Indyjskie zbiory soi ograniczone przez suszę, podczas gdy Madhya Pradesh odnotowuje gwałtowny wzrost

Oczekuje się, że indyjskie zbiory soi w 2026 r. spadną o około 2,1% rok do roku pomimo większego areału zasiewów, ponieważ susza i niedobór wilgoci w kluczowych stanach południowych i zachodnich przeważają nad silnymi wzrostami w Madhya Pradesh i Radżastanie. To bardziej napięte krajowe saldo już wspiera solidne ceny krajowe na wielu mandis i powinno utrzymać wsparcie dla cen wewnętrznych w okresie pożniwnym. Areał upraw soi w Indiach zwiększył się, a plony poprawiły się w niektórych głównych regionach, jednak przedłużające się okresy suchej pogody znacznie ograniczyły powierzchnię zebraną w Maharasztrze, Karnatace i Telanganie. Zakłady przetwórcze i odbiorcy pasz stoją w obliczu bardziej zrównoważonej sytuacji podażowej w sezonie 2026/27, przy czym regionalne różnice cen prawdopodobnie pozostaną szerokie, ponieważ nabywcy konkurują o wysokiej jakości dostawy z nadwyżkowych stanów.

Ceny

Najnowsze wskazania cen fizycznych pokazują stabilny do lekko wzrostowego ton na rynkach pochodzenia, przy czym Indie i Ukraina odnotowały ostatnio największe wzrosty, podczas gdy wartości eksportowe z USA pozostają relatywnie słabe:

W Indiach ceny spot na mandis utrzymują się wyraźnie powyżej obecnej rządowej ceny minimalnego wsparcia (MSP), odzwierciedlając zacieśnienie fundamentów. W dniach 17–18 października 2026 r. średnie stawki soi na rynkach APMC w głównych stanach produkujących były mniej więcej o 15–25% wyższe od MSP wynoszącej 5 708 INR za kwintal, przy czym Maharasztra, Karnataka, Telangana i Madhya Pradesh odnotowały wysokie poziomy cen gotówkowych w wyniku lokalnych strat w uprawach i aktywnych zakupów przetwórców.

Podaż & popyt

Prognozuje się, że produkcja soi w Indiach w 2026 r. wyniesie 10,79 mln ton, wobec 11,03 mln ton w 2025 r., co oznacza spadek rok do roku o około 2,1%. Łączny areał zasiewów wzrósł jednak o niemal 5%, do 11,77 mln hektarów, z 11,21 mln hektarów w ubiegłym roku, podkreślając, że to pogoda, a nie areał, była głównym czynnikiem kształtującym tegoroczną produkcję.

W skali kraju suszą i niewystarczającą wilgotnością gleby dotkniętych zostało około 776 000 hektarów upraw soi, co zmniejszyło efektywny areał zbiorów do około 11 mln hektarów. Największe szkody koncentrują się w Maharasztrze, Karnatace i Telanganie, gdzie szacunkowo całkowicie utracono i pozostawiono niezebranych 702 000 hektarów, znacząco ograniczając lokalną podaż, mimo że krajowe zbiory spadły tylko umiarkowanie.

Trendy produkcyjne w poszczególnych stanach znacznie się różnią. Oczekuje się, że Madhya Pradesh, największy producent soi w kraju, zwiększy produkcję o 32,2%, do 5,72 mln ton z 4,32 mln ton, dzięki wzrostowi areału z 4,86 do 5,21 mln hektarów oraz wyższej prognozowanej wydajności wynoszącej 1,11 tony z hektara wobec 0,89 tony w ubiegłym roku. Również w Radżastanie prognozowany jest silny wzrost o 48,2%, a produkcja ma wynieść 947 000 ton dzięki poprawie plonów i zwiększeniu areału.

Dla porównania, prognozuje się, że produkcja soi w Maharasztrze spadnie o 33,2%, do około 3,49 mln ton, ponieważ przedłużająca się sucha pogoda i niedobór wilgoci zaszkodziły uprawom w krytycznych fazach zawiązywania i wypełniania strąków. Jest to zgodne z szerszym przebiegiem monsunu w 2026 r., kiedy Maharasztra weszła w fazę wycofywania się monsunu z deficytem opadów wynoszącym około 17%, a w niektórych dystryktach odnotowano znacznie większe niedobory, co stanowi wyraźne meteorologiczne tło dla obserwowanych strat plonów.

Szacuje się, że średni krajowy plon soi w Indiach wyniesie około 0,98 tony z hektara, pozostając zasadniczo bez zmian w porównaniu z poprzednim sezonem. Ta pozorna stabilność skrywa znaczną zmienność: wzrost plonów w Madhya Pradesh i Radżastanie jest w dużej mierze równoważony przez silne spadki w częściach Maharasztry, Karnataki i Telangany.

Fundamenty & popyt

Umiarkowany spadek produkcji krajowej, w połączeniu z regionalnymi stratami w uprawach, prawdopodobnie ograniczy dostępność surowca dla zakładów tłoczących i przetwórców. Soja jest kluczowym surowcem zarówno do produkcji oleju jadalnego, jak i bogatej w białko śruty wykorzystywanej w indyjskich sektorach drobiarskim, mleczarskim i akwakultury, dlatego nawet niewielki niedobór krajowy może zacieśnić bilans, gdy koncentruje się w stanach deficytowych.

