Wzrost cen oleju palmowego wraz z zaostrzeniem globalnej podaży przez indonezyjski mandat B50

Ceny oleju palmowego stopniowo rosną, wspierane przez przejście Indonezji z biodiesla B40 na B50, co ma zwiększyć krajowe zużycie surowego oleju palmowego (CPO) i ograniczyć dostępność na eksport w momencie, gdy ropa naftowa notowana jest na sześciotygodniowych maksimach. Malezyjskie kontrakty terminowe na benchmarkowy olej palmowy zamknęły się w środę nieco wyżej, przedłużając ostatnie wzrosty mimo słabszych konkurencyjnych olejów roślinnych. Kluczowym czynnikiem pozostaje polityka: przejście Indonezji na 50‑procentową domieszkę biodiesla wskazuje na strukturalnie wyższy krajowy popyt na CPO, zacieśniający globalną podaż eksportową z największego producenta na świecie. Po stronie popytowej oczekuje się, że Indie zwiększą import oleju palmowego wchodząc w sezon świąteczny, ponieważ krajowy przerób nasion oleistych pozostaje ograniczony, podczas gdy wysokie ceny ropy naftowej poprawiają konkurencyjność oleju palmowego w mieszankach biodiesla. Przy Malezyjskiej Radzie Oleju Palmowego (MPOC) sugerującej ceny w sierpniu na poziomach zbliżonych do dzisiejszych, rynek wydaje się dobrze wspierany, choć nadal wrażliwy na czynniki makroekonomiczne oraz pogodowe.

Ceny

Październikowy kontrakt benchmarkowy na olej palmowy na giełdzie Bursa Malaysia Derivatives rozliczył się w środę na poziomie 4 621 ringgitów za tonę metryczną, o 11 ringgitów wyżej (+0,24%), utrzymując się blisko górnego przedziału oczekiwań Malezyjskiej Rady Oleju Palmowego na sierpień wynoszącego 4 400–4 650 ringgitów.

Przy przeliczniku około 4,1 ringgita za euro implikuje to poziom kontraktów terminowych w okolicach 1 128–1 130 EUR za tonę, co jest spójne z ostatnio podwyższonym poziomem cen. Pomimo intraday’owej słabości konkurencyjnych olejów, olej palmowy zdołał częściowo się od nich odłączyć, co podkreśla mocne fundamenty, a nie jedynie efekt przeniesienia nastrojów z szerszego kompleksu olejów roślinnych.

Podaż i popyt

Przejście Indonezji z blendu biodiesla B40 na B50 jest kluczowym czynnikiem strukturalnym. Oficjalne prognozy wskazują, że roczne zużycie CPO na biodiesel wzrośnie do około 16,3–17,0 mln ton metrycznych wobec około 15,2 mln ton przy obecnym mandacie, co implikuje dodatkowe 1,1–1,8 mln ton krajowej absorpcji.

Ten przyrost ogranicza ilości dostępne na eksport z największego dostawcy w czasie, gdy globalne zapasy nie są nadmierne. Choć władze Indonezji podkreślają, że dostępność CPO jest wystarczająca, aby wesprzeć wdrożenie B50, przekierowanie wolumenów na krajowe potrzeby energetyczne w naturalny sposób redukuje elastyczność w eksporcie i jest już dyskontowane przez rynek terminowy.

Po stronie popytowej oczekuje się, że Indie pozostaną kluczowym nabywcą w oknie lipiec–październik. Niższy krajowy przerób soi i rzepaku prawdopodobnie podniesie import olejów jadalnych przed głównym sezonem świątecznym, przy czym olej palmowy skorzysta ze swojego dyskonta cenowego względem olejów miękkich. Jednocześnie słabsze kontrakty na soję i olej palmowy w Chinach podkreślają pewną presję na regionalny popyt i marże, jednak nie wystarczyło to dotąd, by ograniczyć wzrosty cen w Malezji.

Fundamenty i czynniki zewnętrzne

Pomimo sesji słabości na rynku konkurencyjnych olejów roślinnych — najbardziej aktywny kontrakt na olej sojowy w Chinach spadł o około 1,4%, olej palmowy w Dalian obniżył się o 0,37%, a olej sojowy na CBOT stracił 0,25% — malezyjski olej palmowy utrzymał wyraźną przewagę cenową. Jego relatywne dyskonto wobec oleju sojowego i rzepakowego nadal zachęca do wyższego udziału w programach importowych i mieszankach biodiesla.

