Pszenica między słabym popytem a szokiem eksportowym z regionu Morza Czarnego

Notowania pszenicy na MATIF i CBOT stabilizują się, ponieważ słaby popyt importowy i mocniejszy euro równoważą rosnące ryzyka eksportowe z regionu Morza Czarnego oraz pogarszające się oceny pszenicy jarej w USA. Rynek pszenicy jest obecnie rozdarty między niedźwiedzim, krótkoterminowym popytem a zacieśniającą się średnioterminową dostępnością eksportową. Na Euronext kontrakty z krótkiego terminu utrzymują się w okolicach 218–235 EUR/t, podczas gdy kontrakty w Chicago rosną umiarkowanie w reakcji na zakłócenia w regionie Morza Czarnego i słabsze warunki upraw w USA. Importerzy nie wykazują jednak większego pośpiechu: wielu z nich jest nadal zabezpieczonych dzięki niedawnym zbiorom, a wysokie ceny europejskie w relacji do mocno niższych rosyjskich wartości FOB ograniczają nową aktywność zakupową. Jednocześnie zarówno Ukraina, jak i Rosja stoją w obliczu obniżonych perspektyw eksportowych na sezon 2026/27, co sugeruje, że dzisiejsza komfortowa równowaga może później w sezonie ustąpić miejsca bardziej napiętej globalnej strukturze handlu. Najbliższe tygodnie będą zdominowane przez warunki pogodowe w kluczowych krajach eksportujących oraz ewentualną dalszą eskalację w rejonie portów Morza Czarnego.

Ceny

Na Euronext (MATIF) pszenica konsumpcyjna pozostaje zasadniczo płaska. Kontrakt na wrzesień 2026 roku notowany jest w okolicy 218 EUR/t, grudzień 2026 około 230 EUR/t, a marzec 2027 w pobliżu 234 EUR/t, co wskazuje na łagodny contango na krzywej. Na dalszych seriach maj 2027 i kolejne wyceniane są z niewielką premią w okolicach 236–237 EUR/t, po czym notowania ponownie łagodnie spadają w kierunku końca 2028 roku do około 224–229 EUR/t.

Kontrakty terminowe na pszenicę na CBOT prezentują nieco mocniejszy ton: wrzesień 2026 znajduje się w pobliżu 6,40–6,45 USc/bu, grudzień 2026 około 6,60–6,61 USc/bu, a marzec 2027 w okolicy 6,78 USc/bu, z dziennymi wzrostami rzędu 0,3–0,4%. Na ICE w Wielkiej Brytanii pszenica paszowa w pobliskim kontrakcie na listopad 2026 jest nieco słabsza, tuż poniżej 200 GBP/t, odzwierciedlając dobrą dostępność lokalną.

Wyceny fizyczne również podkreślają różnice między kierunkami pochodzenia. Po przeliczeniu ostatnich ofert pszenica paszowa z Niemiec handlowana jest w okolicach 220–223 EUR/t EXW, podczas gdy pszenica FOB Morze Czarne z Ukrainy znajduje się bliżej 170–185 EUR/t w zależności od jakości, a francuska pszenica FOB pozostaje relatywnie droga, w pobliżu 380 EUR/t. Tak szeroki dyskonto na rosyjską i ukraińską pszenicę w bazie FOB łagodzi wzrosty kosztów frachtu i ubezpieczenia oraz ogranicza potencjał wzrostowy cen w Europie Zachodniej w warunkach braku nowego popytu.

Podaż i popyt

Popyt eksportowy na europejską pszenicę pozostaje wyraźnie słaby, co na początku tygodnia przełożyło się na spadki na Euronext. Kraje importujące są w dużej mierze zaopatrzone z własnych bieżących zbiorów i wykazują ograniczone zainteresowanie zakupami w krótkim terminie, szczególnie przy obecnych poziomach cen w Europie Zachodniej. Sytuację pogarsza mocny euro – kurs referencyjny EBC wzrósł ostatnio do około 1,1555 USD/EUR, najwyżej od prawie dwóch miesięcy, co osłabia konkurencyjność eksportu z UE.

Dla rynku kluczowy pozostaje natomiast region Morza Czarnego. Uczestnicy rynku oczekują wyraźnego ograniczenia przeładunków pszenicy zarówno z Ukrainy, jak i Rosji w nadchodzących tygodniach względem poprzednich lat, ze względu na utrzymujące się ryzyka bezpieczeństwa i zniszczenia infrastruktury w regionie. Ostatnie doniesienia sugerują, że alternatywne szlaki eksportowe przez Dunaj i państwa sąsiednie w UE mogą pokryć jedynie część wolumenów, które wcześniej obsługiwały ukraińskie porty na Morzu Czarnym, co oznacza utrzymujące się ograniczenia w ukraińskim eksporcie morskim, a potencjalnie także w przepływach z Rosji.

Wielu analityków zdążyło już obniżyć prognozy eksportu na sezon 2026/27 dla Ukrainy i Rosji. Foreign Agricultural Service USDA szacuje obecnie eksport pszenicy z Ukrainy w 2026/27 na około 10,8 mln ton, czyli o 3,7 mln ton poniżej poprzedniej prognozy i o 3,2 mln ton mniej niż w ubiegłym roku. Jednocześnie inne niedawne szacunki ostrzegają, że ukraiński eksport pszenicy może spaść jeszcze bardziej w przypadku utrzymania się zamknięcia portów – potencjalnie z około 17–18 mln ton do blisko 8 mln ton. W połączeniu z możliwymi stratami w eksporcie rosyjskim w wyniku ataków na infrastrukturę portową w rejonie Morza Azowskiego i Czarnego może to stopniowo ograniczyć dotychczas komfortową globalną poduszkę eksportową.

