Rzepak pod presją: miękkie oleje ciążą notowaniom przy stabilnych zbiorach w UE

Ceny rzepaku konsolidują się w pobliżu trzytygodniowych minimów, ponieważ słabość oleju sojowego i kanadyjskiej canoli przenosi się na europejskie kontrakty terminowe, mimo niezmienionej prognozy zbiorów rzepaku w UE. Popyt na oleje roślinne pozostaje ogólnie wspierany przez silne potrzeby importowe w Azji i utrzymujące się zakłócenia w regionie Morza Czarnego, co ogranicza potencjał spadków, ale jak dotąd nie wystarcza do wywołania wyraźniejszego odbicia cen. Na Euronext najbliższy kontrakt na rzepak z dostawą w sierpniu 2026 utrzymuje się w okolicach 487 EUR/t, podczas gdy nowa uprawa, listopad 2026, handlowany jest blisko 528 EUR/t, a krzywa cenowa pozostaje relatywnie płaska w latach 2027–28, sygnalizując komfortowe oczekiwania podażowe w średnim terminie, a nie wyraźny deficyt. Głównymi czynnikami presji są słabość notowań oleju sojowego w Chicago oraz kolejna fala spadków na ICE canola, wzmocnione przez poprawę warunków pogodowych w amerykańskim Pasie Kukurydzy, która złagodziła obawy o plony roślin oleistych. Jednocześnie stabilne szacunki produkcji w UE oraz strukturalnie mocny popyt w Azji na oleje roślinne powstrzymują rynek przed gwałtowniejszym załamaniem.

Ceny

Kontrakty terminowe na rzepak na Euronext 30 lipca 2026 zamknęły się na najniższych poziomach od prawie trzech tygodni, podążając za szerszą słabością w kompleksie roślin oleistych. Kontrakt sierpień 2026 rozliczył się na około 486,75 EUR/t, natomiast serie na listopad 2026, luty 2027 i maj 2027 skupiły się ciasno w przedziale 527–527 EUR/t, po czym krzywa łagodnie opada w kierunku 500 EUR/t dla wygasających w końcówce 2027 i w 2028 r.

Notowania fizyczne odzwierciedlają ten stonowany ton: ostatnie oferty lokują ukraiński rzepak (42% oleju, FCA Kijów/Odessa) w okolicach 480 EUR/t, a rzepak klasy 1 CPT Odessa blisko 493 EUR/t, podczas gdy francuskie FOB Paryż utrzymują się w pobliżu 690 EUR/t. Niewielki, 10 EUR/t wzrost notowania FOB Paryż od połowy lipca wskazuje jedynie na łagodne odreagowanie wcześniejszej słabości.

Podaż i popyt

Komisja Europejska pozostawiła szacunek produkcji rzepaku w UE w 2026 r. bez zmian, na poziomie 19,8 mln ton, wzmacniając obraz wystarczająco zrównoważonego bilansu regionalnego. Dla kontrastu, prognoza zbiorów nasion słonecznika w UE została obniżona z 10,1 do 9,5 mln ton, co zacieśnia sytuację konkurencyjnych roślin oleistych i pośrednio wspiera rzepak poprzez stronę olejów roślinnych.

Pogoda obecnie bardziej sprzyja plonom niż cenom. W amerykańskim Pasie Kukurydzy prognozy zapowiadają w ciągu najbliższych siedmiu dni opady rzędu 25–50 mm w kluczowych stanach, w tym Iowa, Illinois, Indiana i Nebraska, co łagodzi wcześniejsze obawy suszowe i poprawia perspektywy dla soi. W Kanadzie uprawy rzepaku (canoli) są w fazie kwitnienia przy gorących, ale jeszcze nie szkodliwych temperaturach, co utrzymuje ogólny obraz produkcji bez większych zmian i pozwala cenom canoli na ICE dryfować w dół.

