Soja pod presją w związku z rosnącym eksportem Brazylii i słabym popytem w USA

Ceny soi pozostają ograniczone, ponieważ obfita podaż z Brazylii i słaby popyt eksportowy z USA przeważają nad umiarkowaną siłą produktów ubocznych oraz regionalnych rynków kasowych. Globalny kompleks sojowy handluje z lekko spadkowym tonem. Kontrakty terminowe w Chicago stabilizują się po ostatnich spadkach, ale śruta sojowa utrzymuje się w pobliżu ośmiomiesięcznego minimum, a olej sojowy lekko zniżkuje, co sygnalizuje komfortową podaż w najbliższym okresie. Silny eksport brazylijskiej śruty sojowej i ziaren soi nadal wywiera presję na ceny światowe, podczas gdy amerykańskie inspekcje eksportowe są znacznie poniżej poziomów z ubiegłego roku. Zakupy chińskie zapewniają jedynie wybiórcze wsparcie: ostatnie miesięczne dostawy z USA do Chin nieznacznie wzrosły rok do roku, ale łączny udział USA w rynku gwałtownie spadł na korzyść Brazylii. W Europie i regionie Morza Czarnego poziomy bazy dla soi non‑GMO i specjalistycznych pochodzeń są wyższe niż notowania giełdowe, ale potencjał wzrostowy pozostaje ograniczony przez globalną nadwyżkę.

Prices

Kontrakty terminowe na soję na CBOT dla najbliższych serii handlują w okolicach 11,15–11,20 USD/bu, notując jedynie marginalne wzrosty w ciągu dnia i odzwierciedlając kruchą konsolidację po ostatnich spadkach. Kontrakty terminowe na olej sojowy wzdłuż krzywej są nieznacznie na minusie (około 60–70 centów USA/funt), co potwierdza brak silnego wzrostowego impulsu ze strony rynku olejów roślinnych. Kontrakty terminowe na śrutę sojową odbiły w trakcie sesji jedynie umiarkowanie, ale pozostają blisko najniższych poziomów od około ośmiu miesięcy, w pobliżu 300 USD/tonę krótką, podkreślając globalną dostępność śruty.

Rynki fizyczne prezentują bardziej zróżnicowany obraz. Soja non‑GMO CPT Odessa jest wskazywana w okolicach 0,40 EUR/kg, co oznacza wzrost o około 1–1,5% w ciągu ostatniego tygodnia, podczas gdy cena FOB soi US No. 2 kształtuje się blisko 0,68 EUR/kg, pozostając zasadniczo stabilna w tym samym okresie. Oferty indyjskie i chińskie utrzymują się z premią: indyjskie ziarno sortex‑clean jest wyceniane w pobliżu 0,89 EUR/kg, a chińska żółta soja około 0,72–0,81 EUR/kg FOB, wspierane przez jakość i niszowy popyt, a nie przez globalną ciasnotę podaży.

Supply & Demand

Kluczowym czynnikiem spadkowym pozostaje Brazylia. Stowarzyszenie eksporterów ANEC jedynie nieznacznie obniżyło swoją prognozę eksportu śruty sojowej na czerwiec 2026 do 2,24 mln ton; wolumeny są wciąż o 34,4% wyższe od ubiegłorocznych 1,67 mln ton, utrzymując obfitą dostępność śruty na świecie i wywierając presję na ceny. Dzieje się to w następstwie dużego eksportu ziaren soi na początku roku, co zapewnia tłoczniom wystarczającą ilość surowca do utrzymania wysokich przerobów i silnych przepływów śruty na rynki światowe.

Dla kontrastu, wyniki eksportowe USA są słabe. Inspekcje eksportowe soi w tygodniu zakończonym 18 czerwca spadły do zaledwie 241 045 ton, co stanowi minimum w bieżącym roku gospodarczym i jest o 54,8% poniżej poziomu z tego samego tygodnia rok wcześniej. Skumulowane inspekcje od początku obecnego roku gospodarczego wynoszą 36,85 mln ton, około 19% mniej niż rok temu, co podkreśla, że podaż z USA jest wypierana z kluczowych kierunków. Meksyk i Chiny nadal występują jako ważni nabywcy, kupując odpowiednio 72 877 ton i 69 508 ton w ostatnim tygodniu, ale wolumeny te są niewystarczające, by zrekompensować ogólny niedobór.

Popyt chiński pozostaje kluczowym czynnikiem równoważącym. W maju 2026 Chiny zaimportowały 1,66 mln ton amerykańskiej soi, nieco powyżej 1,63 mln ton odnotowanych rok wcześniej, co w tym miesiącu zapewniło pewne wsparcie dla eksporterów z USA. Jednak w okresie styczeń–maj 2026 chiński import soi z USA wyniósł jedynie 8,4 mln ton, o 42,5% mniej niż w analogicznym okresie roku poprzedniego, podczas gdy import z Brazylii wzrósł o 6,7% do 22,7 mln ton. Najnowsze dane celne potwierdzają tę zmianę w kierunkach zaopatrzenia: Brazylia umacnia swoją rolę głównego dostawcy Chin, mimo że łączny import Chin pozostaje wysoki.

