Obawy przed El Niño i silne rynki energii windują kontrakty terminowe na olej palmowy
Kontrakty terminowe na olej palmowy na MDEX osiągają dwutygodniowe maksimum, wspierane przez wysokie ceny energii, mocne konkurencyjne oleje i obawy o podaż związane z El Niño. Zwięzły przegląd rynku.
Ceny
Krzywa cenowa oleju palmowego na MDEX pozostaje w kontangu, ale przesunęła się w górę na całej długości. Kontrakt z najbliższym terminem dostawy na wrzesień 2026 rozliczył się 7 września na poziomie 4 698 MYR/t, podczas gdy aktywnie handlowany kontrakt na listopad 2026 zamknął się 8 września na 5 014 MYR/t, około 0,7% wyżej dzień do dnia. Dalej na krzywej, styczeń 2027 handlowany był po 5 252 MYR/t, a marzec 2027 po 5 374 MYR/t, oba z zyskami rzędu 0,5–0,7%.
Przy założeniu kursu wymiany na poziomie około 4,1 MYR za EUR, kluczowe kontrakty są obecnie notowane w przedziale 1 150–1 310 EUR/t, przy czym przednia część krzywej pozostaje poniżej szczytowych wartości forward z początku 2027 r. Siła na krótkim końcu krzywej jest spójna z doniesieniami, że kontrakty terminowe na olej palmowy w Malezji były w ostatnich sesjach wspierane przez mocne ceny konkurencyjnych olejów i ropy naftowej, mimo że lokalna produkcja i zapasy pozostają sezonowo wysokie.
Czynniki podaży i popytu
Krótko‑terminowe fundamenty pozostają mieszane. Dane z Malezji za lipiec pokazały rosnącą produkcję i zapasy, co jest zgodne ze zbliżaniem się do sezonowego szczytu produkcji, podczas gdy eksport również się poprawił, zapobiegając gwałtownemu wzrostowi stanów magazynowych. Najnowsze analizy wskazują, że eksport w sierpniu nieco osłabł, zwłaszcza w kierunku Indii, co potwierdza obraz rynku, który u źródła nie jest jeszcze napięty.
Po stronie popytu olej palmowy nadal korzysta z konkurencyjnego poziomu cen w stosunku do oleju sojowego oraz z solidnej polityki biopaliwowej. Obowiązkowe domieszki biodiesla w Malezji i Indonezji (B15 i wyższe mieszanki) pomagają podtrzymywać strukturalny popyt, zwłaszcza przy ropie naftowej oscylującej blisko 97 USD/bbl w warunkach napięć na linii USA–Iran, które zakłóciły żeglugę w cieśninie Ormuz. Wyższe ceny oleju sojowego w Chinach i wzrosty w Chicago dodatkowo wspierają olej palmowy jako najtańszy główny olej roślinny w wielu programach importowych.
Fundamenty i pogoda
Pogoda przestaje być czynnikiem tła, a staje się kluczowym motorem w średnim terminie. Warunki El Niño utrzymują się, ale opady deszczu w ostatnim tygodniu były generalnie zbliżone do normy w większości obszarów Malezji i Indonezji, co sugeruje brak bezpośrednich zakłóceń żniw. Badania agronomiczne i branżowe briefingi podkreślają jednak, że główny wpływ El Niño na plonowanie palm pojawia się z opóźnieniem 6–12 miesięcy, co oznacza, że ewentualny deficyt wilgoci w 2026 r. może zmniejszyć produkcję w końcówce 2026 r. i szczególnie w 2027 r.
Przedstawiciele malezyjskiego przemysłu przyznają istnienie ryzyka, ale zauważają, że nadchodzący monsun od grudnia może częściowo złagodzić najgorsze skutki potencjalnego „super” El Niño, pod warunkiem że opady między wrześniem a listopadem będą wystarczające. Analitycy obecnie prognozują umiarkowany, 2–4% spadek rok do roku produkcji oleju palmowego w Malezji w 2026 r. jako pierwszy mierzalny efekt, z możliwością większego wpływu w 2027 r., jeśli okres suszy się przedłuży. Na razie utrzymuje to w cenach premię za ryzyko pogodowe, nie wywołując jeszcze pełnowymiarowego szoku podażowego.
Krótkoterminowa prognoza pogody
Prognozy na najbliższe 7–10 dni wskazują na ogólnie normalne wzorce opadów w kluczowych pasach upraw palm zarówno w Malezji Półwyspowej, jak i w indonezyjskich regionach takich jak Sumatra i Kalimantan, choć miejscami nadal utrzymują się obszary z poniżej przeciętnym poziomem deszczu. Oczekuje się, że temperatury pozostaną powyżej długoterminowych średnich, co jest zgodne z utrzymującymi się warunkami El Niño, lecz nie na tyle wysokie, by istotnie wpływać na zbiory czy logistykę.
Taki obraz wspiera utrzymanie silnych dostaw świeżych gron owoców w najbliższym czasie, pozwalając zakładom przetwórczym pracować blisko pełnej przepustowości. W efekcie krótkoterminową równowagę kształtują bardziej przepływy eksportowe i ceny konkurencyjnych olejów niż zakłócenia pogodowe, choć rynek nadal uważnie obserwuje sygnały mogącego pogorszenia się formowania plonów na 2027 r.
Perspektywy handlowe
- Nastawienie: Łagodnie wzrostowe w kierunku kolejnego raportu MPOB, z ograniczonym potencjałem spadku dzięki silnym rynkom energii i wysokim cenom konkurencyjnych olejów, ale z możliwością korekt w razie słabszych od oczekiwań danych eksportowych.
- Producenci: Warto rozważyć stopniowe zwiększanie zabezpieczeń cenowych dla części produkcji 2026/27 na obecnych poziomach forward powyżej 1 250 EUR/t, pozostawiając jednocześnie pewną ekspozycję otwartą na potencjalne rajdy wywołane El Niño w dalszej części roku.
- Konsumenci: Importerzy mogą rozważyć umiarkowane wydłużenie pokrycia zakupowego na IV kw. 2026 i I kw. 2027 przy spadkach cen, równoważąc obfite krótkoterminowe dostawy z ryzykiem strat plonów w 2027 r.
- Spekulanci: Spready na krzywej oferują możliwości; obecne kontango może się zawęzić, jeśli presja zapasów złagodnieje, a obawy pogodowe się nasilą.
3‑dniowa wskazówka cenowa (EUR)
- Najbliższe serie MDEX (Sep/Nov 2026): Oczekuje się niestabilnego, ale mocnego handlu w przedziale około 1 130–1 190 EUR/t, ściśle podążającego za ruchami ropy naftowej i oleju sojowego.
- Seria MDEX Q1 2027: Prawdopodobnie utrzyma się z premią w pobliżu 1 260–1 320 EUR/t, odzwierciedlając wbudowane ryzyko pogodowe i oczekiwania dotyczące popytu na biopaliwa.
- Zmienność: Zależna od wydarzeń, z rozwojem sytuacji geopolitycznej na Bliskim Wschodzie oraz napływającymi danymi o eksporcie i zapasach jako głównymi krótkoterminowymi katalizatorami.