Kompleks sojowy pod presją popytową: śruta prowadzi, olej pozostaje w tyle

Kontrakty terminowe na soję dryfują ze słabą, spadkową tendencją, ponieważ rozczarowujące dane o amerykańskim eksporcie oraz miękki popyt na olej sojowy równoważą solidny odbiór śruty sojowej i silne krajowe przeroby. Krzywe terminowe w Chicago i Dalian pozostają lekko odwrócone, ale wykazują jedynie ograniczoną premię za ryzyko pogodowe lub podażowe. Obecnie kompleksem w większym stopniu kierują spready produktowe niż sama cena bazowa nasion. Sprzedaż eksportowa soi ze „starego” sezonu w USA spadła do najniższego poziomu w roku handlowym, podczas gdy sprzedaż „nowej” uprawy pozostaje umiarkowana i skoncentrowana w kilku kierunkach. Jednocześnie przerób soi w USA utrzymuje się powyżej poziomów z ubiegłego roku i musi jeszcze przyspieszyć, aby osiągnąć roczny cel USDA. Poza kompleksem sojowym, wzrosty cen oleju palmowego wynikające z ryzyka El Niño i indonezyjskiej polityki biodiesla zapewniają pewne wsparcie dla cen olejów roślinnych, lecz napotykają opór ze strony wysokich zapasów u importerów.

Prices

Krzywa notowań soi na CBOT z 2 lipca 2026 r. pokazuje siłę kontraktów najbliższych wygasaniem, ale przy jedynie marginalnych, dziennych zmianach netto. Kontrakt na lipiec 2026 zakończył dzień w okolicach 1 131,75 US‑cent/bu, +0,49% w ciągu dnia, podczas gdy aktywnie handlowany kontrakt listopadowy 2026 osłabł o 0,13% do 1 147,75 US‑cent/bu, co podkreśla bardzo płaską strukturę dalszych serii. Odroczone kontrakty na lata 2027–2029 odnotowały niewielkie, dzienne spadki rzędu 0,3%.

W segmencie produktów śruta sojowa pozostaje relatywnym liderem: najbliższy kontrakt lipcowy 2026 na śrutę sojową na CBOT zamknął się na poziomie 307,70 USD/short ton (+0,36%), przy jedynie marginalnych spadkach w dalszych seriach. Dla kontrastu, olej sojowy jest słaby: kontrakt lipcowy 2026 zakończył sesję na 66,95 US‑cent/lb (‑0,10%), a krzywa delikatnie opada w kierunku 2028–2029, co podkreśla strukturalnie słabsze wyceny oleju względem śruty.

Oferty fizycznej soi w kluczowych krajach pochodzenia, przeliczone na EUR przy użyciu przybliżonych bieżących kursów walutowych, wskazują na umiarkowanie wyższe poziomy bazowe w ostatnich tygodniach. Ostatnie orientacyjne ceny FOB/CPT obejmują:

Supply & Demand

Tygodniowa sprzedaż eksportowa soi z USA w tygodniu zakończonym 25 czerwca spadła do zaledwie 41 786 t ze „starego” sezonu – to minimum roku handlowego i poziom znacznie poniżej oczekiwań analityków (300 000–650 000 t). Sprzedaż na „nową” uprawę sięgnęła 182 533 t, również poniżej konsensusu (350 000–900 000 t), choć nadal niemal 17% powyżej tego samego tygodnia rok wcześniej. Dla oleju sojowego odnotowano nawet niewielką, netto redukcję kontraktów o 1 517 t, co uwypukla słaby popyt zagraniczny na amerykański olej sojowy.

Śruta sojowa jest kluczowym, pozytywnym punktem: łączne sprzedaże eksportowe „starego” i „nowego” sezonu na poziomie 413 635 t plasują się w górnej części oczekiwań rynkowych (100 000–500 000 t), co pomaga wspierać marże przerobowe i faworyzuje śrutę kosztem oleju w miksie produktowym. Po stronie krajowej najnowsze dane NASS o przerobie za maj pokazują przerób soi w USA na poziomie 213,1 mln buszli, nieznacznie poniżej konsensusu rynkowego 214,9 mln buszli, lecz 4,6% powyżej ubiegłego roku. Skumulowany przerób w bieżącym roku handlowym wynosi 1,997 mld buszli, co oznacza wzrost o 8,2% r/r.

Aby osiągnąć roczny cel USDA dla przerobu na poziomie 2,650 mld buszli, zakłady musiałyby w okresie od czerwca do sierpnia przerabiać średnio ok. 218 mln buszli miesięcznie, wobec ok. 200 mln w ubiegłym roku. Oznacza to utrzymujący się silny popyt krajowy na nasiona, mimo rozczarowującego eksportu. Oferty FOB na soję z USA obecnie kształtują się nieco poniżej poziomów brazylijskich, jednak rynek wciąż czeka na wyraźniejsze sygnały odnowienia popytu ze strony Chin, zanim zacznie bardziej byczo wyceniać bilans eksportowy.