W perspektywie dalszej Rada Eksportu Soi USA oczekuje, że Chiny kupią około 25 mln ton amerykańskiej soi w sezonie 2026/27. Taki potencjalny wolumen sprawia, że rynek pozostaje bardzo wrażliwy na wszelkie zmiany w polityce Chin, marżach przerobu czy popycie na pasze, ale jak dotąd zrealizowane tempo wskazuje, że Brazylia i – na marginesie – inne pochodzenia z Ameryki Południowej będą nadal dominować w zakupach chińskich.

Fundamentals & Weather

Fundamenty w całym kompleksie obecnie sprzyjają kupującym. Wysoki eksport brazylijskiej śruty sojowej oraz komfortowe globalne zapasy spychają ceny śruty na wielomiesięczne minima, podczas gdy olej sojowy handluje słabiej, zgodnie z generalnie dobrze zaopatrzonym rynkiem olejów roślinnych. Presja ze strony produktów ubocznych przekłada się na wyceny soi, ponieważ marże przetwórców w terminie pozostają dodatnie nawet przy niższych cenach surowca, zachęcając do utrzymania wysokich współczynników wykorzystania mocy w Brazylii i innych hubach eksportowych.

Po stronie popytowej niedobory eksportu z USA pokazują, że globalny popyt może być pokryty bez agresywnego sięgania po podaż z USA. Krajowy przerób w USA oraz popyt ze strony sektora biodiesla zapewniają pewne wsparcie cen, ale słabe programy eksportowe ograniczają potrzebę racjonowania popytu przez wyższe ceny. Jednocześnie silna konkurencyjność cenowa brazylijskich ziaren i śruty ogranicza możliwość innych pochodzeń, w tym Ukrainy i USA, do forsowania wyższych poziomów bazy, mimo lokalnych napięć w segmentach non‑GMO i produktów specjalistycznych.

Jeśli chodzi o pogodę, natychmiastowe obawy są bardziej wyraźne w przypadku innych roślin oleistych, w szczególności rzepaku w Europie Zachodniej i canoli w części Australii, gdzie pojawiają się ryzyka upałów i suszy. W przypadku soi kluczowe regiony produkcyjne – amerykański Midwest oraz brazylijskie obszary poza głównym sezonem – obecnie nie wskazują na rychły szok podażowy. Krótkoterminowe prognozy dla głównych regionów w USA zapowiadają sezonowo ciepłe temperatury z przelotnymi opadami, co jest generalnie neutralne dla perspektyw plonów na tym etapie, podczas gdy Brazylia znajduje się między głównymi cyklami uprawowymi, z nadal wystarczającym poziomem wilgotności gleb w większości regionów.

Outlook & Trading Recommendations

Przy utrzymującym się silnym eksporcie z Brazylii i słabych wynikach amerykańskich inspekcji eksportowych krótkoterminowa równowaga na rynku soi i śruty sojowej pozostaje komfortowo po stronie podaży. Ewentualne rajdy cenowe prawdopodobnie napotkają zainteresowanie sprzedażą ze strony dostawców z Ameryki Południowej oraz odbiorców końcowych chcących wydłużać pokrycie po korzystnych poziomach. Rynek wciąż jednak niesie ryzyko wzrostowe związane z potencjalnymi problemami pogodowymi w dalszej części sezonu wegetacyjnego w USA oraz z ewentualnymi niespodziewanymi zmianami w zachowaniach zakupowych Chin.

• Importerzy i wytwórcy pasz: Rozważcie wydłużenie pokrycia w śrucie sojowej i soi przy spadkach cen, podczas gdy kontrakty na śrutę na CBOT utrzymują się w pobliżu ośmiomiesięcznych minimów, a oferty fizyczne w regionie Morza Czarnego pozostają konkurencyjne. Priorytetowo traktujcie pochodzenia powiązane z Brazylią, gdzie logistyka jest niezawodna, ale monitorujcie bazę w USA pod kątem okazji zakupowych, jeśli słabość eksportu się pogłębi.
• Producenci (USA, Morze Czarne, Indie): Wykorzystujcie umiarkowane odbicia cen kontraktów terminowych do stopniowego zabezpieczania produkcji 2026/27, zwłaszcza w przypadku droższych segmentów non‑GMO. Baza pozostaje kluczową dźwignią: utrzymujcie zdecydowane premie tam, gdzie jakość jest ograniczona, ale bądźcie przygotowani na wzmożoną konkurencję ze strony Brazylii na kluczowych rynkach azjatyckich.
• Traderzy i spekulanci: Obecny obraz fundamentalny sprzyja lekko spadkowej lub konsolidacyjnej strategii. Strategie takie jak sprzedaż rajdów cenowych na soi i śrucie sojowej lub wykorzystanie opcji do zajęcia pozycji pod późniejszy rajd pogodowy w USA mogą oferować atrakcyjny profil ryzyko‑zysk.

W perspektywie najbliższych trzech dni handlowych oczekuje się, że kontrakty na soję na CBOT będą poruszać się bokiem lub lekko w dół w ujęciu EUR, przy czym obfita podaż z Brazylii będzie ograniczać rajdy. Europejskie premie kasowe dla soi non‑GMO prawdopodobnie pozostaną mocne względem kontraktów terminowych, podczas gdy oferty z regionu Morza Czarnego powinny pozostać konkurencyjne, ale stabilne. Rynki fizyczne w Azji, szczególnie w Chinach i Wietnamie, powinny pozostać dobrze zaopatrzone, co będzie ograniczać krótkoterminowy potencjał wzrostowy cen importowych w regionie.