oraz stałego napływu rosyjskiej pszenicy przez porty bałtyckie i czarnomorskie. Pszenica z dostawą w grudniu 2026 r. była ostatnio notowana po 225.25 EUR/t, a krzywa na 2027 r. pozostawała zasadniczo płaska w przedziale 220–226 EUR/t, sygnalizując boczną, dobrze zaopatrzoną strukturę terminową.

Pomimo presji zewnętrznej niedawne ożywienie popytu na francuską pszenicę zapewniło niewielkie wsparcie i pozwoliło kontraktowi MATIF z dostawą w grudniu zamknąć poniedziałkową sesję umiarkowanie wyżej. W USA kontrakty futures na pszenicę CBOT nieznacznie odbiły od ostatnich minimów dzięki słabszemu dolarowi amerykańskiemu, ale odbicie jest płytkie: najbliższy kontrakt z dostawą w grudniu 2026 r. znajduje się w okolicach 596 US‑cents/bu i nadal lekko spada w ciągu dnia.

Wskazania cen na rynku fizycznym w rejonie Morza Czarnego i w UE odzwierciedlają ten sam schemat ograniczonych, lecz niezałamujących się cen. Ukraińska pszenica klasy 2 w Odessie jest kwotowana po 0.169 EUR/kg CPT, klasy 3 po 0.156 EUR/kg CPT, a pszenica paszowa po 0.142 EUR/kg CPT. Niemiecka pszenica paszowa EXW Drentwede kosztuje 0.232 EUR/kg, podczas gdy francuska pszenica o zawartości białka 11.0% FOB Paris jest wskazywana na poziomie 0.27 EUR/kg; obie ceny są nieco poniżej ostatnich szczytów i pozostają ograniczane przez rosyjski dyskont.

Podaż i popyt

Rosyjski eksport pozostaje dominującym czynnikiem na światowym rynku, mimo że jego wolumen jest wyraźnie niższy niż przed rokiem. SovEcon szacuje, że Rosja wyeksportowała w październiku około 2.9 mln ton pszenicy, po 1.6 mln ton w lipcu, 2.0 mln ton w sierpniu i 2.8 mln ton we wrześniu. Oznacza to, że dostawy w okresie lipiec–październik wyniosły 9.3 mln ton, czyli około 42% mniej niż 16.1 mln ton wysłanych rok wcześniej.

Co istotne, ceny FOB rosyjskiej pszenicy w portach bałtyckich nadal spadają, utrzymując przewagę kosztową na poziomie około 5 EUR/t względem pszenicy zachodnioeuropejskiej. Dyskonto to wywiera silną presję na ceny eksportowe w UE i ogranicza potencjał wzrostowy kontraktów MATIF, nawet pomimo poprawy popytu na pochodzenie francuskie w ostatnich dniach. Wydaje się, że kupujący oportunistycznie dywersyfikują dostawy z dala od Rosji, gdy kwestie logistyczne lub polityczne budzą obawy, lecz wrażliwość cenowa pozostaje wysoka.

W USA popyt eksportowy jest wyjątkowo słaby. Według danych USDA dotyczących inspekcji eksportowych w tygodniu zakończonym 29 października, wysyłki pszenicy wyniosły około 0.08 mln ton, czyli ponad 60% mniej tydzień do tygodnia i znacznie poniżej tempa z poprzedniego roku.  Jest to zgodne z informacją, że w tym tygodniu wysłano zaledwie 75,000 ton, co stanowi najmniejszy wolumen w dowolnym tygodniu od rozpoczęcia prowadzenia rejestrów w 1983 r. Od początku sezonu eksport pszenicy z USA wynosi 7.528 mln ton, czyli około 36% mniej niż przed rokiem, co podkreśla, jak mało konkurencyjne jest obecnie pochodzenie amerykańskie.

Na świecie duża dostępność podaży eksportowej w Rosji i Europie, w połączeniu z powolnym odbiorem z USA, wskazuje na komfortowy bilans w krótkim terminie. Głównymi niewiadomymi po stronie popytu są potencjalne zakupy motywowane polityką oraz wszelkie nagłe zakłócenia logistyki na Morzu Czarnym; żadne z tych zagrożeń nie zmaterializowało się dotąd w sposób, który znacząco ograniczyłby podaż w najbliższym terminie.

