Rekordowe zapasy oleju sojowego w Chinach zmieniają dynamikę rynku soi

Rekordowo wysokie zapasy oleju sojowego w Chinach oraz słaby popyt krajowy zmuszają przetwórców do zwiększania eksportu, co osłabia regionalne ceny olejów roślinnych i pośrednio wywiera presję na soję poprzez pogorszenie marż przerobu. Przetwarzanie soi w Chinach wyprzedziło krajową konsumpcję, podnosząc zapasy oleju sojowego do około 1,5 mln ton pod koniec października, czyli o około 4,3% powyżej poziomu z ubiegłego roku i najwyżej dla tego okresu od 2024 roku. Nadpodaż już doprowadziła do spadku kontraktów futures na olej sojowy na Daliańskiej Giełdzie Towarowej oraz zawężenia wartości przerobu, mimo że Chiny nadal importują duże ilości soi z Brazylii i USA. Ponieważ oczekuje się, że przetwórcy utrzymają wysokie wskaźniki wykorzystania mocy, a krajowy odbiór pozostanie słaby, krótkoterminowy bilans wskazuje na dalsze zmniejszanie zapasów dzięki eksportowi, ale również utrzymującą się presję na regionalne ceny olejów roślinnych i ograniczony potencjał wzrostu cen soi.

Ceny

Kontrakty futures na olej sojowy na Daliańskiej Giełdzie Towarowej zareagowały na nadwyżkę zapasów. Doniesienia wskazują, że najbardziej aktywnie handlowany kontrakt spadł 3 listopada o około 1%, odzwierciedlając rosnące obawy dotyczące nadmiernych zapasów i słabego popytu. Wpisuje się to w szerszy wzorzec wahań cen w stosunkowo wąskim przedziale mimo rekordowych zapasów, przy czym najnowsze referencyjne ceny spot skupiają się nieco poniżej psychologicznej granicy 9 000 juanów za tonę.

Dane śródsesyjne z 4 listopada pokazują, że główny kontrakt na olej sojowy na DCE ponownie był notowany nieco niżej, w okolicach górnej części przedziału 8 000 juanów za tonę, podkreślając utrzymującą się tendencję spadkową. Podczas gdy same ceny soi pozostają wspierane przez globalne fundamenty i potrzeby importowe, spadek wartości oleju sojowego zawęża marże przerobu i ogranicza gotowość przetwórców do podbijania cen przy zakupie nowych ładunków soi.

Podaż i popyt

Chiny pozostają największym importerem soi na świecie i nadal intensywnie pozyskują surowiec z Brazylii i USA, aby zaopatrywać zarówno sektor przetwórstwa roślin oleistych, jak i sektor hodowlany. Niedawne wznowienie i rozszerzenie sprzedaży soi z USA do Chin, przedstawiane jako element porozumienia handlowego, wzmocniło napływ dostaw w okresie zbiorów na półkuli północnej. Jednocześnie silny program eksportowy Brazylii nadal zapewnia Chinom dostawy w najbliższych miesiącach.

Przerób wyprzedza jednak popyt końcowy. Problemy gospodarcze i słabsze wydatki gospodarstw domowych ograniczają konsumpcję olejów jadalnych, podczas gdy popyt na śrutę osłabia wolniejsze ożywienie wykorzystania pasz. W rezultacie zapasy oleju sojowego wzrosły do około 1,5 mln ton na dzień 30 października, czyli o 4,3% powyżej poziomu z ubiegłego roku i do najwyższego od kilku lat poziomu dla tej daty. Jednocześnie łączne zapasy oleju i śruty osiągnęły najwyższy poziom od dwóch lat, wskazując na szeroką nadwyżkę produktów.

Aby zarządzać nadwyżką, przetwórcy znacząco zwiększyli eksport oleju sojowego: według doniesień wysyłki w pierwszych dziewięciu miesiącach 2026 roku potroiły się rok do roku, osiągając niemal 800 000 ton. Ten dodatkowy wolumen z Chin konkuruje obecnie bardziej agresywnie na azjatyckich i potencjalnie bliskowschodnich rynkach olejów roślinnych, wywierając presję na sprzedaż oleju sojowego, palmowego i słonecznikowego z konkurencyjnych kierunków.

