Rynek pszenicy między ryzykiem na Morzu Czarnym a konsolidacją na MATIF

Kontrakty terminowe na pszenicę na Euronext utrzymują się w wąskim przedziale, podczas gdy notowania w Chicago oraz ceny fizyczne z rejonu Morza Czarnego są wspierane przez rosnące ryzyko eksportowe. Pogarszająca się perspektywa eksportu z Rosji i Ukrainy oraz ospałe wysyłki z UE wskazują na mniej komfortową globalną równowagę, ale popyt pozostaje wrażliwy na cenę, co ogranicza skłonność rynku do większych zwyżek. Rynek jest obecnie zdominowany przez geopolitykę na Morzu Czarnym oraz przeciąganie liny między ryzykiem podażowym a wciąż słabym popytem eksportowym. Pogłoski o łagodzeniu ryzyka żeglugowego na krótko wywierały presję na ceny, jednak potwierdzone dane pokazują gwałtowny spadek eksportu z Rosji i Ukrainy oraz powolny start eksportu pszenicy miękkiej z UE. Jednocześnie ceny gotówkowe w Niemczech i na Ukrainie nieco się obniżyły w ostatnich tygodniach, odzwierciedlając presję żniwną i wąskie gardła logistyczne, a nie obfitość podaży.

Ceny

Na Euronext najbliższy kontrakt na pszenicę z dostawą we wrześniu 2026 r. był ostatnio notowany w okolicach 213,25 EUR/t, kontrakt grudzień 2026 na 227,50 EUR/t, a marzec 2027 na 231,00 EUR/t, przedłużając boczny trend z ostatniego tygodnia. Ostatnie dzienne przedziały notowań (oferta kupna/sprzedaży na wrzesień 2026 mniej więcej 211,50–215,25 EUR/t) podkreślają rynek stabilny, ale nerwowy.

Pszenica w Chicago jest mocniejsza: kontrakt CBOT na grudzień 2026 znajduje się w pobliżu 662 USc/bu, co oznacza wzrost o nieco ponad 2% w ujęciu dziennym i odzwierciedla odnowione obawy o globalną dostępność eksportową. Po przeliczeniu na euro oferty FOB z USA pozostają konkurencyjne wobec pochodzenia z UE, ale wciąż są powyżej najtańszych dostaw z regionu Morza Czarnego.

Na rynku fizycznym najnowsze oferty wskazują na cenę pszenicy paszowej niemieckiej EXW Drentwede w okolicach 222 EUR/t (0,222 EUR/kg), nieco wyżej niż pod koniec lipca, podczas gdy ukraińska pszenica o zawartości białka 11,5% FOB Odessa osłabła do ok. 178–180 EUR/t w ekwiwalencie, o kilka euro mniej w ciągu ostatnich dwóch tygodni, co sygnalizuje presję żniwną i logistyczną mimo ograniczeń eksportowych.

Podaż i popyt

Nastroje na Euronext nieco osłabły po pogłoskach o rozmowach między Rosją a Ukrainą w sprawie normalizacji komercyjnej żeglugi na Morzu Czarnym, w tym tureckiej inicjatywie dotyczącej moratorium na ataki na statki handlowe. Jak dotąd żadna ze stron nie potwierdziła negocjacji, a ataki na infrastrukturę i statki nadal utrzymują premie za ryzyko na podwyższonym poziomie.

Rosyjska podaż pozostaje duża, ale jest marginalnie ograniczana. SovEcon prognozuje obecnie eksport pszenicy z Rosji w sierpniu jedynie na 3,0–3,4 mln ton wobec 4,5 mln ton rok wcześniej i pięcioletniej średniej na poziomie 5,0 mln ton. Jeśli się to potwierdzi, byłby to najmniejszy sierpniowy wolumen wysyłek od dekady. Firma doradcza IKAR obniżyła potencjał eksportu pszenicy Rosji w sezonie 2026/27 z 45,0 do 44,5 mln ton, korygując w dół oczekiwania produkcyjne do 90,0 mln ton z powodu mniejszego areału pszenicy jarej.

Ukraina stoi w obliczu jeszcze poważniejszych ograniczeń. W okresie 1–10 sierpnia wyeksportowała zaledwie ok. 122 000 ton pszenicy i 1 160 ton jęczmienia—zaledwie 6% wolumenów z analogicznego okresu rok wcześniej—po tym jak nasilone rosyjskie ataki w dużej mierze sparaliżowały jej porty na Morzu Czarnym. Ukraińska Rada Agrarna spodziewa się, że eksport pszenicy i jęczmienia w sierpniu i wrześniu pozostanie „bardzo, bardzo trudny”. Najnowsze oficjalne i branżowe szacunki sugerują, że w ujęciu całosezonowym eksport pszenicy z Ukrainy może spaść o około połowę, jeśli zakłócenia w pracy portów się utrzymają, przy czym alternatywne szlaki przez Dunaj i lądowe nie są w stanie w pełni tego zrekompensować.

