Rajd cen ropy łapie oddech, a krzywa terminowa pozostaje głęboko w backwardation

Kontrakty terminowe na WTI i Brent osłabiły się 17 września 2026 r., jednak krzywe terminowe pozostają silnie w backwardation, sygnalizując strukturalnie napięty rynek mimo krótkoterminowego cofnięcia. Ceny najbliższych kontraktów na ropę i olej napędowy nadal utrzymują się na podwyższonych poziomach, przy czym najbliższy kontrakt WTI znajduje się powyżej 100 USD/bbl, a Brent w pobliżu 104 USD/bbl. Wsparciem pozostają trwające zakłócenia dostaw z Bliskiego Wschodu oraz niskie zapasy produktów. Po kilku tygodniach gwałtownych wzrostów kompleks ropy konsoliduje się, ponieważ skok zapasów ropy w USA i częściowa realizacja zysków wywołały umiarkowaną korektę. Niemniej krzywe kontraktów NYMEX WTI i ICE Brent wskazują na premie najbliższych kontraktów rzędu 30–35 USD/bbl względem odległych kontraktów z lat 2035–2037, podkreślając oczekiwania dotyczące napiętego bilansu do 2027 r., zanim nastąpi stopniowa normalizacja. Kontrakty terminowe na olej napędowy również korygują się z ekstremalnie wysokich poziomów, lecz pozostają historycznie drogie, odzwierciedlając poważne napięcia na rynku rafineryjnym i średnich destylatów. Uwaga rynku przesuwa się obecnie na tempo odbudowy zakłóconych dostaw z Zatoki Perskiej oraz na to, czy zniszczenie popytu wystarczy do przywrócenia równowagi bez głębszych szkód gospodarczych.

Ceny i struktura krzywej

Kontrakt WTI z dostawą w październiku 2026 r. rozliczył się 17 września na poziomie 101,91 USD/bbl, tracąc w ciągu dnia 0,52 USD, czyli 0,51%, po handlu w przedziale 99,10–102,47. Kontrakt Brent z dostawą w listopadzie 2026 r. zamknął się na poziomie 103,97 USD/bbl, spadając o 1,79%, po wcześniejszym zejściu w trakcie sesji do 101,53. Rozliczenie najbliższego kontraktu Brent dzień wcześniej na poziomie około 104,82 USD/bbl potwierdza, że ceny mimo korekty pozostają powyżej 100 USD.

Krzywa NYMEX WTI jest głęboko w backwardation: ceny spadają z 101,91 USD/bbl (październik 2026) do około 50–52 USD/bbl na początku 2037 r., a odległe kontrakty rosną z dnia na dzień jedynie marginalnie (około 0,6–1,3%). ICE Brent pokazuje podobny układ, spadając ze 103,97 USD/bbl (listopad 2026) do około 62–63 USD/bbl w 2037 r., przy niewielkich dziennych wzrostach rzędu około 0,7–1,1% na dalszym końcu krzywej. Struktura ta wskazuje na silny niedobór podaży w najbliższym terminie oraz oczekiwania dotyczące bardziej napiętego bilansu w ciągu kolejnych 12–18 miesięcy niż na początku lat 30. XXI wieku.

Na rynku produktów rafinowanych kontrakty ICE na niskosiarkowy olej napędowy (gasoil) z dostawą w październiku 2026 r. rozliczyły się 17 września na poziomie 1 486,25 USD/t, tracąc w ciągu dnia 3,48%, lecz nadal wskazując na niezwykle wysokie marże crack względem ropy. Krzywa oleju napędowego również silnie przechodzi w backwardation — z około 1 486 USD/t w październiku 2026 r. do około 720–730 USD/t w 2032 r., po czym dalej łagodnieje już tylko nieznacznie. Połączenie wysokich cen bezwarunkowych i stromego backwardation na rynku ropy oraz oleju napędowego podkreśla zarówno bieżące napięcia, jak i oczekiwaną, lecz opóźnioną normalizację w dalszej części dekady.

