Rynek rzepaku lekko w górę wraz ze stabilizacją kompleksu sojowego i zbliżającymi się regulacjami UE

Rynki rzepaku handlowane są nieco mocniej, wspierane przez stabilizację w kompleksie sojowym, konkurencyjne oferty eksportowe USA do Chin oraz zbliżające się regulacje dotyczące zrównoważonego rozwoju, podczas gdy słabość pobliskich kontraktów na kanolę ogranicza potencjał wzrostowy. Rzepak na MATIF pozostaje komfortowo powyżej 500 EUR/t, a krzywa terminowa jest tylko łagodnie odwrócona, co sygnalizuje zrównoważone, lecz kruche perspektywy. Rzepak podąża za soją, gdzie oceny upraw USDA są na sześcioletnim sezonowym maksimum, a fundusze spekulacyjne zredukowały już znaczną pozycję netto długą. Ograniczyło to potencjał spadków na rynku oleistych i stworzyło przestrzeń do pokrywania krótkich pozycji, jeśli poprawi się popyt ze strony Chin lub sektora biopaliw. Jednocześnie rekordowa, choć wolniejsza ekspansja soi w Brazylii oraz nadchodzące brytyjskie i unijne regulacje w zakresie wylesiania przemawiają za strukturalnie ciaśniejszymi, silniej podporządkowanymi wymogom zgodności łańcuchami dostaw olejów roślinnych – co w średnim terminie wspiera rzepak pochodzący ze zrównoważonych źródeł w UE.

Ceny

Na Euronext frontowy kontrakt na rzepak (sierpień 2026) jest notowany w okolicach 516 EUR/t, a listopad 2026 blisko 521 EUR/t, co wskazuje na jedynie umiarkowaną premię dla nowej uprawy i relatywnie płaską krzywą terminową. Kanadyjskie kontrakty terminowe na kanolę na ICE zamknęły się 24 czerwca nieznacznie niżej, ale po przeliczeniu na EUR poziomy benchmarku w najbliższych terminach nadal znajdują się tuż powyżej 500 EUR/t, co jest z grubsza zgodne z parytetem wobec MATIF.

Notowania fizyczne odzwierciedlają tę mocną, ale nie przegrzaną tonację. Rzepak ukraiński CPT Odessa wzrósł z około 470 EUR/t do około 488 EUR/t od połowy czerwca, podczas gdy FCA Odessa/Kijów 42% nasion oleistych spadł z około 580 EUR/t do 530 EUR/t, co sugeruje, że przetwórcy odzyskują marże. Oferty francuskie FOB Paryż wzrosły w tym samym okresie z około 650 EUR/t do 700 EUR/t, podkreślając mocną sytuację na rynkach przybrzeżnych UE.

Podaż i popyt

Kompleks roślin oleistych jest obecnie zakotwiczony przez bardzo dobre warunki upraw soi w USA: 66% amerykańskich upraw soi ocenianych jest jako dobre/bardzo dobre, co stanowi najwyższy poziom na tym etapie sezonu od sześciu lat. Rozwój upraw wyprzedza normę – wschody odnotowano na 93% areału (o 3 punkty powyżej pięcioletniej średniej), a 9% powierzchni jest już w fazie kwitnienia, co ogranicza krótkoterminowe ryzyko pogodowe i działa negatywnie na globalną podaż nasion oleistych.

Brazylia pozostaje dominującą siłą w światowym handlu soją. Eksport w czerwcu szacuje się na bardzo wysokie 15,2 mln ton, podczas gdy powierzchnia zasiewów soi w sezonie 2026/27 ma osiągnąć rekordowe 49,0 mln hektarów, choć z najmniejszym przyrostem areału od dwóch dekad z powodu wyższych kosztów środków produkcji, bardziej ograniczonego kredytu i ryzyk związanych z El Niño. Chiny zakontraktowały już 12 mln ton amerykańskiej soi w tym sezonie i podpisują nowe umowy, lecz Brazylia nadal dostarcza ponad 60% chińskiego importu wobec około 23% z USA.

Dla rzepaku silne perspektywy produkcji soi w Brazylii i USA oznaczają obfitą dostępność konkurencyjnej śruty białkowej i oleju roślinnego, co ogranicza potencjał wzrostowy cen rzepaku. Niemniej rzepak zachowuje strategiczną rolę w europejskich łańcuchach dostaw biodiesla oraz non‑GM, zapewniając pewne strukturalne wsparcie popytu nawet w globalnym środowisku dobrej podaży roślin oleistych.

