WTI i Brent gwałtownie rosną, ponieważ ryzyko wojny pogłębia backwardation na rynku terminowym ropy

Kontrakty futures na WTI i Brent gwałtownie wzrosły 8 października, przy czym najbliższe kontrakty zyskały około 3–4%, a cała krzywa przeszła w silne backwardation pod wpływem zakłóceń na Bliskim Wschodzie, mniejszej podaży w krótkim terminie oraz zdecydowanego wzrostu cracków na olej napędowy. Rynek ropy znajduje się między poważnym ryzykiem geopolitycznym a próbami władz złagodzenia presji na konsumentów. Z jednej strony ataki związane z wojną na rurociągi i tankowce w rejonie Cieśniny Ormuz, wraz z przestojami spowodowanymi burzami w Zatoce Meksykańskiej, zaostrzyły bilans w krótkim terminie i podniosły najbliższy kontrakt WTI Nov 26 do około USD 91/bbl, a ICE Brent Dec 26 do blisko USD 104/bbl. Z drugiej strony IEA i główne kraje konsumenckie przyspieszają uwalnianie rezerw awaryjnych, co jak dotąd jedynie spowolniło, ale nie zatrzymało wzrostu cen spot i backwardation.

Ceny i krzywa terminowa

Kontrakt NYMEX WTI Nov 26 rozliczył się na poziomie USD 91.10/bbl 8 października, zyskując w ciągu dnia USD 2.82, czyli 3.10%, po szerokim zakresie wahań między USD 88.77 a USD 93.20. Kontrakt Dec 26 zamknął się na poziomie USD 90.32/bbl (+3.07%), potwierdzając silny popyt zakupowy na krótkim końcu krzywej. W całym szeregu wszystkie dostawy WTI na lata 2026–27 zyskały około 2–3%, podczas gdy baryłki z odległymi terminami po 2029 r. zmieniły się tylko nieznacznie lub nawet lekko staniały, spłaszczając najdalszy koniec krzywej.

ICE Brent Dec 26 wzrósł o 3.75% do USD 103.95/bbl, a kontrakty Jan–Jun 27 zyskały około 2–3%, osiągając do połowy 2027 r. poziom nieco poniżej USD 100/bbl. Najbliższy rynek Brent pozostaje zmienny: poziomy śróddzienne powyżej USD 102/bbl oraz niedawne dzienne rozliczenie w pobliżu USD 104/bbl odzwierciedlają zakres, w którym ceny w minionym miesiącu „odbijały jak kulka pinballowa” między połową USD 90/bbl a poziomem tuż poniżej USD 110/bbl.

Produkty rafinowane wzmocniły ruch. ICE Gas Oil (olej napędowy) Oct 26 wzrósł o 5.77% do USD 1,508/t, a najbliższe kontrakty na lata 2026–27 zyskały 3–4%, podkreślając napięty bilans średnich destylatów. Kontrakty futures na amerykański ULSD odzwierciedliły tę dynamikę, przy czym kontrakty listopadowe wzrosły o niemal USD 0.50/gal względem niedawnych minimów i pociągnęły cały kompleks w górę.

Podaż, popyt i geopolityka

Głównym czynnikiem obecnych wzrostów pozostaje konflikt związany z Iranem i jego skutki uboczne w całym regionie Bliskiego Wschodu. Ataki na saudyjski rurociąg East-West na początku września tymczasowo zamknęły kluczową trasę, którą transportowano ponad 5 milionów baryłek dziennie, i pomogły podnieść ceny spot Brent do najwyżej USD 131/bbl w szczytowym momencie zakłóceń. Chociaż część przepływów została od tego czasu wznowiona, a ograniczenia produkcji spadły z niemal 11 milionów baryłek dziennie w maju do około 4.8 miliona baryłek dziennie we wrześniu, efektywne wolne moce produkcyjne pozostają ograniczone i bardzo podatne na kolejne incydenty.