Wyniki eksportowe UE również są słabe. Od początku roku gospodarczego 2026/27, tj. od 1 lipca, do 11 sierpnia UE wysłała ok. 1,01 mln ton pszenicy miękkiej, co oznacza tempo o 57% niższe niż rok wcześniej. Nawet po uwzględnieniu niepełnych danych z Francji luka zawęziłaby się jedynie do około 40%. Francja wciąż wydaje się być wiodącym eksporterem w bloku (ok. 400 000 ton w lipcu), przed Litwą, Rumunią, Bułgarią, Niemcami i Polską, przy czym głównymi kierunkami są Nigeria, Algieria, Indonezja, Arabia Saudyjska i Wietnam.

Fundamenty i pogoda

Strukturalnie globalny bilans pszenicy się zaostrza. Ograniczone wysyłki z Rosji i Ukrainy, w połączeniu z przytłumionym eksportem z UE oraz doniesieniami o słabych plonach amerykańskiej pszenicy Hard Red Winter w tym sezonie, uszczuplają poduszkę bezpieczeństwa zbudowaną na ostatnich dużych zbiorach. Część analityków ostrzega, że globalne zapasy pszenicy poza Chinami zbliżają się do historycznie niskich wskaźników pokrycia, co pozostawia importerów bardziej narażonych na nowe wstrząsy podażowe.

Niemniej jednak obecne notowania kontraktów terminowych sugerują, że rynek nadal zakłada wystarczające pokrycie ze strony innych eksporterów, w tym UE, Ameryki Północnej i być może Australii, pod warunkiem braku poważnych zdarzeń pogodowych. Popyt w niektórych kierunkach pozostaje ograniczany przez wyższe ceny; wielu nabywców z regionu MENA i Azji rozkłada zakupy w czasie i ogłasza przetargi oportunistycznie, zamiast gonić za zwyżkami.

Pod względem pogodowym krótkoterminowe warunki u głównych producentów na półkuli północnej są zróżnicowane, ale jak dotąd niewystarczająco groźne, by wywołać nową premię pogodową. Główne obszary upraw pszenicy w Europie w dużej mierze zakończyły żniwa w sezonowo normalnych warunkach, podczas gdy rosyjskie rejony pszenicy jarej i część Ukrainy nadal stoją wobec ryzyka niższych plonów, jeśli późnosezonowe upały lub susza się nasilą. Każde potwierdzone uszkodzenia rosyjskich lub ukraińskich upraw jarych, nałożone na istniejące wąskie gardła eksportowe, byłyby w najbliższych tygodniach bardzo wrażliwym czynnikiem cenotwórczym.

Perspektywy i pomysły transakcyjne

Biorąc pod uwagę połączenie ograniczonego eksportu z Morza Czarnego, powolnych wysyłek z UE i konsolidacji na rynku futures, krótkoterminowe nastawienie do cen pszenicy w Europie jest lekko wzrostowe, ale ograniczane przez słaby popyt importowy i sezonową presję żniwną. Zmienność cen pozostanie ściśle powiązana z napływem informacji na temat bezpieczeństwa żeglugi na Morzu Czarnym oraz wszelkich wiarygodnych inicjatyw dyplomatycznych.

• Producenci (UE): Rozważajcie stopniową sprzedaż przy wzrostach w kierunku 230–235 EUR/t (grudzień 2026 MATIF), utrzymując jednocześnie rdzeniową część produkcji niesprzedaną na wypadek pogorszenia zakłóceń w regionie Morza Czarnego. Stosujcie dyscyplinę zleceń obronnych (stop-loss) dla zabezpieczeń, jeśli pojawią się konkretne dowody na długotrwałą normalizację żeglugi.
• Importerzy: Dla bieżących potrzeb wykorzystujcie obecne spadki notowań CBOT i wartości FOB z Ukrainy do zabezpieczania dostaw na IV kw. 2026–I kw. 2027, zachowując jednocześnie pewną elastyczność pod kątem dodatkowych zakupów, jeśli nowe zakłócenia podbiją ceny wyżej.
• Traderzy: Monitorujcie różnicę cenową między CBOT a MATIF; utrzymujące się ograniczenia eksportu z Morza Czarnego przy ospałym popycie z UE mogą sprzyjać relatywnej sile kontraktów amerykańskich względem europejskich. Strategie opcyjne wokół kluczowych poziomów oporu na MATIF mogą pozwolić na wykorzystanie zmienności wywołanej wydarzeniami.

3‑dniowy kierunek cen (EUR)

• Pszenica Euronext (MATIF): Lekko wzrostowe nastawienie; oczekuje się, że kontrakt wrzesień 2026 utrzyma się mniej więcej w przedziale 210–218 EUR/t, o ile nie pojawią się istotne informacje z regionu Morza Czarnego.
• Niemiecka pszenica paszowa na rynek krajowy (EXW północne Niemcy): Stabilnie do lekko wyżej, w okolicach 220–225 EUR/t, wraz ze spowalnianiem sprzedaży żniwnej.
• Ukraińska pszenica FOB Morze Czarne (11–12,5% białka): Ruch boczny do lekko słabszego w ujęciu lokalnym z powodu ograniczeń logistycznych, ale faktycznie wspierana na rynkach docelowych przez wyższe frachty i premie za ryzyko.