Soja lekko drożeje w związku z nadziejami na handel USA–Chiny w miarę postępujących zbiorów

Kontrakty terminowe na soję stopniowo zyskują, ponieważ traderzy uwzględniają potencjalne złagodzenie ceł i dodatkowe zakupy Chin przed zaplanowanym na ten tydzień szczytem Trump–Xi, podczas gdy oceny upraw w USA i wstępne dane o zbiorach pozostają lepsze od średniej, lecz nie wskazują na nadpodaż. Kompleks sojowy rozpoczął tydzień umiarkowanymi wzrostami kontraktów na soję, śrutę i olej. Kontrakty chicagowskie nadal reagują na oczekiwania, że Chiny mogą złagodzić 10% cło importowe na soję z USA i rozszerzyć niedawne zakupy prowadzone przez państwo, nawet gdy najnowsze dane dotyczące inspekcji eksportowych i postępu upraw wskazują jedynie na niewielkie zmiany fundamentalne. Fizyczne rynki FOB w Indiach, Ukrainie, Chinach i USA pozostają w dużej mierze stabilne, co sugeruje, że siła kontraktów terminowych wynika nadal bardziej z nastrojów i ryzyka politycznego niż z ostrego niedoboru w dostawach terminowych.

Kontrakty terminowe i ceny

Kontrakty na soję CBOT są nieco mocniejsze w całej krzywej, przy czym kontrakt z listopada 2026 r. był ostatnio notowany 22 września po 1,328.75 centa USA/bu, co oznacza wzrost o 0.75 centa w ciągu dnia, natomiast kontrakt ze stycznia 2027 r. kosztuje 1,344.50 centa USA/bu, czyli o 0.50 centa więcej. Kontrakty na śrutę sojową są zasadniczo stabilne lub nieznacznie wyższe, z październikiem 2026 r. w pobliżu 366.70 USD/short ton oraz odroczonymi kontraktami w przedziale 368–370 USD/short ton. Olej sojowy również lekko drożeje: kontrakt z najbliższym terminem, na październik 2026 r., wynosi 68.50 centa USA/lb, co oznacza wzrost o 0.18 centa, a łagodna backwardation do końca lat 2027–2029 odzwierciedla mocne bieżące marże przerobu i popyt na oleje roślinne.

Na rynku fizycznym ceny spot i oferty z bliskimi terminami dostaw w EUR pozostają dobrze podparte, lecz ograniczone przedziałem wahań. Indyjska soja (sortex clean, FOB New Delhi) jest wyceniana na 0.87 EUR/kg, bez zmian od końca sierpnia. Ukraińska soja (FOB Odesa) ostatnio osłabiła się do 0.34 EUR/kg 17 września, z 0.359 EUR/kg na początku miesiąca, podczas gdy soja wolna od GMO CPT Odesa wzrosła nieznacznie do 0.383 EUR/kg 15 września z 0.37 EUR/kg na koniec sierpnia. Amerykańska soja No. 2 FOB Washington D.C. pozostaje stabilna na poziomie 0.62 EUR/kg, a chińska żółta soja FOB Beijing utrzymuje się na poziomie 0.74 EUR/kg, przy czym partie ekologiczne kosztują około 0.81 EUR/kg.

Podaż, popyt i przepływy handlowe

Zakupy spekulacyjne koncentrują się na możliwości, że Chiny zwiększą zakupy soi pochodzącej z USA w związku z wizytą prezydenta Xi w Waszyngtonie w tym tygodniu. Uczestnicy rynku szczególnie skupiają się na możliwości zniesienia lub obniżenia przez Pekin obecnego 10% cła importowego na soję z USA, co natychmiast poprawiłoby konkurencyjność amerykańskiego FOB w chińskich portach i potencjalnie przesunęło część krótkoterminowego popytu z Brazylii.

Dane dotyczące eksportu z USA wskazują, że dynamika popytu poprawia się, lecz nie jest jeszcze gwałtowna. Inspekcje eksportowe w tygodniu zakończonym 17 września wyniosły około 759,000 ton, czyli o około 12% więcej niż tydzień wcześniej, i obecnie przewyższają poziom z ubiegłego roku; Chiny odpowiadały za niemal 447,000 ton, a Meksyk i Holandia były kolejnymi kluczowymi kierunkami. Jednocześnie brazylijski przemysł nieznacznie obniżył prognozę eksportu na 2026 r., podnosząc jednocześnie szacunki przerobu w związku z wyższymi krajowymi marżami przetwórczymi powiązanymi z chińskim popytem na śrutę i olej, co wskazuje na stopniowe równoważenie nadwyżki eksportowej i wykorzystania krajowego.

