Rynek soi słabnie, gdy perspektywa rekordowych zbiorów ciąży na cenach

Ceny soi łagodnie spadają, gdy rynek trawi perspektywę rekordowych globalnych zbiorów w sezonie 2026/27 i systematycznie rosnącego przerobu, podczas gdy sygnały popytowe z Chin i Iranu pozostają mieszane i ograniczają potencjał wzrostowy. Kompleks sojowy notuje lekkie spadki, przy umiarkowanej presji sprzedażowej na kontraktach CBOT na ziarno i śrutę po nowych prognozach rekordowych światowych zbiorów soi w sezonie 2026/27 i kolejnego roku rozbudowy mocy przerobowych. Jednocześnie nagłówki dotyczące potencjalnych zakupów amerykańskiej soi przez Iran oraz zmieniających się kierunków importu w Chinach zapewniają jedynie marginalne wsparcie. Fizyczne oferty w kluczowych kierunkach, takich jak Ukraina, Chiny i USA, podkreślają generalnie dobrze zaopatrzony rynek na terminach forward. Pogoda w amerykańskim Midwest nie jest obecnie na tyle groźna, by zrównoważyć komfortowe perspektywy podaży, co pozostawia ceny narażone na dalsze spadki, jeśli oczekiwania rekordowych zbiorów się potwierdzą.

Ceny

Kontrakty terminowe na soję na CBOT są umiarkowanie słabsze: najbliższy lipiec 2026 handlowany jest w okolicach 1,123.5 USc/bu (spadek o ok. 0,35% w ciągu dnia), a kontrakt na nowy plon listopad 2026 około 1,152.5 USc/bu (−0,39%). Śruta sojowa również traci: kontrakty lipiec 2026 są blisko 305.4 USD/short ton (−0,9%), podczas gdy terminy odroczone do połowy 2027 wykazują niewielkie contango rzędu 5–10 USD/t względem poziomów najbliższych serii, co wskazuje raczej na komfortową podaż w przód niż na dotkliwy niedobór.

Na rynku fizycznym, indykacyjne ceny eksportowe i śródlądowe przeliczone na EUR wskazują na zasadniczo stabilne, choć lekko łagodniejące otoczenie. Na Ukrainie (Odessa) soja non‑GMO CPT niedawno spadła z około 0.406 EUR/kg do 0.392 EUR/kg, podczas gdy soja FOB jest około 0.345 EUR/kg. W Chinach (Pekin) soja żółta oferowana jest w pobliżu 0.74 EUR/kg (konwencjonalna) i 0.80 EUR/kg (organiczna), a soja amerykańska No. 2 FOB Gulf‑equivalent pozostaje blisko 0.68 EUR/kg. Ogólnie rzecz biorąc, globalna struktura cen odzwierciedla obfitą podaż i jedynie selektywną, regionalną siłę cenową.

Podaż i popyt

Głównym czynnikiem fundamentalnym jest wyraźnie bardziej komfortowa perspektywa podaży. Analitycy rynku roślin oleistych prognozują globalną produkcję soi w sezonie 2026/27 na około 441.2–441.5 mln ton, czyli około 12 mln ton powyżej poprzedniego rekordowego zbioru 2025/26. Same USA mają zwiększyć produkcję do ok. 121 mln ton, podczas gdy Brazylia i Argentyna utrzymują wysoki poziom zbiorów, wspólnie wzmacniając wieloletnią fazę odbudowy zapasów na rynku światowym.

Po stronie popytu światowy przerób prognozowany jest na około 382 mln ton w sezonie 2026/27, co oznacza czwarty z rzędu wzrost roczny i podkreśla strukturalnie silne zużycie śruty i oleju. W USA oficjalne bilanse na sezon 2026/27 wskazują na kolejny rekordowy przerób w pobliżu 2.75 mld buszli, napędzany w szczególności dynamicznie rosnącym wykorzystaniem oleju sojowego w produkcji biopaliw oraz solidnym popytem paszowym na śrutę sojową. Oczekiwany wzrost popytu zasadniczo odpowiada jednak przyrostowi produkcji, dlatego globalne zapasy końcowe postrzegane są jako tylko nieznacznie wyższe rok do roku, co pozwala uniknąć wyraźnej nadpodaży, ale jednocześnie ogranicza impulsy wzrostowe.

Chiny, kluczowy importer, wysyłają mieszane sygnały. Od stycznia do maja chiński import olejów roślinnych wzrósł o około 17,5% do prawie 2.93 mln ton, przy czym prym wiódł olej palmowy (+54,8% do 1.11 mln ton), podczas gdy import soi w tym samym okresie był o 0,4% niższy niż rok wcześniej i wyniósł około 36.9 mln ton. Jednocześnie zapasy oleju sojowego w Chinach na poziomie około 1.2 mln ton utrzymują lokalne ceny oleju względnie stabilne. Taka kombinacja solidnego, ale nie przyspieszającego popytu na soję i komfortowych zapasów ogranicza potencjał wzrostowy międzynarodowych cen soi i śruty.