Geopolityka i ryzyko na Morzu Czarnym

Wysiłki dyplomatyczne wokół korytarza czarnomorskiego pozostają kluczowym ryzykiem makro dla rynku pszenicy. Trójstronne rozmowy między USA, Rosją i Ukrainą zaplanowano na 10–11 listopada w Abu Zabi; ich celem jest deeskalacja i poprawa bezpieczeństwa handlu morskiego. Jednak trwające wzajemne ataki Rosji i Ukrainy utrzymują wysokie napięcie i ograniczają krótkoterminowe nadzieje na trwałe złagodzenie sytuacji.

Obecna sytuacja tworzy asymetryczny profil ryzyka: rosyjski eksport jest już znacząco niższy niż przed rokiem, ale nadal wystarcza do wywierania presji na ceny dzięki dyskontu. Każde dalsze zakłócenie prawdopodobnie szybko wsparłoby kontrakty futures, podczas gdy stopniowa poprawa warunków żeglugowych mogłaby wywrzeć jedynie umiarkowaną presję spadkową, zważywszy na już niskie rosyjskie ceny. Dla europejskich eksporterów oznacza to, że nagłówki geopolityczne mogą tymczasowo przesłonić zasadniczo niedźwiedzie fundamenty.

Fundamenty i pogoda

W USA fundamenty rynku są mieszane, ale nie budzą alarmu. Na 1 listopada zasiewy pszenicy ozimej były wykonane w 83%, zaledwie o jeden punkt procentowy poniżej średniej pięcioletniej. Wschody osiągnęły 65%, zgodnie z typowym tempem, co wskazuje, że zbiory w sezonie 2026/27 przebiegają zasadniczo zgodnie z harmonogramem, mimo lokalnych opóźnień.

Oceny kondycji upraw rozczarowały jednak: jedynie 44% areału pszenicy ozimej oceniono jako dobry lub doskonały, wobec oczekiwań analityków w okolicach 50%. Ta obawa dotycząca jakości zapewnia pewne wsparcie w średnim terminie, lecz na razie pozostaje przyćmiona przez słaby popyt i globalną konkurencję.

Prognozy pogody dla amerykańskich Równin i głównego pasa upraw pszenicy ozimej wskazują na temperatury bliskie sezonowej normie lub nieco wyższe do połowy listopada, z rozproszonymi opadami.  Najnowsze prognozy wskazują na okresowe układy przynoszące deszcz w części Równin Centralnych i Południowych, co powinno poprawić wilgotność gleby, ale nie ma jeszcze przełomowego charakteru. Ogólnie pogoda jest obecnie czynnikiem wymagającym obserwacji, lecz niepowodującym paniki.

Perspektywy handlowe

• Krótkoterminowe nastawienie: Boczny kierunek do umiarkowanie spadkowego. Rosyjskie dyskonto cenowe, silniejsze euro i rekordowo słabe inspekcje eksportowe w USA przemawiają przeciwko trwałemu wzrostowi w najbliższym terminie.
• Producenci (UE/Morze Czarne): Warto rozważyć stopniowe zwiększanie zabezpieczeń dodatkowej produkcji na zimę 2026/27 przy obecnych poziomach MATIF w okolicach 220–225 EUR/t, zwłaszcza tam, gdzie marże gospodarstw są przy tych cenach dodatnie.
• Importerzy: Należy utrzymać strategię rozłożonych w czasie zakupów, korzystając ze spadków wywołanych rosyjską konkurencją, ale zachowując pewną elastyczność przed rozmowami w Abu Zabi i kluczowym okresem zimowym na półkuli północnej.
• Uczestnicy spekulacyjni: Obecnie relacja ryzyka do zysku sprzyja umiarkowanym krótkim pozycjom lub niedźwiedzim strukturom opartym na opcjach, przy ścisłych limitach ryzyka z uwagi na stały potencjał gwałtownych wzrostów napędzanych geopolityką lub pogodą.

3‑dniowa perspektywa kierunkowa

*Perspektywa kierunkowa ma charakter orientacyjny i zakłada brak poważnego szoku geopolitycznego na Morzu Czarnym.