Krzywa kontraktów terminowych na rzepak wskazuje na słabsze długoterminowe perspektywy mimo silnych wartości w krótkim okresie

Ceny rzepaku w krótkim okresie pozostają stabilne na Euronext oraz w fizycznych rynkach UE/Morza Czarnego, podczas gdy kontrakty terminowe sięgające 2028 roku nadal handlowane są z wyraźnym dyskontem, co sygnalizuje oczekiwania na bardziej komfortowe dostawy i słabsze długoterminowe wartości. Pomimo niedawnej zmienności intradziennych, kompleks rzepakowy jest ogólnie zrównoważony: mielarnie w UE są dobrze zabezpieczone na krótki okres, oferty ukraińskie pozostają konkurencyjne, a wczesne oczekiwania dotyczące upraw w UE wskazują na jedynie marginalne zmiany w produkcji rok do roku. Wyraźna backwardacja w krzywej MATIF jednak podkreśla strukturalną zmianę w kierunku poprawy dostaw po 2026/27, przy ryzyku skorelowanym do dołu w przypadku długoterminowych pozycji. Na razie to warunki pogodowe podczas kwitnienia i napełniania strąków, dynamika cen ropy naftowej oraz korelacje oleju canola/sojowego będą decydować, czy rynkowe kontrakty terminowe mogą utrzymać obecne poziomy, czy skorygują się w dół.

Ceny i krzywa terminowa

Kontrakty terminowe na rzepak MATIF zamknęły się 25 maja 2026 roku z poziomem około 515 EUR/t dla sierpnia 2026 i blisko 519 EUR/t dla listopada 2026, zasadniczo bez zmian w ciągu dnia. Daleko w krzywej, ceny osłabiają się: sierpień 2027 wskazywany jest w pobliżu 491 EUR/t, a listopad 2027 w okolicach 493 EUR/t, podczas gdy wygaśnięcia w 2028 zbliżają się do średniego przedziału EUR 460–495/t, wzmacniając wyraźny dyskontakt w porównaniu do kontraktów w krótkim okresie (około 20–50 EUR/t niższe wzdłuż krzywej).

W Ameryce Północnej, kontrakty terminowe ICE canola zakończyły 25 maja z poziomem około 736 CAD/t dla lipca 2026 i 747 CAD/t dla listopada 2026, co oznacza spadek o prawie 2% w ciągu dnia. Przeliczone na około 1.35 CAD/EUR, daje to około 545–553 EUR/t, utrzymując canolę z niewielką premią do MATIF, ale ogólnie zgodnie z uwzględnieniem frachtu i jakości. Fizyczne oferty rzepaku z UE z Francji (FOB w pobliżu) wzrosły z około 600 EUR/t wcześniej w maju do około 640 EUR/t obecnie, podczas gdy ukraińskie oferty FCA dla rzepaku o zawartości oleju 42% oscylują tuż poniżej tego poziomu w około 600 EUR/t, co odzwierciedla solidny popyt eksportowy z portów Morza Czarnego.

Czynniki popytu i podaży

Bilans rzepaku w UE na 2026/27 ma pozostać względnie komfortowy pomimo pewnych trudności związanych z produkcją. Ostatnie szacunki wskazują, że powierzchnia rzepaku w UE wynosi około 6.3–6.4 miliona hektarów, co oznacza umiarkowany wzrost rok do roku, podczas gdy plony mają nieznacznie spaść w porównaniu do ubiegłego sezonu z powodu mieszanych warunków zimowych i lokalnych przymrozków oraz presji chorobowych. Całkowita produkcja w UE prognozowana jest na 20–21 milionów ton, blisko poziomów z ubiegłego roku, co zapewnia mielarnie dostatecznymi dostawami, ale ogranicza znaczący wzrost nadwyżek. Jednocześnie zapotrzebowanie na import na 2026/27 wynosić ma około 5.8–6.0 miliona ton, tylko nieznacznie niższe niż w bieżącym roku marketingowym, ponieważ mandaty biodiesla i stabilne zapotrzebowanie na mączki białkowe utrzymują incentywy do kruszenia. Ukraiński i australijski rzepak, obok kanadyjskiej canoli, pozostają kluczowymi dostawcami; ceny FCA z Ukrainy w pobliżu 600 EUR/t podkreślają dalszą konkurencyjność z korytarza Morza Czarnego. Po stronie popytu, stabilna sprzedaż biodiesla w UE i silne wykorzystanie mączek białkowych wspierają kruszenie rzepaku, chociaż wszelkie osłabienie w zużyciu oleju napędowego lub zmiany w polityce dotyczącej biopaliw mogą złagodzić popyt w późniejszym okresie sezonu.