Czynniki polityczne i handlowe

Niedawne informacje polityczne zapewniły jedynie ograniczone wsparcie. Administracja USA zasygnalizowała, że Iran może wykorzystać niedawno odblokowane środki na zakup amerykańskich produktów rolnych, w tym soi, przy czym import soi do Iranu w sezonie 2025/26 szacuje się na około 2.15 mln ton. Bank centralny Iranu podkreślił jednak, że nie jest zobowiązany do kierowania tych środków konkretnie na zakupy amerykańskich surowców, co osłabiło natychmiastowy wpływ tej informacji na rynek. Ewentualny handel soją między USA a Iranem miałby najprawdopodobniej charakter przyrostowy, a nie przełomowy dla globalnych bilansów.

Zachowanie importowe Chin pozostaje kluczowe. Choć kraj nadal dywersyfikuje miks olejów roślinnych — czego dowodem jest gwałtowny wzrost dostaw oleju palmowego — ogólne zakupy soi były nieco stonowane, co jest spójne z wysokimi krajowymi zapasami oleju oraz ostrożnym popytem w sektorze paszowym. Równoległe rozwój sytuacji w północnoamerykańskim segmencie roślin oleistych dodatkowo ogranicza potencjał wzrostu cen: areał rzepaku (canola) w USA rozszerza się do rekordowych poziomów, wspierany popytem ze strony biodiesla, i może przekroczyć poprzedni szczyt 2.7 mln akrów. To zwiększa średnioterminową obfitość podaży roślin oleistych w Ameryce Północnej i pośrednio konkuruje z soją w sektorze przerobu i biopaliw.

Pogoda i perspektywy regionalne

W krótkiej perspektywie pogoda w amerykańskim Midwest — kluczowym pasie upraw soi — obecnie nie zagraża korzystnym prognozom zbiorów. Najnowsze aktualizacje wskazują na epizody lokalnie silnych opadów w części obszarów centralnych USA, co pomaga utrzymać odpowiednią wilgotność gleby po okresie generalnie dobrego postępu siewów. Na tym etapie sezonu wegetacyjnego rynek musiałby zaobserwować utrzymujący się wzorzec upałów i suszy w głównych stanach producenckich, aby poważnie podważyć narrację o rekordowych zbiorach.

W innych regionach perspektywy produkcji w Ameryce Południowej na kolejny cykl pozostają generalnie pozytywne po odbiciu w Argentynie i utrzymującym się wysokim poziomie produkcji w Brazylii na początku 2026 roku. Wobec braku istotnych, nagłych zagrożeń pogodowych dominujących w prognozach, uwaga w nadchodzących tygodniach skupi się na zaktualizowanych danych o zasiewach, śródsezonowych ocenach kondycji upraw oraz ewentualnym pojawieniu się regionalnych stresów, które mogłyby uzasadnić premię za ryzyko w notowaniach kontraktów CBOT.

Perspektywa handlowa

• Krótki termin (0–4 tygodnie): Nastawienie pozostaje lekko niedźwiedzie do bocznego dla kontraktów CBOT na soję i śrutę, ponieważ oczekiwania rekordowych zbiorów 2026/27 i rosnący globalny przerób utrzymują bilanse w komfortowych widełkach. Przy braku wyraźnego zagrożenia pogodowego w USA zwyżki cen prawdopodobnie napotkają podaż ze strony podmiotów komercyjnych i funduszy zabezpieczających marże.
• Dla importerów/nabywców pasz: Rozważ stopniowe zabezpieczanie potrzeb na IV kwartał 2026 i początek 2027 roku przy spadkach cen, zwłaszcza w przypadku śruty sojowej, ponieważ krzywa terminowa zarówno na CBOT, jak i w ofertach fizycznych pozostaje tylko umiarkowanie powyżej poziomów spot. Obecne contango sugeruje ograniczone ryzyko krótkoterminowych zatorów podażowych.
• Dla producentów/hedgerów: Wykorzystuj krótkoterminowe strategie opcyjne typu call lub zabezpieczenia minimalnej ceny wobec sprzedaży przedżniwnych, aby zachować potencjał wzrostowy na wypadek nieoczekiwanych problemów pogodowych w USA lub wstrząsów politycznych, przy jednoczesnej ochronie przychodów w scenariuszu dalszej erozji cen spowodowanej rekordową podażą.

3‑dniowy kierunkowy obraz rynku (kluczowe benchmarki, w ujęciu EUR)

• CBOT soja (najbliższy kontrakt): Lekka presja spadkowa do ruchu bocznego; oczekuje się handlu w stosunkowo wąskim przedziale cenowym, gdy rynek konsoliduje ostatnie spadki.
• CBOT śruta sojowa (najbliższy kontrakt): Umiarkowanie niedźwiedzia; presja ze strony perspektywy rekordowych zbiorów i stabilnego przerobu, choć każdy wzrost sentymentu na rynku energii lub biopaliw może chwilowo zapewnić wsparcie.
• Gotówkowy rynek Morza Czarnego/Ukrainy: Stabilny do lekko słabszego w EUR, odzwierciedlając silną konkurencję eksportową i komfortową dostępność regionalną.
• Ceny Chiny CFR/FOB: Generalnie stabilne; wysokie krajowe zapasy oleju i zdywersyfikowany import olejów roślinnych ograniczają ryzyko gwałtownych wzrostów w krótkim terminie.