Olej palmowy zyskuje, gdy nabywcy odchodzą od kurczących się dostaw olejów miękkich

Globalny popyt na olej palmowy przyspiesza, ponieważ nabywcy odchodzą od kurczących się dostaw oleju słonecznikowego i sojowego, wzmacniając rolę oleju palmowego jako kluczowego oleju równoważącego oraz wspierając wyższy poziom cen do początku 2027 roku. Większa konkurencyjność cenowa i ograniczona dostępność konkurencyjnych olejów miękkich napędzają wyraźną realokację popytu na oleje roślinne w kierunku oleju palmowego. Eksport z Indonezji, Malezji i Tajlandii wzrósł we wrześniu 2026 roku do 4,5 mln ton, czyli o 1,2 mln ton rok do roku, a prym w zakupach wiodły Indie i Chiny. Jednocześnie niedobory oleju słonecznikowego wynikające z problemów logistycznych, sięgające 2,5 mln ton, zagrażają globalnej podaży, podczas gdy sezonowe spowolnienie produkcji oleju palmowego i zbliżające się ryzyko pogodowe związane z El Niño przygotowują grunt pod bardziej napięty bilans po ustąpieniu obecnej nadwyżki zapasów.

Ceny i nastroje rynkowe

Ceny oleju palmowego znajdują wsparcie w silniejszym popycie i kurczących się dostawach substytutów, choć wysokie zapasy ograniczają krótkoterminowe wzrosty. Kontrakty terminowe na olej palmowy w Malezji są notowane w górnym przedziale obserwowanym w ostatnich tygodniach, a lokalni analitycy oczekują, że ceny surowego oleju palmowego pozostaną wysokie w listopadzie, zanim wzrosną jeszcze bardziej wraz ze spadkiem zapasów w kierunku I kwartału 2027 roku. Kontrakty terminowe w całej krzywej terminowej nieznacznie wzrosły dla kontraktów na 2027 rok, wskazując na oczekiwania rynku dotyczące bardziej napiętego bilansu podaży i popytu w miarę materializowania się popytu na biopaliwa i ryzyka pogodowego.

Zmiany podaży i popytu

Globalne przepływy handlowe oleju palmowego ponownie przyspieszają. W roku gospodarczym 2025/26 (październik–wrzesień) eksport z Indonezji, Malezji i Tajlandii osiągnął 45,9 mln ton, co oznacza wzrost o 2,5 mln ton (+6%) względem poprzedniego sezonu i najwyższy poziom od trzech lat. Indie i Chiny znacząco zwiększyły zakupy: wrześniowe dostawy do każdego z tych rynków wzrosły rok do roku o 300 000 ton, odpowiednio do 950 000 ton i 800 000 ton, osiągając wielomiesięczne maksima, gdy nabywcy wykorzystywali przewagę cenową oleju palmowego nad konkurencyjnymi olejami.

Jednocześnie globalna dostępność oleju słonecznikowego znajduje się pod silną presją. Zakłócenia w logistyce eksportowej na Morzu Czarnym mogą wycofać z międzynarodowego handlu 2–2,5 mln ton oleju słonecznikowego w sezonie 2026/27, zmuszając tłocznię w Rosji i Ukrainie do ograniczenia produkcji oraz redukując nadwyżki przeznaczone na eksport. Choć oczekuje się, że alternatywni dostawcy, tacy jak Argentyna, Kazachstan i Bułgaria, zwiększą wysyłki, ograniczenia mocy produkcyjnych i logistyki sprawiają, że pełne zrekompensowanie niedoboru jest mało prawdopodobne. To zaostrzenie sytuacji na rynku oleju słonecznikowego, w połączeniu z sezonowo niższą dostępnością oleju sojowego w Ameryce Południowej w okresie zasiewów, strukturalnie przekierowuje popyt na olej palmowy na rynkach wrażliwych na ceny.

Fundamenty i nadwyżka zapasów

Fundamenty rynku oleju palmowego przechodzą od środowiska z wysokimi zapasami do bardziej zrównoważonego rynku. Dane z Malezji wskazują, że produkcja osiągnęła szczyt około września, a produkcja wzrosła mniej więcej o kilkanaście procent miesiąc do miesiąca, podczas gdy dane za październik wskazują na utrzymujący się silny eksport i podwyższone zapasy. Jednak zarówno malezyjscy, jak i międzynarodowi analitycy oczekują obecnie, że zapasy zaczną spadać od listopada 2026 roku do początku 2027 roku, gdy sezonowa produkcja osłabnie, a popyt eksportowy pozostanie silny.