Ataki na tankowce w rejonie Cieśniny Ormuz osiągnęły ostatnio najwyższy tygodniowy poziom od rozpoczęcia konfliktu pod koniec lutego, a Iran ponownie zagroził zamknięciem szlaków żeglugowych, utrzymując wysokie premie za ryzyko w różnicach cenowych ładunków prompt i spreadach papierowych. Równolegle huragan Isaias w Zatoce Meksykańskiej w USA zamknął około jednej czwartej wydobycia offshore, powodując kolejny przejściowy, lecz istotny szok podażowy i wspierając różnice cenowe w basenie Atlantyku.

Po stronie polityki producenci OPEC+ jak dotąd zgodzili się utrzymać listopadowe kwoty zasadniczo bez zmian mimo wzrostu cen, sygnalizując ostrożne podejście w obliczu konieczności równoważenia potrzeb dochodowych z ryzykiem zniszczenia popytu. Tymczasem kraje członkowskie IEA uwolniły w tym roku już około 325 milionów baryłek ze strategicznych rezerw i rozważają przyspieszenie uwolnienia kolejnych 100 milionów baryłek, ze szczególnym naciskiem na olej napędowy w celu ograniczenia cen paliw detalicznych. Spowolniło to spadek zapasów, ale nie odbudowało jeszcze zapasów komercyjnych do komfortowych poziomów.

Z fundamentalnego punktu widzenia oficjalne prognozy zbliżają się do scenariusza wolniejszego wzrostu popytu w latach 2026 i 2027, ponieważ wysokie ceny, poprawa efektywności i słaba aktywność przemysłowa ograniczają konsumpcję. Zarówno IEA, jak i OPEC obniżyły prognozy popytu i podaży, jednak w bardzo krótkim terminie rynek pozostaje napędzany bardziej przez logistykę i zakłócenia bezpieczeństwa niż przez trendy makroekonomiczne.

Struktura krzywej i cracki na olej napędowy

Krzywa NYMEX WTI wykazuje wyraźne backwardation od najbliższego terminu aż po końcówkę lat 2020. Nov 26 na poziomie USD 91.10/bbl i Dec 26 na poziomie USD 90.32/bbl kontrastują z Dec 27 na poziomie USD 77.63/bbl oraz Jan 28 w pobliżu USD 76.47/bbl, co oznacza backwardation rzędu około USD 13–15/bbl w okresie zaledwie 12–14 miesięcy. Następnie ceny stopniowo spadają do około USD 70–68/bbl w okolicach 2029 r. i do niskich USD 60/bbl w połowie lat 2030., wskazując, że obecna ciasnota jest postrzegana jako cykliczna, a nie strukturalna.

Brent prezentuje podobny profil: Dec 26 powyżej USD 103/bbl, a następnie stały spadek w kierunku połowy USD 60/bbl w połowie lat 2030. Spread Brent–WTI dla najbliższych kontraktów pozostaje szeroki i w niektórych momentach tego tygodnia wynosił około USD 12–13/bbl, wspierany premiami za ryzyko transportu morskiego i ograniczonym eksportem z Bliskiego Wschodu. Ta szeroka różnica cenowa zachęca do eksportu z USA tam, gdzie pozwala na to logistyka, jednak ryzyko związane z portami i tankowcami ogranicza możliwość pełnego uzupełnienia przez baryłki z Ameryki Północnej niedoboru w Zatoce.

Wśród produktów główną rolę odgrywa olej napędowy. Wzrost ICE Gas Oil Oct 26 o 5.77% oraz strukturalnie napięta krzywa terminowa, z kontraktami na lata 2026–28 wciąż znacznie powyżej USD 800/t, odzwierciedlają bardzo silne cracki na olej napędowy. Kontrakty futures na amerykański ULSD wzrosły o niemal USD 0.50/gal względem minimów z początku tygodnia, ponieważ rafinerie z trudem odbudowują niskie zapasy przed zimą, mimo wyższych przerobów w kilku regionach PADD. Połączenie napiętego bilansu gasoil i ograniczonego eksportu z Bliskiego Wschodu utrzymuje marże rafineryjne na średnich destylatach na wyjątkowo atrakcyjnych poziomach i wspiera popyt na ropę mimo przeciwności makroekonomicznych.

