Rzepak utrzymuje poziomy, gdy MATIF konsoliduje się, a podaż z regionu Morza Czarnego pozostaje ograniczona

Ceny rzepaku konsolidują się w pobliżu ostatnich maksimów, przy poziomie MATIF około 550 EUR/t i jedynie niewielkim carry wzdłuż krzywej, ponieważ ograniczona podaż z regionu Morza Czarnego oraz stabilny popyt na biopaliwa równoważą słabsze zbiory w UE i presję ze strony tańszych olejów roślinnych. Europejski rynek rzepaku porusza się w relatywnie stabilnym, lekko umocnionym przedziale. Kontrakty MATIF na listopad 2026 oscylują wokół 550–555 EUR/t, a miesiące terminowe na lata 2027/28 są wyceniane tylko nieznacznie niżej, co sygnalizuje wystarczającą, lecz nie nadmierną podaż. Fizyczne premie i dyskonta we Francji oraz na Ukrainie pokazują mieszany obraz: wartości FOB we Francji osłabły tydzień do tygodnia, podczas gdy ceny CPT na Ukrainie odbiły od minimów z początku września w związku z obawami pogodowymi i ograniczeniami eksportowymi. Zewnętrzne czynniki wspierające to stabilne ceny kanadyjskiej canoli, zmienny olej palmowy oraz silny popyt na olej rzepakowy do biodiesla. Ogólnie rynek jest wspierany, ale nie znajduje się w klasycznej fazie niedoboru, przez co ceny pozostają podatne na wahania globalnego kompleksu olejów roślinnych i nastrojów makroekonomicznych związanych z ryzykiem.

Ceny

Na giełdzie Euronext (MATIF) krzywa rzepaku 16 września 2026 przedstawia się następująco:

• Lis 2026: 550.75 EUR/t (ostatnia cena), przy ofertach kupna w pobliżu 548.75 EUR/t i ofertach sprzedaży około 553.00 EUR/t.
• Lut 2027: 556.75 EUR/t, nieznacznie powyżej listopada, co potwierdza umiarkowane carry.
• Maj 2027: 555.25 EUR/t; sie 2027: 527.75 EUR/t; lis 2027: 528.75 EUR/t, wskazując na spadek poziomów w sezonie 2027/28.

W dalszych terminach kontrakty na 2028 rok są jeszcze niższe: sie 2028 wynosi około 486 EUR/t, a lis 2028 nieco powyżej 500 EUR/t, co sugeruje oczekiwania dotyczące bardziej komfortowego bilansu w średnim terminie.

Wskazania cen fizycznego rzepaku w Europie i regionie Morza Czarnego, przeliczone na EUR, przedstawiają się następująco:

Canola na ICE, mimo lekkiego osłabienia 16 września, pozostaje w przedziale 825–850 CAD/t dla najbliższych kontraktów, co przy obecnych poziomach kursów walut jest zasadniczo zgodne z MATIF w przeliczeniu na EUR/t i podkreśla globalnie stabilne, lecz nie skrajne środowisko cenowe.

Czynniki podaży i popytu

W UE zbiory rzepaku w sezonie 2026/27 oceniane są nieco niżej niż wcześniejsze oczekiwania z powodu wiosennej suszy i zróżnicowanych plonów, a obecne prognozy wynoszą około 20.5 Mt. Wyniki zbiorów w Niemczech określane są jako rozczarowujące, co ogranicza dostępność starego zbioru i sprawia, że marże przerobu w najbliższych terminach pozostają wrażliwe na każdą kolejną utratę podaży.

Przepływy z regionu Morza Czarnego pozostają kluczowym czynnikiem wzrostowym. Eksport z Ukrainy jest ograniczany przez logistykę i dostęp do portów, a najnowsze doniesienia wskazują na ograniczoną dostępność rzepaku zarówno z Ukrainy, jak i Rosji na rynek europejski. Wspiera to wyższe ceny CPT Odessa w porównaniu z minimami z początku września. Jednocześnie łączna podaż kanadyjskiej canoli w sezonach 2025/26–2026/27 jest wystarczająca, lecz wysoki przerób krajowy i umiarkowany wzrost eksportu sprawiają, że globalne zapasy rzepaku/canoli nie stają się nadmierne.

Po stronie popytu kluczowym kanałem pozostaje biodiesel w UE. Olej rzepakowy nadal odgrywa centralną rolę w europejskiej produkcji biodiesla, a polityka biopaliwowa i ceny ropy naftowej wzmacniają strukturalny popyt. Silny popyt na śrutę rzepakową, wspierany relatywnie ograniczoną logistyką śruty sojowej, stanowi kolejny filar rynku; komentarze z Niemiec wskazują na ożywione zakupy śruty rzepakowej i stabilne ceny, nawet gdy śruta sojowa drożeje w związku z opóźnionymi dostawami z USA.

Pogoda i warunki upraw

Pogoda jest obecnie złożonym, lecz drugorzędnym czynnikiem. Na Ukrainie suche warunki w regionach południowych budzą obawy o siew i początkowy rozwój rzepaku ozimego, zwiększając premię za ryzyko w oczekiwaniach dotyczących podaży z regionu Morza Czarnego na zbiory w 2027 roku.