Fundamenty

Dane dotyczące upraw i wysyłek z USA są mieszane. Według najnowszego raportu USDA Crop Progress do 9 sierpnia zebrano 91% areału pszenicy ozimej w USA, co jest zgodne z pięcioletnią średnią. Postęp żniw pszenicy jarej osiągnął 24%, czyli około pięć punktów procentowych powyżej pięcioletniej normy. Jednocześnie oceny kondycji pszenicy jarej się pogorszyły – jedynie 51% areału zostało ocenione jako dobre lub bardzo dobre, o cztery punkty mniej niż tydzień wcześniej, choć nadal nieznacznie powyżej ubiegłego roku.

Dane o wysyłkach eksportowych z USA wskazują na pewną krótkoterminową poprawę, ale w ujęciu sezonowym pozostają pod kreską. Tygodniowe inspekcje eksportowe pszenicy w tygodniu zakończonym 6 sierpnia wyniosły około 421 tys. ton, o 24% więcej niż tydzień wcześniej i o 1,5% więcej niż w analogicznym tygodniu ubiegłego roku. Głównymi kierunkami były Japonia, Meksyk i Filipiny. W ujęciu skumulowanym eksport pszenicy z USA od początku bieżącego roku gospodarczego sięga jednak około 3,33 mln ton, czyli około 25% poniżej tempa sprzed roku, co podkreśla, że globalny popyt wciąż słabo reaguje na ostatnie dostosowania cenowe.

W skali globalnej najnowsze projekcje USDA na sezon 2026/27 wskazują jedynie na marginalne zmiany w łącznym wolumenie eksportu pszenicy rok do roku, ale z istotnymi przesunięciami udziałów między krajami pochodzenia. Niższa dostępność z regionu Morza Czarnego ma zostać częściowo zrekompensowana przez innych eksporterów, w tym UE, o ile ceny dostosują się w stopniu wystarczającym, by pobudzić popyt. Na razie jednak połączenie wysokich cen w Europie, obfitych krótkoterminowych zapasów w krajach importujących oraz konkurencji ze strony tańszych ofert FOB z Rosji i Ukrainy utrzymuje obroty handlowe na niskim poziomie.

Pogoda i ryzyko w regionie Morza Czarnego

Pogoda w głównych krajach eksportujących na półkuli północnej ma sezonowo mniejsze znaczenie dla pszenicy ozimej, ponieważ zbiory są w dużej mierze zakończone w USA i mocno zaawansowane w Europie. Uwaga przesuwa się w stronę obszarów pszenicy jarej w Ameryce Północnej oraz późnosezonowych warunków w Rosji i Kazachstanie. Krótkoterminowe prognozy wskazują na mieszane, lecz nieekstremalne warunki pogodowe – z utrzymującą się miejscami suszą w części północnych równin USA oraz południowej Rosji, co może ograniczać plony pszenicy jarej, ale na razie nie jest postrzegane jako główny szok dla rynku.

W regionie Morza Czarnego kluczowe ryzyko ma charakter mniej agronomiczny, a bardziej logistyczny. Zintensyfikowane ataki na ukraińskie i niektóre rosyjskie porty oraz infrastrukturę logistyczną nadal zakłócają normalne przepływy zbożowe i podbijają koszty ubezpieczenia oraz frachtu dla ładunków z regionu Morza Czarnego. Jeżeli te zakłócenia okażą się długotrwałe, rynek może zostać zmuszony do rewizji premii eksportowych na korzyść bardziej bezpiecznych kierunków pochodzenia, szczególnie jeśli zapasy importerów zaczną się uszczuplać w późniejszej części sezonu.

Perspektywy handlowe

• Producenci (UE): Przy notowaniach pobliskich kontraktów na MATIF w okolicach 218 EUR/t i umiarkowanym contango do 2027 r. warto rozważyć stopniowe zabezpieczanie sprzedaży przy wzrostowych ruchach cen, zwłaszcza jeśli euro pozostanie mocne, a popyt eksportowy – ospały. Jednocześnie warto utrzymać część wolumenów niezabezpieczonych cenowo na wypadek nasilenia zakłóceń w regionie Morza Czarnego.
• Importerzy: Krótkoterminowe pokrycie wydaje się komfortowe dzięki lokalnym zbiorom i słabemu popytowi. Biorąc jednak pod uwagę rosnące ryzyka spadku eksportu z Ukrainy i potencjalnie z Rosji, rozsądne jest umiarkowane wydłużenie pokrycia na IV kw. 2026 – I kw. 2027 przy spadkach cen.
• Traderzy: Warto monitorować spread między cenami FOB UE i Morza Czarnego oraz kurs euro–dolar. Baza i spready międzyrynkowe (MATIF vs CBOT) mogą pozostawać zmienne, gdy rynek będzie równoważył strukturalne ryzyka podażowe z obecnie słabym popytem fizycznym.

3‑dniowe wskazanie cenowe (kierunkowe)