Podstawowe informacje i czynniki zewnętrzne

Wyraźna backwardacja między kontraktami w krótkim okresie a MATIF 2027–2028 odzwierciedla oczekiwania na luźniejszy bilans w przyszłości, a nie ostre nadwyżki w krótkim okresie. Rosnące zasiewy w UE, potencjalna stabilizacja plonów po niedawnych obawach pogodowych oraz solidna dostępność eksportowa z Ukrainy i Kanady wszystko wskazuje na poprawę dostaw po 2026/27. Odzwierciedla to dyskonto kontraktów terminowych wynoszące około 20–50 EUR/t w porównaniu do pozycji w krótkim okresie wzdłuż krzywej. Na zewnątrz, kompleks rzepakowy pozostaje ściśle skorelowany z rynkami oleju sojowego, oleju palmowego i ropy naftowej. Niedawna słabość w kontraktach terminowych ICE canola oraz łagodniejsze benchmarki olejów roślinnych ograniczyły wzrosty w MATIF rzepaku. Tymczasem czynniki makroekonomiczne – w tym niepewność dotycząca rynków energii i potencjalne zmiany polityki EU w zakresie dekarbonizacji i biopaliw – dodają ryzyka medialnego. Udział spekulacyjny wydaje się umiarkowany, bez wyraźnych dowodów na skrajne pozycje długie lub krótkie, co zmniejsza prawdopodobieństwo nieporządnych skoków w krótkim okresie, ale może również ograniczyć rally w górę bez nowych byczych katalizatorów.

Prognoza pogodowa

W ciągu najbliższych 1–2 tygodni prognozy dla kluczowych regionów rzepaku w UE (Francja, Niemcy, Polska) wskazują na przede wszystkim sezonowe temperatury z przelotnymi opadami. Taki układ jest ogólnie korzystny dla kwitnienia i wczesnego napełniania strąków, pod warunkiem, że opady nie będą nadmierne. Wilgotność gleby w dużej części Zachodniej Europy jest wystarczająca, nieco powyżej średniej po wcześniejszych opadach wiosennych, co zmniejsza natychmiastowe obawy o stres plonów. Na Preriach Kanady, siew canoli postępuje w ogólnie sprzyjających warunkach, chociaż niektóre obszary nadal zgłaszają chłodne noce i lokalne niedobory wilgoci. Jeśli warunki pogodowe na początku sezonu pozostaną sprzyjające, rynki mogą coraz bardziej wliczać w ceny normalną do powyżej średniej produkcję canoli w Ameryce Północnej, wzmacniając łagodniejszy ton w przypadku długoterminowych kontraktów. Na razie premia ryzykowa pogodowa w kontraktach terminowych na rzepak wydaje się umiarkowana, a nie podwyższona.

Prognoza handlowa i 3-dniowy widok

Implikacje handlowe (następne 2–4 tygodnie)

• Producenci (UE/Morze Czarne): Ceny w krótkim okresie MATIF i fizyczne premie pozostają atrakcyjne w porównaniu do zdyskontowanej krzywej 2027–28. Rozważ stopniowe zabezpieczanie dodatkowej produkcji 2026/27 przy wzrostach powyżej 520–525 EUR/t (bliskie MATIF), jednocześnie zachowując elastyczność w przypadku potencjalnych skoków wywołanych pogodą.
• Mielarnie: Z długoterminowymi kontraktami w wyraźnym dyskoncie i konkurencyjnymi ofertami ukraińskimi w okolicach 600 EUR/t FCA, rozszerzenie pokrycia na początku 2027 przy spadkach cen wydaje się rozsądne. Należy jednak unikać nadmiernego zabezpieczania, jeśli wzrośnie niepewność dotycząca polityki biodiesla lub popytu na olej napędowy.
• Handlowcy/Inwestorzy: Struktura krzywej sprzyja strategiom wartości względnej: krótka pozycja w pobliżu w porównaniu do długich pozycji opóźnionych może stać się mniej atrakcyjna, jeśli ryzyko pogodowe się nasili; przeciwnie, transakcje carry do 2027–28 mogą przynieść korzyści, jeśli normalne uprawy się zmaterializują, a rynki olejów roślinnych pozostaną stonowane.

3-dniowe prognozy kierunkowe (EUR)

• MATIF w pobliżu (sierpień 2026): Stabilizacja lub nieznaczny spadek w przedziale około 510–520 EUR/t, o ile ICE canola i ropa naftowa pozostają pod łagodną presją.
• MATIF nowy zbiór (listopad 2026): Stabilne w przedziale blisko 515–525 EUR/t; umiarkowane ryzyko w dół, jeśli pogoda w UE pozostanie korzystna, a kompleks olejów roślinnych dodatkowo się osłabi.
• Fizyczny rzepak UE/UA (FOB/CIF, spot): Stabilny z lekkim wzrostem ceny; francuskie oferty FOB prawdopodobnie będą oscylować w przedziale 630–645 EUR/t, ukraińskie FCA około 595–610 EUR/t, z wyjątkiem nagłych ruchów walutowych lub frachtowych.