Rynek ziemniaka: zwrot ku rolnictwu regeneratywnemu w obliczu narastającego ryzyka pogodowego

Przyspieszony zwrot McCain w kierunku regeneratywnej uprawy ziemniaków staje się kluczowym, strukturalnym wsparciem dla długoterminowego bezpieczeństwa podaży właśnie w momencie, gdy ryzyka klimatyczne się nasilają, przy czym bieżące ceny spot skrobi ziemniaczanej w Polsce pozostają ogólnie stabilne na początku lipca. Rynek ziemniaka wchodzi w połowę 2026 r. z paradoksem: krótkoterminowe ceny i dostępność w Europie pozostają komfortowe, ale narastająca zmienność klimatu ogranicza potencjał plonowania i skłania dużych przetwórców do trwałego wbudowywania odporności w ich łańcuchy dostaw. Cel McCain na 2030 r., aby 100% jego areału ziemniaczanego było prowadzone w systemie regeneratywnym, wsparty wieloletnimi kontraktami i pomocą agronomiczną na sześciu kontynentach, jest silnym sygnałem, że zrównoważoność nie jest już opcjonalna, lecz stanowi kluczowe narzędzie zarządzania ryzykiem. Jednocześnie ostatnie fale upałów i niedobory wody w Europie podkreślają, że najbliższe 2–3 sezony sprawdzą, jak szybko praktyki te mogą przełożyć się na stabilność plonów i wiarygodne dostawy surowca do przetwórstwa.

Ceny

Oferty na skrobię ziemniaczaną w Polsce (FCA Łódź) są obecnie wskazywane na poziomie około 0,66 EUR/kg, bez zmian względem 3 lipca 2026 r. i tylko nieznacznie poniżej poziomów z połowy czerwca, co sugeruje stabilne krótkoterminowe otoczenie cenowe mimo rosnących obaw pogodowych w części Europy. Hurtowe ceny ziemniaków świeżych w Polsce na początku lipca również pozostają zasadniczo stabilne, przy czym podaż nowego zbioru zaspokaja sezonowy popyt i jak dotąd nie występują poważne zakłócenia podaży. 

Biorąc pod uwagę wcześniejszą w 2026 r. strukturalną nadpodaż w części europejskiego sektora ziemniaczanego oraz wciąż wysokie zapasy, przetwórcy i nabywcy nie wyceniają jeszcze poważnego niedoboru ziemniaka surowego. Jednak połączenie wcześniejszej presji na marże producentów, rosnących kosztów nakładów oraz narastającego stresu termicznego sugeruje, że ryzyka cenowe są obecnie umiarkowanie przesunięte w górę w kampanii 2026/27, jeśli szkody pogodowe w plonach staną się bardziej widoczne w czasie zbiorów. 

Podaż i popyt

W minionej dekadzie ryzyka klimatyczne, takie jak susze, powodzie i stres cieplny, już obniżyły plony ziemniaków o około 10%, podczas gdy wyższe koszty nakładów ograniczyły marże producentów. W odpowiedzi McCain współpracuje z ponad 4 400 producentami w Europie, obu Amerykach, Azji, Afryce i Oceanii, aby wdrażać praktyki regeneratywne i stabilizować dostawy. Programy te trwają zazwyczaj od trzech do pięciu lat i łączą doradztwo agronomiczne, monitoring gleb, opcje finansowania oraz wieloletnie umowy zakupu, wzmacniając zdolność producentów do przetrwania szoków pogodowych.

Do 2025 r. około 69% globalnego areału ziemniaczanego McCain weszło w etap wdrażania w ramach jego Regenerative Agriculture Framework, co oznacza szybkie skalowanie zaledwie cztery lata po ogłoszeniu celu. Pilotażowe Farms of the Future w Kanadzie, Republice Południowej Afryki i Wielkiej Brytanii testują ograniczoną uprawę roli, międzyplony, zróżnicowane zmianowanie i optymalizację nakładów, aby budować zdrowie gleby i zdolność retencji wody. Dla szerszego rynku oznacza to, że rosnąca część kontraktowanego areału ziemniaków przemysłowych prawdopodobnie będzie prowadzona w systemach ukierunkowanych na odporność do końca lat 20., co potencjalnie może łagodzić zmienność plonów i wspierać długoterminową dostępność surowca dla przetwórców.