Perspektywy pogodowe i operacyjne

Ryzyko pogodowe koncentruje się obecnie na atlantyckim sezonie huraganów i jego wpływie na wydobycie oraz rafinację w Zatoce Meksykańskiej w USA. Huragan Isaias zamknął już około jednej czwartej wydobycia offshore i choć oczekuje się, że przestoje będą tymczasowe, zdarzenie to podkreśla kruchość łańcuchów dostaw, gdy nakłada się na zakłócenia związane z wojną. Ponadto kolejne burze oddziałujące na centra rafineryjne wybrzeża Zatoki mogą pogłębić napięcia na rynku oleju napędowego i benzyny, nawet jeśli samo wydobycie ropy nie zostanie poważnie uszkodzone.

Temperatury w kluczowych regionach konsumpcji w IV kwartale również wpłyną na popyt. Zima chłodniejsza od średniej w Europie lub Azji Północnej nieproporcjonalnie zwiększyłaby popyt na gasoil i olej opałowy, dodatkowo poszerzając cracki i wzmacniając backwardation. Z kolei łagodna zima zmniejszyłaby część presji na średnie destylaty, ale nie zneutralizowałaby całkowicie premii za ryzyko związanych z bezpieczeństwem, dopóki Cieśnina Ormuz i infrastruktura rurociągowa pozostaną zagrożone.

Perspektywy handlowe (najbliższe 1–2 tygodnie)

• Nastawienie: umiarkowanie wzrostowe dla najbliższych terminów, ostrożne poza I kw. 2027. Backwardation i silne cracki na olej napędowy przemawiają za utrzymaniem siły najbliższych kontraktów WTI i Brent, dopóki utrzymują się ryzyka na Bliskim Wschodzie i zakłócenia związane z huraganami.
• Producenci: Warto rozważyć stopniowe zabezpieczenie wolumenów na lata 2027–29, gdy WTI pozostaje w połowie lub górnej części przedziału USD 70/bbl, a Brent w górnej części USD 80/bbl do niskich USD 90/bbl, blokując atrakcyjne marże względem terminowej krzywej kosztów, przy jednoczesnym zachowaniu większej elastyczności w 2026 r., gdzie ryzyko wzrostowe jest największe.
• Konsumenci (rafinerie, duzi odbiorcy końcowi): Odbiorcy fizyczni narażeni na ceny oleju napędowego i paliwa lotniczego powinni priorytetowo zabezpieczać baryłki na IV kw. 2026–I kw. 2027 poprzez struktury terminowe lub opcjonalne, ponieważ cracki na średnie destylaty i baza prawdopodobnie pozostaną podwyższone nawet w przypadku korekty cen spot ropy.
• Uczestnicy spekulacyjni: Spready i cracki mogą oferować lepsze możliwości skorygowane o ryzyko niż pozycje kierunkowe. Długa pozycja w najbliższym terminie i krótka w odroczonym WTI lub Brent, a także długa pozycja w gasoil względem ropy, odpowiadają obecnym fundamentom, jednak kluczowa jest dyscyplina w zakresie stop-lossów ze względu na ryzyko związane z polityką i nagłówkami dotyczącymi pokoju.

3-dniowa prognoza kierunku cen

• NYMEX WTI Nov 26: Łagodnie wzrostowe nastawienie przy wysokiej zmienności śróddziennej; nagłówki dotyczące wojny i huraganów prawdopodobnie zdominują dane makroekonomiczne. Oczekiwany jest dalszy handel w szerokim przedziale USD 88–95/bbl, z możliwością śróddziennych skoków.
• ICE Brent Dec 26: Nieco silniejsze nastawienie wzrostowe niż w przypadku WTI ze względu na premie za ryzyko transportu morskiego i ekspozycję na Cieśninę Ormuz; prawdopodobne utrzymanie powyżej USD 100/bbl, dopóki utrzymują się ataki na tankowce i ryzyko dla rurociągów.
• ICE Gas Oil (najbliższy termin): Nastawienie wzrostowe; cracki na olej napędowy i niskie zapasy wskazują na możliwość dalszych wzrostów lub co najmniej utrzymania podwyższonych poziomów w pobliżu obecnych maksimów, zwłaszcza jeśli nowe zakłócenia dotkną europejskie lub amerykańskie rafinerie albo sygnały dotyczące zimowego popytu ulegną umocnieniu.