Fundamenty i kondycja upraw

Fundamenty amerykańskich upraw pozostają zasadniczo korzystne dla podaży, lecz nie są zdecydowanie niedźwiedzie. Na dzień 20 września około 62% amerykańskich upraw soi osiągnęło fazę opadania liści, a 12% zostało zebranych, co oznacza wynik nieco lepszy od średniej pięcioletniej. Oceny upraw utrzymały się na poziomie 58% dobrych do bardzo dobrych, wbrew oczekiwaniom niewielkiego pogorszenia, wzmacniając przekonanie o solidnych, potencjalnie rekordowych zbiorach w USA, o ile późniejsze zakłócenia pogodowe nie wpłyną na sytuację.

W Chinach krajowe kontrakty terminowe na soję No. 1 na giełdzie w Dalian są notowane w wąskim przedziale około 4,950–5,220 CNY/tonne dla pozycji od listopada 2026 r. do września 2027 r., przy jedynie marginalnych dziennych zmianach. Odzwierciedla to rynek dobrze zaopatrzony w krótkim terminie, lecz nadal uważnie obserwujący sygnały polityczne i różnice między cenami importowymi. Postęp wczesnych zasiewów w Brazylii jest nieco lepszy niż przed rokiem, co wskazuje, że podaż z Ameryki Południowej powinna ponownie być obfita w 2027 r., nawet jeśli oczekiwany wzrost produkcji rok do roku będzie raczej umiarkowany niż gwałtowny.

Pogoda i czynniki zewnętrzne

Pogoda w kluczowych regionach produkcyjnych USA pozostaje drugorzędnym, lecz uważnie obserwowanym czynnikiem. Najnowsze doniesienia wskazują, że części centralnego i zachodniego pasa kukurydzianego są nadal zbyt wilgotne, co zwiększa ryzyko lokalnych opóźnień zbiorów i problemów z jakością, choć jak dotąd nie przełożyło się to na powszechne zagrożenie dla plonów. Prognozy krótkoterminowe sugerują utrzymanie niestabilnych warunków w niektórych obszarach, co może spowolnić prace polowe, jeśli deszcze utrzymają się do początku października.

Poza czynnikami fundamentalnymi ruchy na rynkach makroekonomicznych i energii wywierają mieszany wpływ. Ceny ropy naftowej niedawno osłabły po wcześniejszym rajdzie, ograniczając wsparcie dla kompleksu nasion oleistych poprzez kanał biodiesla. Jednocześnie wysiłki dyplomatyczne na Bliskim Wschodzie zmniejszają bezpośrednie obawy dotyczące zakłóceń dostaw energii, a zwiększony ruch tankowców przez kluczowe wąskie gardła, takie jak Cieśnina Ormuz, uspokoił wcześniejsze premie za ryzyko. W przypadku soi dominującym czynnikiem zewnętrznym w tym tygodniu pozostaje narracja wokół szczytu USA–Chiny i jej konsekwencje dla polityki celnej oraz szerszych zobowiązań w handlu rolnym do 2028 r.

Perspektywy handlowe i krótkoterminowy obraz rynku

• Nastawienie: Umiarkowanie wzrostowe w krótkim terminie, napędzane optymizmem dotyczącym handlu USA–Chiny i stabilnymi wskaźnikami popytu, lecz ograniczane przez dobre perspektywy produkcji w USA i postępujące zbiory.
• Producenci: Warto rozważyć stopniowe zwiększenie zabezpieczenia cen zbiorów z 2026 r. przy obecnej sile rynku, zwłaszcza dla kontraktów listopadowych i styczniowych, przy jednoczesnym zachowaniu części ekspozycji na wzrosty w przypadku pozytywnych informacji dotyczących ceł lub dalszych zakupów Chin.
• Importerzy i przetwórcy: Należy utrzymać zrównoważoną strategię zabezpieczenia, koncentrując się na dywersyfikacji pochodzenia między USA a Brazylią. Obecne stabilne wartości FOB w EUR w Indiach, Chinach i USA sugerują brak pilnej potrzeby podążania za wzrostem, lecz baza może szybko się umocnić, jeśli dojdzie do porozumień USA–Chiny.
• Traderzy spekulacyjni: Krótkoterminowe pozycje długie mogą być uzasadnione przed szczytem ze względu na ryzyko związane z nagłówkami, jednak wskazana jest ścisła dyscyplina w zakresie zleceń stop-loss z uwagi na możliwość rozczarowania, jeśli rozmowy przyniosą jedynie marginalny postęp.

Perspektywa kierunkowa na 3 dni

• Soja CBOT (najbliższe miesiące): Lekko wzrostowe nastawienie, przy zmienności śróddziennej wokół informacji handlowych i aktualizacji USDA.
• Soja FOB US Gulf/Atlantic: Stabilna do umiarkowanie mocniejszej w ujęciu dolarowym, przy wsparciu bazy ze strony popytu napędzanego przez Chiny, lecz ograniczana przez rosnącą podaż eksportową.
• Soja FOB z regionu Morza Czarnego i Azji: W dużej mierze stabilna w ujęciu EUR podczas trzech kolejnych sesji, a ewentualne umocnienie prawdopodobnie będzie niewielkie i uzależnione od przeniesienia impulsu z Chicago oraz ruchów walutowych.