Fundamentals & Cross‑market Links

Kompleks oleju palmowego wyznacza obecnie dolne ograniczenie dla cen olejów roślinnych. Malezyjska Rada ds. Oleju Palmowego niedawno przedstawiła lipcowy przedział cenowy rzędu ok. 4 400–4 650 MYR/t (ok. 920–975 EUR/t), wskazując na rozwijający się wzorzec El Niño oraz zmniejszoną dostępność eksportową Indonezji po wdrożeniu mandatu B50 dla biodiesla. Przedstawiciele Malezji sygnalizują także potencjalne spadki plonów w tym roku o 8–10%. Wzrosty są jednak ograniczane przez podwyższone zapasy u kluczowych importerów: zapasy olejów roślinnych w Indiach wzrosły do ok. 2,2 mln t, najwyższego poziomu od 17 miesięcy, a chińskie zasoby są bliskie 2 mln t, co ogranicza potrzebę agresywnego, krótkoterminowego uzupełniania zapasów.

W ramach kompleksu sojowego takie tło sprzyja śrucie w relacji do oleju. Solidna sprzedaż eksportowa śruty z USA oraz mocny popyt ze strony producentów pasz dla zwierząt kontrastują z anemicznym eksportem oleju sojowego i konkurencją ze strony obfitych dostaw oleju palmowego oraz innych olejów miękkich. Struktura terminowa CBOT – z utrzymującymi się wzrostami cen śruty i łagodnie zniżkującym olejem sojowym na krzywej – jest spójna z zachętą dla przetwórców do maksymalizowania przerobu pod kątem zwrotów ze śruty, przy akceptacji słabszych realizacji za olej.

Weather & Regional Outlook

Ryzyko pogodowe obecnie bardziej wspiera segment olejów roślinnych niż same nasiona soi. W Azji Południowo‑Wschodniej prognozy umacniającego się w nadchodzących miesiącach El Niño budzą obawy o plony oleju palmowego w 2027 r., nawet jeśli bezpośredni, krótkoterminowy wpływ na produkcję pozostaje ograniczony. Wzmacnia to oczekiwania na strukturalnie wyższe ceny oleju palmowego, co pośrednio wspiera notowania oleju sojowego.

Dla amerykańskiej soi warunki na początku lipca na Środkowym Zachodzie są zróżnicowane, ale generalnie wystarczające, przy czym rynek bardziej skupia się na popycie niż na bezpośrednich zagrożeniach dla plonów. W efekcie nagłówki pogodowe nie przekładają się jeszcze na istotną premię za ryzyko w kontraktach na soję na CBOT, choć każda dłuższa, gorąca i sucha pogoda w okresie zawiązywania strąków może szybko zmienić nastawienie rynku.

Trading Outlook (Next 1–3 Months)

• Flat price: Oczekiwana konsolidacja lub lekka tendencja spadkowa dla kontraktów na soję na CBOT, o ile sprzedaż eksportowa z USA pozostanie słaba, a warunki upraw będą sezonowo „normalne”. Wzrosty cen prawdopodobnie będą napotykać podaż ze strony sprzedających, chyba że pojawi się wyraźna niespodzianka popytowa lub silny szok pogodowy.
• Spreads & structure: Umiarkowana siła kontraktów najbliższych względem dalszych serii, ale bez wyraźnej inwersji. Handlowcy fizyczni mogą nadal rolowac zabezpieczenia na dalsze terminy zamiast płacić premie za najbliższe pokrycie, o ile nie pojawi się presja logistyczna.
• Products: Utrzymanie konstruktywnego nastawienia do śruty sojowej względem oleju. Silny popyt eksportowy na śrutę i solidne marże przerobowe sprzyjają strategiom long śruta/short olej w obrębie kompleksu, szczególnie w perspektywie IV kw. 2026 r.
• Physical buyers: Importerzy nasion soi mogą wykorzystać obecną stabilizację cen w EUR – zwłaszcza w odniesieniu do pochodzenia z USA i Ukrainy – do umiarkowanego wydłużenia pokrycia, pozostając jednocześnie elastycznymi na wypadek powrotu silniejszej konkurencji brazylijskiej lub spowolnienia popytu w Chinach.

3‑Day Price Indication (Directional)

• CBOT Soybeans (futures, EUR equivalent): Lekko słabsze lub w przedziale; umiarkowane ryzyko dalszych spadków, jeśli po słabych danych eksportowych pojawi się kontynuacja sprzedaży.
• DCE Soybeans No. 1 (China, futures, EUR equivalent): Utrzymujący się łagodny trend wzrostowy, odzwierciedlający popyt krajowy i wsparcie regulacyjne, ale z ograniczonym polem do gwałtowniejszych wzrostów.
• FOB Physical (US, China, Black Sea, EUR/kg): Stabilne do nieznacznie mocniejszych poziomów bazowych; w najbliższych 2–3 sesjach nie oczekuje się wyraźnego wybicia kierunkowego, chyba że pojawią się zaskakujące informacje makro lub pogodowe.