Soja rośnie na nadziejach związanych z popytem Chin i bardziej napiętym globalnym bilansem paszowym
Kontrakty terminowe na soję rosną dzięki odnowionym perspektywom popytu z Chin, mniejszemu areałowi kukurydzy we Francji i ryzykom pogodowym w Europie, z umiarkowanym wsparciem cen fizycznych.
Ceny i spready
Kontrakty terminowe na soję w Chicago wzrosły w ostatniej sesji o około 0,7% do ok. 11,55 USD/bu, czyli około 10,0 EUR/bu przy obecnych kursach walutowych, co oznacza najwyższy poziom od dwóch tygodni i trzeci z rzędu dzienny wzrost. Ruch ten odzwierciedla zarówno poprawę sentymentu wokół chińskiego popytu, jak i ogólną siłę na rynku zbóż i roślin oleistych.
Na rynku fizycznym ostatnie oferty przeliczone na euro wykazują umiarkowanie mocniejszy ton. Soja US No. 2 FOB Zatoka Meksykańska, wyceniana na około 0,66 USD/kg, przekłada się na około 0,61 EUR/kg. Wolna od GMO soja ukraińska CPT Odessa jest wskazywana na około 0,37–0,38 EUR/kg, podczas gdy indyjskie ziarno sortex‑clean FOB New Delhi handlowane jest w pobliżu 0,83–0,84 EUR/kg, a chińska żółta soja FOB w okolicach 0,68–0,71 EUR/kg, w zależności od jakości i statusu organicznego.
Podaż, popyt i przepływy handlowe
Głównym czynnikiem obecnego rajdu jest odnowiony optymizm co do popytu Chin na amerykańską soję, przy czym Chiny są największym importerem na świecie. Kraj ten zrealizował już wcześniejsze zobowiązanie zakupu 12 mln ton amerykańskiej soi, a w ramach najnowszych ustaleń zobowiązał się do corocznego zakupu amerykańskich produktów rolnych o wartości co najmniej 17 mld USD do 2028 r., oprócz odrębnych zobowiązań dotyczących wolumenów soi.
Choć sprzedaż z wyprzedzeniem na amerykańską soję z sezonu 2026/27 oficjalnie pozostaje na poziomie zerowym, uczestnicy rynku sygnalizują, że chińscy nabywcy zaczęli składać zapytania o dostawy nowej amerykańskiej uprawy. Jest to istotne, ponieważ Chiny zazwyczaj koncentrują się najpierw na zakupach brazylijskiej soi po zbiorach, a dopiero później przenoszą popyt na pochodzenie amerykańskie. Każde wczesne wejście Chin w okna dostaw nowej uprawy z USA zaostrzyłoby bilans eksportowy w nadchodzącym roku marketingowym i dodatkowo wsparło kontrakty terminowe.
Fundamenty i wsparcie międzyrynkowe
Po stronie podaży Francja obniżyła szacunek zasiewów kukurydzy w 2026 r. do 1,31 mln ha, z 1,44 mln ha wcześniej, co oznacza spadek o 19% r/r i odzwierciedla zarówno czynniki ekonomiczne, jak i problemy z wysiewem związane z pogodą. Utrzymujące się wysokie temperatury w części Europy Zachodniej dodatkowo wspierają ceny kukurydzy, które z kolei pośrednio wzmacniają ceny soi poprzez kompleks paszowy, szczególnie w europejskich i śródziemnomorskich ośrodkach popytu.
W USA zamiary dotyczące areału już wcześniej wskazywały na umiarkowane przesunięcie w kierunku soi kosztem kukurydzy, jednak kluczowym czynnikiem krótkoterminowym pozostaje popyt eksportowy, a nie podaż. Pozycjonowanie funduszy zarządzających jest w soji relatywnie ostrożne, co oznacza, że każde potwierdzenie zakupów ze strony Chin mogłoby wywołać dodatkowe domykanie krótkich pozycji spekulacyjnych na CBOT. Jednocześnie silniejszy kanał handlu rolnego USA–Chiny może stopniowo normalizować przepływy po ubiegłorocznym ostrym spadku chińskich zakupów amerykańskiej soi.
Prognoza pogody (kluczowe regiony)
Pogoda na Środkowym Zachodzie USA pozostaje sezonowo krytyczna, gdy uprawy wchodzą we wczesne fazy wegetatywne. Obecne prognozy wskazują na generalnie sprzyjające warunki z epizodycznymi falami upałów, ale bez szeroko zakrojonego stresu w tej chwili. Miejscowe okresy suszy lub nadmiernych opadów mogą jednak wprowadzać zmienność plonów, którą rynek szybko zdyskontuje w cenach.
W Europie głównym punktem uwagi są gorące, miejscami suche warunki we Francji i w części Europy Zachodniej, które już wpływają na perspektywy dla kukurydzy. Choć soja odgrywa mniejszą rolę w płodozmianach Europy Zachodniej, każdy utrzymujący się stres dla kukurydzy i innych zbóż paszowych będzie nadal wspierał ceny oleistych i śrut poprzez substytucję w mieszankach paszowych.
Perspektywy handlu i ryzyka
- Producenci (USA, Morze Czarne, Ameryka Południowa): Rozważyć stopniowe budowanie zabezpieczeń na wzrostach w okolicach obecnych poziomów CBOT, szczególnie dla produkcji 2026/27, przy jednoczesnym pozostawieniu części ekspozycji na potencjalny dalszy wzrost cen w razie przyspieszenia zakupów terminowych przez Chiny.
- Importerzy (UE, MENA, Azja): Wykorzystać bieżącą siłę cen do zabezpieczenia części potrzeb na IV kw. 2026 – I kw. 2027, unikając jednak nadmiernego zaangażowania; każde opóźnienie lub ograniczenie zakupów chińskich mogłoby ograniczyć dalszy potencjał wzrostowy.
- Handlowcy i tłocznie: Uważnie śledzić możliwości na bazie między pochodzeniem brazylijskim, amerykańskim i z rejonu Morza Czarnego; bardziej napięta podaż kukurydzy w Europie i ryzyka pogodowe sprzyjają utrzymywaniu części długich pozycji w śrutach wysokobiałkowych i w najbliższych wysyłkach soi.
3‑dniowa wskazówka cenowa (kierunek w EUR)
- Soja CBOT (przeliczona na EUR/bu): Lekko wzrostowe nastawienie tak długo, jak oczekiwania co do popytu chińskiego pozostaną nienaruszone, a obawy o kukurydzę w Europie będą się utrzymywać.
- USA FOB Gulf (EUR/kg): Stabilnie do umiarkowanie wyżej, podążając za kontraktami terminowymi i ewentualnym zacieśnianiem bazy przy pojawiających się zapytaniach eksportowych.
- Morze Czarne / Ukraina (EUR/kg): Przeważnie stabilnie; kluczowe pozostają stawki frachtu i regionalne premie za ryzyko, ale globalne benchmarki obecnie ograniczają przestrzeń do krótkoterminowych spadków.