Sygnały pogodowe i klimatyczne

Ostatnia pogoda w Europie charakteryzowała się intensywnymi falami upałów pod koniec czerwca, po których nastąpiło częściowe złagodzenie na początku lipca, przy czym prognozy nadal wskazują na temperatury powyżej normy oraz utrzymujący się deficyt wody w kilku regionach zachodnich i południowych. Prognozy na lipiec podkreślają warunki antycyklonalne i powtarzające się napływy gorących mas powietrza nad Hiszpanię, Włochy, Bałkany i część Europy Środkowej, podczas gdy Francja stoi w obliczu ponownych obaw o upały i suszę, które – jak twierdzą producenci ziemniaków – już ograniczyły potencjał plonowania, choć skala strat pozostaje niepewna. 

W skali globalnej umacniające się zjawisko El Niño w 2026 r. zwiększa prawdopodobieństwo częstszych ekstremów, z podwyższonym ryzykiem suszy sygnalizowanym dla Australii i części Azji Południowej, gdzie McCain również pozyskuje ziemniaki. Choć obecne oceny sugerują, że Europa może doświadczać słabszego bezpośredniego sygnału El Niño niż niektóre inne regiony, interakcja ze już suchymi glebami i powtarzającymi się falami upałów zwiększa ryzyko spadku plonów ziemniaków z upraw nie nawadnianych w ciągu najbliższego jednego do dwóch sezonów. 

Fundamenty i zmiany strategiczne

Połączenie około 10% spadku plonów w minionej dekadzie oraz wyższych kosztów nawozów, energii i pracy ograniczyło rentowność w wielu regionach uprawy ziemniaków, czyniąc tradycyjne, wysokointensywne systemy produkcji mniej opłacalnymi. Decyzja McCain o objęciu 100% areału upraw regeneratywnych do 2030 r. jest bezpośrednią odpowiedzią na tę presję oraz na potrzebę bardziej przewidywalnych, odpornych na klimat wolumenów dla jego globalnych operacji przetwórczych.

Wieloroczne umowy zakupu oraz dostęp do wsparcia agronomicznego i finansowego zmniejszają ryzyko rynkowe po stronie producentów, potencjalnie stabilizując decyzje dotyczące nasadzeń i zapobiegając ostrym cyklom boom–bessa w podaży. W średnim terminie powszechne wdrożenie praktyk takich jak międzyplony i ograniczona uprawa roli powinno pomóc poprawić strukturę gleby, zwiększyć infiltrację wody i zabezpieczyć uprawy przed suszą oraz skokami temperatur, zmniejszając prawdopodobieństwo, że szoki pogodowe przełożą się na poważne zakłócenia podaży lub gwałtowne wzrosty cen produktów z ziemniaków przetworzonych.

Perspektywy handlowe (najbliższe 1–3 miesiące)

• Przetwórcy i producenci żywności: Wykorzystać obecną stabilność cen skrobi i ziemniaka surowego do umiarkowanego wydłużenia zabezpieczenia cenowego do końca 2026 r., priorytetowo traktując dostawców zaangażowanych w programy regeneratywne, którzy mogą oferować bardziej wiarygodne wolumeny w niekorzystnych warunkach pogodowych.
• Producenci (growers): Wykorzystać dostępne programy wsparcia regeneratywnego i wieloletnie kontrakty do zabezpieczenia zbytu i ograniczenia ryzyka marży; wobec narastających ograniczeń związanych z upałem i wodą skoncentrować inwestycje na zdrowiu gleby i efektywności nawadniania, a nie na zwiększaniu areału.
• Traderzy i dystrybutorzy: Utrzymywać neutralne do lekko wzrostowych nastawienie wobec produktów powiązanych z ziemniakiem do przetwórstwa; uważnie monitorować warunki pogodowe i raporty plonów w okresie sierpień–wrzesień pod kątem oznak, że stres cieplny we Francji oraz w części Europy Środkowej i Południowej przekłada się na ciaśniejszą podaż surowca.

3‑dniowa perspektywa kierunkowa

• Europa Środkowa (w tym skrobia w Polsce): Oczekuje się, że ceny spot skrobi ziemniaczanej pozostaną w najbliższe trzy dni zasadniczo stabilne w ujęciu EUR, przy odpowiedniej podaży i braku sygnalizowanych, bezpośrednich zakłóceń logistycznych.
• Europa Zachodnia (Francja, huby przetwórcze Beneluksu): Fizyczne rynki ziemniaków prawdopodobnie pozostaną w krótkim terminie dobrze zaopatrzone, ale nastroje stopniowo się umacniają, gdyż ryzyko dla plonów wynikające z upałów i suszy staje się bardziej widoczne; lekka przewaga oczekiwań wzrostu cen w kontraktach terminowych.
• Europa Południowa: Utrzymujące się upały i ograniczenia w wykorzystaniu wody podtrzymują obawy o lokalne wyniki plonów, lecz krótkoterminowe efekty cenowe pozostają stłumione dzięki napływom towaru z lepiej zaopatrzonych regionów północnych.