Rynki energii dodają kolejny poziom wsparcia. Ropa Brent wzrosła powyżej 95 USD za baryłkę, osiągając najwyższy poziom od około sześciu tygodni w obliczu narastających napięć na linii USA–Iran i szerszych napięć na Bliskim Wschodzie, w tym odnowionego ryzyka zakłóceń w Cieśninie Ormuz. Podwyższone ceny ropy poprawiają opłacalność biodiesla z oleju palmowego, wspierając program B50 w Indonezji i podtrzymując mieszanie dyskrecjonalne tam, gdzie pozwala na to polityka i infrastruktura.

Aktywność spekulacyjna wydaje się podążać za tym scenariuszem: wyższe ceny ropy, ograniczający się potencjał eksportowy Indonezji oraz stabilny popyt z Azji Południowej łącznie przesunęły sentyment w bardziej byczym kierunku. Wskazanie MPOC, że CPO może handlować w stosunkowo wąskim przedziale 4 400–4 650 ringgitów w sierpniu, sugeruje, że rynek skłania się ku wspieranemu plateau, a nie gwałtownemu skokowi, o ile nie wystąpi poważny szok podażowy.

Pogoda i perspektywy upraw

Ryzyko pogodowe pozostaje czynnikiem niepewności w średnim terminie. Ostatnie analizy regionalne oraz prognozy Met Malaysia wskazują na umacniający się wzorzec El Niño w drugiej połowie 2026 r., zwiększając prawdopodobieństwo warunków bardziej suchych niż normalnie w kluczowych obszarach upraw oleju palmowego w Azji Południowo‑Wschodniej.

Choć bezpośredni wpływ na plon świeżych kiści owoców jest na razie ograniczony, przedłużająca się susza do końca 2026 r. mogłaby zahamować produkcję w 2027 r. Rynki zaczynają wyceniać pewną premię za to ryzyko, zwłaszcza że Indonezja i tak będzie już absorbować więcej CPO w kraju poprzez B50. Każde negatywne zaskoczenie po stronie produkcji miałoby więc ponadproporcjonalny wpływ na bilans eksportowy i poziomy cen.

Krótkoterminowe perspektywy i spojrzenie tradingowe

• Skłonność cenowa: Przy B50 w centrum uwagi, mocnych cenach ropy i solidnym popycie z Indii, krótkoterminowe ryzyko cenowe pozostaje przechylone w górę w ramach przedziału wytyczonego przez MPOC na poziomie 4 400–4 650 ringgitów.
• Producenci: Rozważenie stopniowej sprzedaży terminowej przy zwyżkach w kierunku górnej granicy przedziału MPOC (≈1 130–1 150 EUR/tonę), unikając jednak nadmiernego zabezpieczania na wypadek, gdyby czynniki pogodowe lub zmiany polityczne wypchnęły ceny wyżej.
• Rafinerie i nabywcy: Importerzy w Indiach, na Bliskim Wschodzie i w Afryce mogą traktować krótkoterminowe korekty wywołane słabością na rynkach zewnętrznych olejów roślinnych jako okazję do wydłużenia pokrycia na IV kwartał, biorąc pod uwagę kurczący się eksport z Indonezji.
• Spekulanci: Strukturalny czynnik B50 oraz wysokie ceny ropy sprzyjają konstruktywnemu nastawieniu, ale ekspozycja powinna być ostrożnie skalowana z uwagi na podwyższoną zmienność geopolityczną i makroekonomiczną.

3‑dniowa perspektywa kierunkowa (w EUR)

Ogólnie rzecz biorąc, olej palmowy wchodzi w fazę strukturalnie bardziej napiętego bilansu, napędzaną mandatem B50 w Indonezji i mocnymi cenami energii, przy czym krótkoterminowa akcja cenowa prawdopodobnie pozostanie wspierana tak długo, jak utrzymają się wysokie ceny ropy, a popyt z Indii nie osłabnie.