Wyższa produkcja w Madhya Pradesh i Radżastanie powinna pomóc ograniczyć ogólnokrajowy deficyt podaży i ustabilizować dostępność w całych Indiach, jednak logistyka transportu nasion z nadwyżkowych regionów centralnych i północnych do dotkniętych suszą rynków zachodnich i południowych pozostanie kluczowym czynnikiem kształtującym regionalne poziomy bazowe i marże przerobowe. W praktyce jest to już widoczne w cenach na mandis, które pokazują szczególnie wysokie premie w stanach, gdzie lokalne uprawy ucierpiały najbardziej.

Dla zakładów tłoczących połączenie stabilnych plonów krajowych, nieco niższej produkcji i silnego popytu krajowego na olej roślinny oraz pasze oznacza stosunkowo napięte, ale możliwe do opanowania warunki dostępności surowca. Przetwórcy mogą w większym stopniu polegać na ziarnie pozyskiwanym w Madhya Pradesh i Radżastanie, podczas gdy niektórzy odbiorcy — zwłaszcza w sektorze hodowlanym i drobiarskim — mogą stanąć w obliczu wyższych cen śruty, jeśli tempo przerobu spadnie lub marże zostaną ograniczone przez podwyższone koszty zakupu soi.

Pogoda & perspektywy stanu upraw

Wycofywanie się monsunu południowo-zachodniego w 2026 r. rozpoczęło się nad Maharasztrą na początku października, na tle znacznego sezonowego deficytu opadów w tym stanie i dużej części półwyspowych Indii. Ponieważ uprawy soi kharif znajdują się obecnie w dużej mierze w trakcie lub po zbiorach, krótkoterminowe prognozy opadów odgrywają mniejszą rolę dla plonów, ale pozostają ważne dla późnych zbiorów, suszenia pożniwnego i uzupełniania wilgotności gleby przed siewem upraw rabi.

Prognozy sezonowe na okres pomonsunowy wskazują na stosunkowo zróżnicowany układ, bez bezpośrednich sygnałów nadejścia intensywnych opadów regeneracyjnych na obszarach dotkniętych suszą. Sugeruje to, że skutki niedoboru wilgoci obserwowane w 2026 r. prawdopodobnie nie zostaną odwrócone w bardzo krótkim terminie, co wzmacnia obecne szacunki produkcji i ogranicza możliwość znaczących rewizji w górę.

Krótkoterminowe perspektywy rynku & handlu

Kluczowe czynniki na najbliższe 2–4 tygodnie:

• Potwierdzenie ostatecznego areału zbiorów i rzeczywistych plonów w Maharasztrze, Karnatace i Telanganie, gdzie zgłaszane straty w uprawach są największe.
• Popyt ze strony krajowych odbiorców oleju jadalnego i śruty, reagujących na mniejszą lokalną dostępność soi i podwyższone ceny na mandis.
• Relatywna konkurencyjność importowanej soi i alternatywnych nasion oleistych względem podaży krajowej przy obecnych globalnych poziomach cen.

Rekomendacje handlowe

• Indyjskie zakłady tłoczące i odbiorcy pasz: Warto rozważyć wcześniejsze zakontraktowanie części zakupów w Madhya Pradesh i Radżastanie, póki presja żniwna zapewnia płynność, ponieważ rynki zachodnie i południowe dotknięte suszą prawdopodobnie utrzymają strukturalną premię w nadchodzących tygodniach.
• Eksporterzy z Indii: Przy cenach soi FOB New Delhi wynoszących 0.89 EUR i cenach na mandis znacznie powyżej MSP należy koncentrować się na dostawach o wyższej wartości lub niszowych, a nie na sprzedaży wolumenowej, ponieważ popyt wewnętrzny powinien pozostać silny i ograniczać dostępność eksportową.
• Nabywcy w Azji i na Bliskim Wschodzie: Należy uważnie monitorować oferty z Ukrainy i USA — obecnie wynoszące odpowiednio 0.333 EUR FOB Odessa i 0.58 EUR FOB Washington D.C. — jako alternatywne kierunki zaopatrzenia, pozwalające zabezpieczyć się przed potencjalnym zacieśnieniem podaży soi pochodzenia indyjskiego.

3-dniowa perspektywa kierunkowa (rynek fizyczny, EUR)

• Indie FOB New Delhi (czyszczona sortex): Stabilnie do nieco mocniej, ponieważ przetwórcy konkurują o ziarno wysokiej jakości w roku dotkniętym suszą.
• USA FOB Washington D.C. (nr 2): W większości stabilnie, przy czym w bardzo krótkim terminie kierunek zewnętrzny będzie wynikał bardziej z globalnych kontraktów futures i zmian kursów walut niż z indyjskich fundamentów.
• Ukraina FOB/CPT Odessa: Lekko wspierający kierunek po ostatnich stopniowych wzrostach cen, przy czym logistyka i premie za ryzyko na Morzu Czarnym pozostają kluczowymi czynnikami do obserwacji.