Podaż, popyt i geopolityka

Z fundamentalnego punktu widzenia cofnięcie cen kontraktów terminowych wynika z krótkoterminowego złagodzenia bilansu, przede wszystkim wskutek większego od oczekiwań wzrostu zapasów ropy w USA odnotowanego w tym tygodniu, co tymczasowo zmniejszyło obawy przed natychmiastowym niedoborem podaży. Jednocześnie 17 września amerykańskie akcje rosły, gdy ceny ropy i rentowności obligacji lekko spadały, podkreślając, jak wrażliwy stał się sentyment makroekonomiczny na wahania cen energii.

Globalna podaż pozostaje jednak strukturalnie ograniczona. Najnowszy raport Międzynarodowej Agencji Energetycznej dotyczący rynku ropy prognozuje, że globalna podaż ropy w 2026 r. spadnie o około 5,7 mln bbl/d rok do roku, odzwierciedlając przedłużające się zakłócenia na Bliskim Wschodzie oraz opóźnioną odbudowę wydobycia w Zatoce Perskiej do 2027 r. Ataki na saudyjską infrastrukturę eksportową, w tym zamknięcie rurociągu East-West omijającego Cieśninę Ormuz, pozbawiły rynek kluczowej drogi przesyłu dla około 2–2,5 mln bbl/d przepływów ropy, podczas gdy zagrożenia dla bezpieczeństwa na Morzu Czerwonym komplikują alternatywne trasy. Ataki dronów na rosyjskie rafinerie ograniczyły również zdolności eksportowe oleju napędowego, zwiększając napięcia na rynku produktów.

Po stronie popytu zarówno IEA, jak i OPEC obniżyły oczekiwania dotyczące wzrostu konsumpcji w 2026 r. z powodu wysokich cen, słabszego popytu w Azji i narastających dowodów na zniszczenie popytu. Mimo to IEA nadal ostrzega, że zapasy spadają w rekordowym tempie, a skumulowane ubytki od lutego przekroczyły 500 mln baryłek, podczas gdy obserwowane zapasy magazynowe gwałtownie zmniejszyły się w sierpniu. Połączenie strat podaży, powolnego dostosowania popytu i kurczenia się zapasów wspiera obecne backwardation i sugeruje, że rynek jest zmuszony racjonować popyt poprzez wyższe ceny, a nie dzięki obfitej podaży.

Olej napędowy, zapasy i powiązania makroekonomiczne

Średnie destylaty są głównym ogniskiem napięć. Kontrakty ICE na gasoil wykazują wyraźne backwardation: kontrakt z dostawą w październiku 2026 r. kosztuje około 1 486 USD/t, podczas gdy dostawy na lata 2029–2032 są wyceniane na około 720–750 USD/t. Najnowsze oceny IEA wskazują, że napięcia „przeniosły się z odwiertu do rafinerii”, a zakłócenia dostaw ropy z Zatoki Perskiej zostały spotęgowane uszkodzeniami rosyjskiej infrastruktury eksportowej oleju napędowego i ograniczeniami eksportowymi wynikającymi z polityki państwa. Zakaz eksportu oleju napędowego z Rosji i racjonowanie, w połączeniu z niskimi zapasami destylatów w krajach OECD, podniosły marże rafineryjne do ekstremalnych poziomów.

Amerykańska Energy Information Administration oczekuje, że zapasy destylatów w USA pozostaną poniżej pięcioletniego minimum do końca 2026 r. i przez większą część 2027 r., wzmacniając argument za utrzymaniem trwałej premii oleju napędowego. Przekłada się to bezpośrednio na koszty transportu, rolnictwa i przemysłu, budząc obawy banków centralnych, że inflacja ogółem może ponownie przyspieszyć, nawet gdy podstawowe wskaźniki popytu słabną. W kilku krajach konsumenckich rośnie presja polityczna, a debaty dotyczą potencjalnych ograniczeń eksportowych lub uwolnienia rezerw strategicznych, co mogłoby tymczasowo odciążyć lokalne rynki, lecz groziłoby przeniesieniem napięć w inne miejsca.

