Wolniejsze tempo wzrostu importu soi przez Chiny utrzymuje Brazylię na prowadzeniu

Tempo wzrostu chińskiego importu soi spowalnia, ale kraj ten nadal będzie kotwicą globalnego popytu i utrzyma Brazylię mocno w roli głównego dostawcy, podczas gdy USA i inni gracze pozostaną uzupełnieniem. Krótkoterminowe ceny w Chinach są umiarkowanie wyższe, co odzwierciedla stabilny popyt i ograniczoną podaż z premiowanych kierunków, a nie nagły szok podażowy. Chiński popyt importowy pozostaje strukturalnie ogromny, z prognozami na 2030 r. na poziomie 120–125 mln ton, a niektóre instytucje mówią nawet o 135–140 mln ton, czyli wciąż ponad 60% światowego handlu. Sygnały z rynku wskazują, że przyrostowy wzrost spowalnia z wcześniejszych dwucyfrowych poziomów, ale absolutna wielkość utrzymuje Chiny jako decydującego kreatora cen na globalnym rynku soi. Podaż pozostaje silnie skoncentrowana w Brazylii, podczas gdy USA, Argentyna i nowe kierunki wypełniają głównie nisze sezonowe i jakościowe. Regionalne ceny FOB w Chinach, USA, Indiach i na Ukrainie w ostatnich tygodniach nieco wzrosły w ujęciu w euro, co podkreśla ostrożnie wzrostowe nastawienie rynku.

Ceny

Ostatnie oferty pokazują umiarkowany trend wzrostowy w kluczowych kierunkach, po przeliczeniu na EUR/tonę. Chińska żółta soja FOB Pekin kosztuje około 760 EUR/t dla soi konwencjonalnej i 820 EUR/t dla soi organicznej, w obu przypadkach około 20 EUR/t więcej niż pod koniec czerwca. Soja amerykańska No. 2 FOB Waszyngton to około 700 EUR/t, czyli o około 20 EUR/t więcej w tym samym okresie, podczas gdy ukraińska soja FOB Odessa pozostaje wyraźnie tańsza – około 355–390 EUR/t w zależności od certyfikacji bez GMO.

Krajowe notowania portowe w Chinach z ostatnich dwóch dni wskazują na stabilny do lekko mocniejszego ton, wspierany przez wyższe notowania kontraktów terminowych za granicą, wysokie premie eksportowe w Brazylii i utrzymujący się popyt paszowy. Umiarkowany wzrost cen eksportowych w Brazylii oraz odporność popytu ze strony Chin sugerują, że potencjał spadkowy cen frachtu morskiego jest w bardzo krótkim terminie ograniczony, nawet jeśli globalne zbiory pozostają generalnie wystarczające.

Podaż i popyt

Uczestnicy rynku oczekują, że chiński import soi osiągnie około 120–125 mln ton do 2030 r., przy bardziej byczych prognozach sięgających 135–140 mln ton. Pomimo wolniejszych przyrostów, nadal oznaczałoby to ponad 60% światowego handlu soją, co potwierdza strukturalną rolę Chin jako kluczowego centrum popytu. W samych Chinach głównymi motorami pozostają sektor przerobu (crush) i pasz, podczas gdy polityka ukierunkowana na bezpieczeństwo żywnościowe i alternatywne źródła białka jedynie marginalnie ogranicza zapotrzebowanie na soję.

Źródła importu są silnie skoncentrowane: Brazylia dostarcza około 70–75% chińskiego importu soi, co jest zgodne z ostatnimi danymi celnymi i handlowymi pokazującymi, że około 70–73% brazylijskiego eksportu soi w tym roku trafiło do Chin. Soja z USA wycofała się do roli uzupełniającej, ograniczana przez cła i czynniki geopolityczne, podczas gdy Argentyna dostarcza niewielkie wolumeny w warunkach własnej zmiennej produkcji. Chiny aktywnie testują dywersyfikację w kierunku Rosji, Afryki i Azji Centralnej, mając już zatwierdzonych 17 kierunków, jednak na razie pozostają one małe i droższe, niezdolne do podważenia trójkąta Brazylia–USA–Argentyna w krótkim terminie.