Fundamenty i regulacje

Pozycjonowanie spekulacyjne w kompleksie sojowym jest istotnym czynnikiem w tle dla rzepaku. Fundusze zarządzane (managed money) zredukowały swoją pozycję netto długą w soi na CBOT do około 52 800 kontraktów, przy ponad 301 000 kontraktów sprzedanych netto w całym kompleksie sojowym w ciągu ostatnich czterech tygodni. Ta silna redukcja pozycji wykonała już sporą część „niedźwiedziej” pracy, pozostawiając przestrzeń na techniczne odbicie, jeśli popyt lub pogoda zaskoczą pozytywnie.

Po stronie polityki Wielka Brytania planuje wprowadzić bardziej rygorystyczne obowiązki w zakresie należytej staranności dla firm pozyskujących soję i olej palmowy, mające na celu ograniczenie nielegalnego wylesiania i częściowo zharmonizowane z przepisami UE. Z czasem ściślejsze dostosowanie brytyjskich i unijnych standardów zrównoważonego rozwoju zwiększy wymogi w zakresie identyfikowalności w całych łańcuchach dostaw roślin oleistych. Dla rzepaku – który w Europie jest w dużej mierze uprawiany lokalnie i lepiej udokumentowany – może to zwiększyć jego względną atrakcyjność w porównaniu z surowcami z Ameryki Południowej powiązanymi z wylesianiem.

W Europie przetwórcy korzystają z niedawnego osłabienia cen rzepaku FCA Ukraina wobec umacniających się wartości FOB w UE, co zwiększa marże przerobowe i powinno zachęcać do utrzymania stabilnego poziomu przerobu. W połączeniu z solidną dostępnością soi sugeruje to obfitą krótkoterminową podaż oleju i śruty rzepakowej, choć rzepak o potwierdzonej jakości, zgodny z regulacjami UE dotyczącymi wylesiania i biopaliw, może być wyceniany z premią wraz z dalszym zaostrzaniem przepisów.

Pogoda i perspektywy upraw

Pola soi w USA korzystają obecnie z ogólnie sprzyjających warunków pogodowych, co jest spójne z wysokimi ocenami kondycji upraw i przyspieszonym rozwojem fenologicznym. O ile podczas kluczowych faz kwitnienia i zawiązywania strąków nie pojawi się wyraźny wzorzec upałów i suszy, ryzyka dla wielkości zbiorów soi wydają się przechylone w górę, co pośrednio wywiera presję na szerszy kompleks oleistych, w tym na rzepak.

W Brazylii niepewność związana z El Niño oraz napięta sytuacja finansowa w rolnictwie już spowalniają tempo wzrostu areału soi, choć go nie odwracają. W przypadku rzepaku główny punkt uwagi pogodowej pozostaje w Europie i regionie Morza Czarnego, gdzie ostatnie warunki były generalnie zadowalające. Bez wyraźnego, pogodowego zagrożenia dla plonów, ewentualne większe rajdy cenowe rzepaku będą prawdopodobnie zależeć bardziej od czynników zewnętrznych i regulacyjnych niż od szoków podażowych.

Perspektywy handlowe (kolejne 2–4 tygodnie)

• Nabywcy: Rozważcie stopniowe zabezpieczanie potrzeb przy spadkach cen w kierunku 500 EUR/t na MATIF (sierpień–listopad), szczególnie w przypadku popytu na towar non‑GM lub wrażliwy na kryteria zrównoważonego rozwoju, ponieważ dalszy potencjał spadkowy jest coraz silniej powiązany z już mocno przecenionym kompleksem sojowym.
• Sprzedający: Wykorzystujcie wzrosty w pasmo 520–540 EUR/t do rozszerzania sprzedaży terminowej, zwłaszcza tam, gdzie zapasy w gospodarstwach pozostają wysokie, ale unikajcie nadmiernej sprzedaży na wypadek, gdyby pokrywanie krótkich pozycji w soi wywołało odbicie na rynku olejów roślinnych.
• Gracze spreadowi i crush: Monitorujcie relatywne osłabienie ukraińskich cen FCA wobec mocnych wartości FOB w UE; obecna struktura sprzyja utrzymaniu lub nieznacznemu zwiększeniu tempa przerobu w Europie.

Krótkoterminowa wskazówka cenowa (3 dni)

• Rzepak MATIF (sierpień/listopad 2026): Ruch boczny do lekko słabszego, z zakresem handlu wokół 510–525 EUR/t, gdy rynek trawi dobre warunki upraw soi w USA, ale pozostaje czujny na ewentualne pogodowe zaskoczenia.
• Rzepak Ukraina CPT/FCA: Lekko mocniejszy ton w pobliżu 480–530 EUR/t, wspierany przez poziomy MATIF i premię za ryzyko logistyczne, ale ograniczany przez obfitą globalną podaż soi i kanoli.
• UE FOB (Francja/Beneluks): Niewielkie nastawienie wzrostowe wokół 690–710 EUR/t przy solidnym popycie w portach i premii regulacyjnej za dostawy zgodne z wymogami UE.