Niedawny wzrost eksportu z trzech głównych krajów producenckich – o 36% rok do roku we wrześniu – pokazuje, jak szybko popyt zareagował na zmieniające się relacje cenowe. Dla importerów większa konkurencyjność oleju palmowego w połączeniu z jego dobrą dostępnością w najbliższym okresie czyni go naturalnym zamiennikiem brakujących wolumenów oleju słonecznikowego i ograniczonej oferty eksportowej oleju sojowego. Dynamika ta jest już widoczna w wyższych od oczekiwań wysyłkach do Afryki, na Bliski Wschód, do Unii Europejskiej oraz kluczowych destynacji azjatyckich, takich jak Filipiny, Singapur i Wietnam, gdzie rafinerie starają się ograniczyć koszty surowców w warunkach szerszej presji inflacyjnej w sektorze żywnościowym.

Czynniki pogodowe i związane z biopaliwami

Pogoda i polityka dotycząca biopaliw stają się kluczowymi czynnikami ryzyka wzrostowego. Prognozy sezonowe dla Azji Południowo-Wschodniej wskazują na opady poniżej normy i temperatury powyżej normy w głównych regionach uprawy palmy olejowej pod koniec 2026 roku, co jest zgodne z wzorcem El Niño, który ma utrzymać się do początku 2027 roku. Długotrwała susza może z opóźnieniem wpłynąć na plony i formowanie świeżych kiści owoców, zaostrzając podaż w późniejszej części 2027 roku, nawet jeśli produkcja w najbliższym okresie pozostanie wystarczająca.

Po stronie popytu obowiązkowe poziomy domieszki biodiesla, szczególnie w Indonezji i Malezji, nadal pochłaniają rosnącą część produkcji oleju palmowego. Komentarze rynkowe sugerują, że większe krajowe zużycie biopaliw wraz z odbudową eksportu przyspieszy redukcję zapasów po zakończeniu sezonowego szczytu produkcji. Wszelkie dodatkowe decyzje polityczne – takie jak wyższe poziomy domieszki lub zmiany w strukturze podatków eksportowych – mogą szybko zwiększyć zmienność cen przy już zacieśniającym się bilansie oraz równoległej presji na dostawy oleju słonecznikowego i sojowego.

Handel i prognoza na 3 dni

Perspektywy handlowe

• Importerzy w Indiach, Chinach, regionie MENA i Afryce powinni rozważyć wcześniejsze zakupy oleju palmowego na pokrycie potrzeb w I–II kwartale 2027 roku, dopóki jego konkurencyjność cenowa względem oleju sojowego i słonecznikowego pozostaje korzystna, a zapasy są nadal wystarczające.
• Rafinerie silnie uzależnione od oleju słonecznikowego powinny dywersyfikować surowiec, zwiększając udział mieszanek z olejem palmowym, ponieważ w tym sezonie z kanałów eksportowych może zniknąć nawet 2,5 mln ton oleju słonecznikowego.
• Producenci i sprzedawcy pochodzenia mogą rozważyć stopniowe zwiększanie zabezpieczeń podczas wzrostów cen, zachowując jednak część ekspozycji na dalsze wzrosty z uwagi na ryzyko produkcyjne związane z El Niño i silny popyt na biopaliwa w 2027 roku.

Trzydniowy kierunek (kluczowe giełdy)

Ogólnie rzecz biorąc, olej palmowy zajmuje czołową pozycję w globalnym kompleksie olejów roślinnych, ponieważ nabywcy dostosowują się do strukturalnie bardziej napiętej sytuacji na rynku oleju słonecznikowego i sojowego. Krótkoterminowe wzrosty cen mogą być ograniczane przez istniejące zapasy, jednak bilans ryzyka na 2027 rok przechyla się obecnie na korzyść wzrostów, ponieważ czynniki pogodowe i polityczne oddziałują na już zacieśniający się rynek.