Fundamenty i marże przerobu

Połączenie wysokiego importu i intensywnego przerobu przy anemicznym krajowym odbiorze stanowi sedno obecnych fundamentów rynku. Według analityków rynkowych w najbliższym czasie tempo przetwarzania ma nadal wyprzedzać sprzedaż i konsumpcję zarówno oleju, jak i śruty, co oznacza, że zapasy prawdopodobnie pozostaną podwyższone, nawet gdy eksport będzie przyspieszał.

Zachowanie cen na DCE potwierdza ten obraz. Główny kontrakt na olej sojowy w ostatnich sesjach nieznacznie zniżkował, a wskaźniki krzywej terminowej wskazują na szeroko zakrojoną tendencję spadkową przy ograniczonej premii za ryzyko, co jest zgodne z komfortową podażą w najbliższym terminie. W tych warunkach chińskie marże przerobu są ściskane od strony oleju, a w mniejszym stopniu także przez słabe ceny śruty przy obfitej dostępności surowca. Ogranicza to zachętę do kupowania droższego importowanego surowca i może ostatecznie zahamować wzrost importu, jeśli marże skurczą się jeszcze bardziej.

Perspektywy pogodowe (chińskie regiony uprawy soi)

Pogoda jest obecnie czynnikiem drugorzędnym, ponieważ główne zbiory soi w Chinach są w dużej mierze zakończone na początku listopada. Średnioterminowe prognozy klimatyczne na okres 2–17 listopada wskazują na temperatury zbliżone do normy lub nieco powyżej niej w większości Chin, przy czym chłodniejsze anomalie ograniczą się do części północnego wschodu, w tym Heilongjiangu. Prognozowane sumy opadów mają być zbliżone do normy lub wyższe od niej w wielu regionach centralnych i wschodnich.

W odniesieniu do soi znajdującej się już w magazynach i transporcie warunki te są zasadniczo neutralne. Nieco wyższe od średniej temperatury w kluczowych ośrodkach popytu sprzyjają logistyce i konsumpcji, ale prawdopodobnie nie zmienią istotnie obecnego bilansu, zdominowanego przez wysokie zapasy i osłabienie popytu napędzane czynnikami makroekonomicznymi.

Prognoza i perspektywy handlowe

W krótkim terminie chiński rynek oleju sojowego pozostanie najprawdopodobniej nadpodażowy. Przy wciąż wysokich poziomach przerobu i słabym popycie krajowym kanały eksportowe przejmą znaczną część dostosowania. Sugeruje to utrzymanie konkurencyjnych ofert z Chin na regionalnych rynkach olejów roślinnych, ograniczanie wzrostów cen i potencjalne wypieranie części wolumenów z Ameryki Południowej oraz basenu Morza Czarnego.

W przypadku soi konsekwencje są bardziej złożone. Utrzymują się silne strukturalne potrzeby importowe związane z wykorzystaniem w paszach i przetwórstwie oleistym, ale presja wynikająca ze słabych cen oleju oraz rosnących zapasów produktów prawdopodobnie ograniczy wzrost chińskiej bazy i kontraktów futures na soję. Dalszy wzrost zapasów oleju lub gwałtowniejsze pogorszenie popytu na śrutę mogłyby szybko przełożyć się na ograniczenie przerobu w dalszej części sezonu, hamując wzrost importu.

Ukierunkowane rekomendacje handlowe

• Importerzy i przetwórcy w Chinach: Priorytetowo traktować zarządzanie zapasami produktów i zabezpieczać ryzyko spadków na rynku futures oleju sojowego, zamiast agresywnie zwiększać pokrycie zapotrzebowania na surową soję przy obecnych marżach.
• Eksporterzy oleju sojowego z konkurencyjnych kierunków: Spodziewać się silniejszej konkurencji ze strony chińskiego eksportu na najbliższych rynkach azjatyckich i rozważyć bardziej elastyczną politykę cenową lub strategie kierunków dostaw.
• Producenci i handlowcy soi: Uważnie monitorować spready oleju sojowego i śruty na DCE; utrzymujące się zawężenie marż przerobu byłoby wczesnym sygnałem potencjalnego spowolnienia chińskiego popytu importowego na soję.

3-dniowa prognoza kierunkowa (kluczowe chińskie kontrakty)