Krótkoterminowe perspektywy i spojrzenie handlowe

W bardzo krótkim terminie (w ciągu kilku najbliższych sesji) notowania prawdopodobnie będą równoważyć realizację zysków po niedawnym rajdzie i utrzymującą się premię za ryzyko geopolityczne. Ostatnia korekta październikowego WTI i listopadowego Brent sugeruje, że pozycje spekulacyjne są wrażliwe na marginalne dane makroekonomiczne i niespodzianki dotyczące zapasów. Jednak głębokość backwardation oraz nadal podwyższona cena bezwarunkowa w pobliżu 100–105 USD/bbl wskazują, że większy spadek prawdopodobnie wymagałby wyraźniejszego spowolnienia popytu albo wiarygodnych informacji o przywróceniu zdolności eksportowych Zatoki Perskiej.

Główne ryzyka wzrostowe obejmują: przedłużające się zamknięcie lub dalsze uszkodzenia saudyjskiej i szerzej rozumianej infrastruktury eksportowej Zatoki Perskiej; eskalację konfliktu regionalnego wpływającą na kolejne wąskie gardła tranzytowe; oraz surowszą zimową pogodę na półkuli północnej, która zwiększyłaby popyt na ogrzewanie i olej napędowy w sytuacji krytycznie niskich zapasów. Ryzyka spadkowe zależą od silniejszego od oczekiwań zniszczenia popytu, przyspieszonego łagodzenia polityki pieniężnej wywołującego obawy o wzrost gospodarczy lub skoordynowanych działań rządów, takich jak uwolnienie zapasów strategicznych i tymczasowe obniżki podatków paliwowych.

Perspektywy handlowe – najważniejsze wskazówki

• Producenci / Zabezpieczający: Krzywe WTI i Brent oferują historycznie atrakcyjne możliwości sprzedaży terminowej po 2028 r., gdzie ceny powyżej 65 USD/bbl nadal zawierają premię względem wielu szacunków krzywej kosztów, mimo znacznie luźniejszych fundamentów sugerowanych przez krzywą. Warstwowe zabezpieczanie terminów na lata 2029–2032 może zablokować marże, zachowując jednocześnie część ekspozycji na wzrost cen w najbliższym terminie.
• Konsumenci / Rafinerie: Odbiorcy końcowi narażeni na rynek oleju napędowego powinni priorytetowo zabezpieczyć dostawy i ochronę marż w okresie 2026–2027, gdy backwardation na gasoil i niskie zapasy stwarzają istotne ryzyko skoków cen. Wykorzystanie spreadów kalendarzowych i zabezpieczeń crack dla pokrycia okresów szczytowego popytu, zamiast wyłącznie swapów na cenę bezwarunkową, zapewnia lepszą ochronę przed rozszerzeniem premii oleju napędowego.
• Traderzy spekulacyjni i spreadowi: Strome backwardation sugeruje wartość w selektywnym utrzymywaniu długich pozycji w najbliższych kontraktach przy jednoczesnych krótkich pozycjach w dalszych terminach, lecz ostatnie cofnięcie i podwyższona zmienność wymagają ścisłych limitów ryzyka. Kluczowe jest monitorowanie danych o zapasach w USA, informacji dotyczących eksportu z Zatoki Perskiej oraz aktualizacji IEA/OPEC, ponieważ każdy sygnał trwałej słabości popytu lub przyspieszonego powrotu podaży może szybko spłaszczyć krzywą.

3-dniowa perspektywa kierunkowa (kluczowe benchmarki)

• NYMEX WTI (październik 2026): Konsolidacja z niewielkim ryzykiem spadkowym po zejściu poniżej ostatnich maksimów śróddziennych; zmienność śróddzienna prawdopodobnie pozostanie podwyższona wokół informacji makroekonomicznych i dotyczących zapasów.
• ICE Brent (listopad 2026): Tendencja do handlu w przedziale 100–106 USD/bbl, gdy rynki równoważą wzrost zapasów w USA z trwającymi zakłóceniami w Zatoce Perskiej i ryzykiem dla transportu morskiego.
• ICE Gasoil (październik 2026): Po gwałtownym dziennym spadku o 3–4% przestrzeń do technicznego odbicia jest duża, lecz napięcia fundamentalne przemawiają za utrzymaniem podwyższonych poziomów i silnego backwardation w nadchodzących dniach.