Poza Chinami pojawiają się nowe ośrodki popytu importowego. Azja Południowo‑Wschodnia (zwłaszcza Indonezja i Wietnam), Azja Południowa (Pakistan) oraz Afryka Północna/Bliski Wschód zwiększają import śruty sojowej, a w niektórych przypadkach także całych nasion, wraz ze wzrostem popytu paszowego. Najnowsze analizy handlu śrutą sojową pokazują, że całkowity globalny handel śrutą przekroczy 110 mln ton w 2026 r., a ceny dostarczone do Azji Południowo‑Wschodniej wynoszą około 455–470 EUR/t, co wspiera utrzymanie marż przerobowych dla eksporterów z krajów pochodzenia. Ci nowi nabywcy zwiększą głębokość globalnego popytu, ale nadal pozostaną znacznie mniejsi niż Chiny.

Fundamenty i pogoda

Fundamentalnie, zbiory w Brazylii bliskie rekordowym oraz solidne deklaracje areału w USA wskazują na komfortową podaż w średnim terminie, ale poziomy bazowe (basis) pozostają wspierane przez strukturalny popyt ze strony Chin. Brazylijski eksport soi przekroczył już 72,7 mln ton w 2026 r. i prognozowany jest powyżej 82 mln ton do lipca, z czego około 70–71% trafia do Chin. Fracht i logistyka z północnych portów Brazylii nadal wzmacniają przewagę kosztową dostaw do chińskich portów w porównaniu z dostawami z US Gulf.

Jeśli chodzi o pogodę, nie odnotowuje się obecnie poważniejszych stresów w kluczowych chińskich pasach upraw soi, a ostatnia aktywność portowa sugeruje normalny przepływ importu. W amerykańskim Midwest rynek jest bardziej wrażliwy na fale upałów w czasie zawiązywania strąków w lipcu, ale na razie premie pogodowe w kontraktach futures w Chicago wydają się umiarkowane, a ostatnie wzrosty cen wynikają bardziej z pozycjonowania i stabilnego zainteresowania ze strony Chin niż z potwierdzonych strat w uprawach. Ogólnie fundamenty wskazują na zrównoważony rynek z lekkim nastawieniem wzrostowym, a nie na scenariusz silnego zaciskania podaży.

Perspektywy handlowe

• Chińskie zakłady przerobowe / importerzy: Utrzymywać zdyscyplinowaną strategię zabezpieczania dostaw naprzód, skoncentrowaną na pochodzeniu brazylijskim, wykorzystując soję z USA oportunistycznie, gdy spready wobec Brazylii się zawężają. Rozważać stopniowe zakupy z nowych kierunków (Rosja, Ukraina, Afryka) tylko tam, gdzie ryzyka logistyczne i jakościowe są odpowiednio zdyskontowane w cenie.
• Producenci pasz w Azji Południowo‑Wschodniej i MENA: Zabezpieczyć część potrzeb na śrutę sojową na IV kwartał, wykorzystując obecne osłabienie cen bazowych, ale pozostawić pewną elastyczność na wypadek korekt wywołanych pogodą w USA. Premie za dostawy wysokobiałkowe lub bez GMO prawdopodobnie pozostaną mocne z uwagi na ograniczoną liczbę alternatywnych kierunków.
• Producenci w Brazylii i USA: Wykorzystywać obecne, bliskie dwuletnim maksimom otoczenie cenowe do stopniowego zwiększania hedgingu na część oczekiwanej produkcji 2026/27, ale unikać nadmiernego zabezpieczania przed kluczowym okresem pogodowym w USA i potencjalnymi niespodziankami popytowymi ze strony Chin. Przewagi bazowe i frachtowe w dostawach do Chin powinny nadal faworyzować Brazylię przy podejmowaniu decyzji marketingowych.

3‑dniowy kierunek cen (EUR)

W ciągu najbliższych trzech dni handlowych (do 2026‑07‑06) oczekujemy lekko wzrostowego do bocznego ruchu cen w ujęciu w euro:

• Chiny FOB Pekin: Umiarkowanie wzrostowo; stabilny popyt przerobowy i mocne premie brazylijskie wskazują na ryzyko wzrostu o 5–10 EUR/t.
• USA FOB (No. 2): Neutralnie do lekko wyżej; śledzenie notowań Chicago i nagłówków pogodowych, ale przy ograniczonych obawach podażowych w najbliższym czasie.
• Brazylia FOB Santos (punkt odniesienia dla importu do Chin): Lekko wzrostowe nastawienie, ponieważ tempo eksportu pozostaje silne, a zapasy starego sezonu sezonowo się kurczą.