W Kanadzie oficjalne prognozy wskazują ogólnie na wystarczającą wilgotność, a w niektórych częściach prerii ostatnie opady powodują lokalne opóźnienia zbiorów, jednak w najbliższym czasie nie widać sygnału powszechnej suszy w głównym pasie upraw canoli. Wcześniej w sezonie rzepak w Europie dojrzewał nieco wcześniej niż wynikałoby to ze średnich historycznych, co wiązano z cieplejszymi warunkami. Skróciło to okno zbiorów i prawdopodobnie przyczyniło się do zmienności plonów u kluczowych producentów, takich jak Niemcy i Polska.

Fundamenty i struktura rynku

Obecna krzywa MATIF pokazuje jedynie niewielkie carry od listopada 2026 do lutego/maja 2027, a następnie wyraźniejszy spadek w kierunku sezonu 2027/28 i roku 2028. Taka struktura sugeruje:

• Brak ostrego niedoboru w najbliższych terminach, ale ograniczoną zachętę do budowania dużych zapasów wykraczających poza normalne potrzeby operacyjne.
• Oczekiwania rynku dotyczące stopniowo mniej napiętych fundamentów w dalszych terminach, przy założeniu normalnej pogody i stabilnych przepływów z regionu Morza Czarnego.

Znaczenie ma również relacja cen na rynku papierowym i fizycznym. Wskazania FOB Paryż dla Francji w pobliżu 640 EUR/t stanowią zauważalną premię wobec listopadowych kontraktów MATIF na poziomie około 551 EUR/t, odzwierciedlając różnice logistyczne, jakościowe i terminowe, a także silny popyt krajowych tłoczni i eksportowy. Z kolei ukraińskie wartości w przedziale około 460–480 EUR/t FCA/CPT wskazują na utrzymujące się dyskonta ryzyka związane z wojną, frachtem i ryzykiem realizacji, mimo ostatniego umocnienia.

Poza samym rzepakiem szerszy kompleks olejów roślinnych ogranicza potencjał wzrostowy. Rosnące zapasy oleju palmowego i słabsze ceny terminowe ograniczają skalę wzrostu oleju rzepakowego bez utraty konkurencyjności, mimo że popyt na olej rzepakowy do biodiesla w UE pozostaje stabilny. Korelacje cen oleju sojowego i słonecznikowego, wskazywane w najnowszych komentarzach rynkowych, wzmacniają to międzytowarowe ograniczenie wzrostu cen rzepaku.

Perspektywy handlowe (najbliższe 1–3 tygodnie)

• Nastawienie: Lekko wzrostowe do bocznego. Połączenie słabszych zbiorów w UE, ograniczonej podaży z regionu Morza Czarnego i stabilnego popytu na biopaliwa powinno utrzymywać listopadowy MATIF 2026 zasadniczo wspierany w przedziale 540–565 EUR/t, o ile nie dojdzie do gwałtownej przeceny oleju palmowego lub ropy naftowej.
• Dla tłoczni: Warto rozważyć zabezpieczenie dodatkowej ilości rzepaku z najbliższych terminów przy spadkach w kierunku 540 EUR/t dla listopada 2026, zachowując jednocześnie pewną elastyczność na II–III kwartał 2027 ze względu na większe dyskonto w kontraktach na 2028 rok.
• Dla rolników: Przy nadal atrakcyjnych premiach na rynku fizycznym, szczególnie we Francji, stopniowa sprzedaż pozostałej części zbiorów 2026 powyżej ekwiwalentu 550–560 EUR/t na rynku terminowym wydaje się rozsądna, przy zachowaniu części ekspozycji na potencjalne szoki związane z siewem ozimin lub geopolityką.
• Dla odbiorców końcowych/biodiesla: Należy utrzymać podejście oparte na stopniowym zabezpieczaniu pozycji; obecne poziomy cen płaskich nie są historycznie skrajne, lecz ryzyko wzrostowe pozostaje, jeśli zakłócenia w regionie Morza Czarnego się nasilą lub podaż oleju palmowego niespodziewanie się pogorszy.

Perspektywa kierunkowa na 3 dni

• Rzepak MATIF (Euronext, wszystko w EUR/t): Listopad 2026 prawdopodobnie będzie notowany w przedziale 545–560, przy umiarkowanej zmienności; luty 2027 powinien utrzymać niewielką premię w okolicach 550–565.
• Fizyczny rynek Francji FOB Paryż: Lekko spadkowe nastawienie po ostatnim osłabieniu, lecz oczekuje się utrzymania poziomów wyraźnie powyżej 600 EUR/t z uwagi na silny popyt tłoczni.
• Ukraina (FCA/CPT Morze Czarne): Lekko mocniejszy ton, przy przedziale 460–490 EUR/t wspieranym przez ryzyko związane z suchą pogodą podczas siewów oraz kruchą logistykę eksportową.