Po stronie popytu Indie i inni główni importerzy pozostają strukturalnie uzależnieni od importu olejów roślinnych, przy czym zakłócenia w regionie Morza Czarnego opóźniają przepływy oleju słonecznikowego i skłaniają nabywców do dywersyfikacji kierunków dostaw oraz rodzajów olejów. Obejmuje to wyższe zakupy oleju rzepakowego z Australii i innych eksporterów, co wspiera średnioterminową bazę popytową na rzepak, nawet jeśli krótkoterminowe kontrakty terminowe reagują obecnie bardziej na słabość oleju sojowego i canoli niż na zakupy końcowych odbiorców.

Fundamenty i czynniki międzyrynkowe

Obecna słabość rzepaku wynika przede wszystkim z efektu przelewania się nastrojów z innych miękkich olejów, a nie z jednoznacznego sygnału nadwyżki na samym rynku rzepaku. Kontrakty na soję i olej sojowy w Chicago znalazły się pod presją wskutek poprawy prognoz pogodowych w USA i oczekiwań solidnych plonów, co z kolei ściągnęło w dół notowania rzepaku na Euronext i canoli na ICE. W Kanadzie najbliższe serie canoli spadły 30 lipca o ok. 0,3–0,4%, wzmacniając wyprzedażową narrację dla rzepaku.

Rynki energii tworzą bardziej neutralne, lekko wspierające tło. Ceny ropy naftowej cofnęły się z niedawnych maksimów, gdy uczestnicy rynku dyskontują możliwą dyplomatyczną deeskalację napięć między USA a Iranem oraz oznaki poprawy ruchu przez Cieśninę Ormuz. Słabsza ropa ogranicza potencjał wzrostowy dla powiązanych z biopaliwami olejów roślinnych, ale biorąc pod uwagę utrzymujące się ryzyka geopolityczne i niskie zapasy, wciąż zapewnia im pewne wsparcie w porównaniu z wcześniejszymi fazami spadkowymi.

Tymczasem amerykańska sprzedaż eksportowa soi pozytywnie zaskoczyła rynek – tygodniowe kontraktacje na sezon 2025/26 osiągnęły pięciotygodniowe maksimum i przekroczyły zarówno tempo z ubiegłego roku, jak i oczekiwania handlu. Silne sprzedaże z wyprzedzeniem na 2026/27, z wyraźnym udziałem Chin, podkreślają trwały popyt bazowy na białko i oleje, nawet jeśli bieżące wyceny kontraktów terminowych silniej odzwierciedlają poprawę perspektyw podaży niż wzrost konsumpcji.

Pogoda i logistyka

Krótkoterminowe ryzyka pogodowe dla rzepaku pozostają ograniczone. W Europie Zachodniej i Środkowej uprawy w większości przekroczyły najbardziej wrażliwe fazy rozwoju i nie zgłasza się istotnych problemów z upałem czy niedoborem wilgoci na skalę, która wymuszałaby znaczącą korektę oczekiwań plonów. Na kanadyjskich preriach uważnie śledzona jest utrzymująca się fala upałów w okresie kwitnienia, jednak raportowane temperatury nadal mieszczą się w przedziale uznawanym zwykle za akceptowalny dla canoli.

Dla odmiany, ryzyka logistyczne wciąż ciążą na eksporcie nasion oleistych i olejów roślinnych z regionu Morza Czarnego. Powtarzające się ataki na infrastrukturę portową Ukrainy oraz wzmożone obawy o bezpieczeństwo żeglugi handlowej w regionie doprowadziły do tymczasowych wstrzymań i opóźnień niektórych przepływów, zwłaszcza oleju i śruty słonecznikowej. Ogranicza to dostępność eksportową z kluczowego kierunku i zachęca importerów do utrzymywania wyższego poziomu zabezpieczenia w innych olejach, w tym w oleju rzepakowym, co pośrednio wspiera wyceny rzepaku mimo obecnej słabości kontraktów terminowych.

Krótkoterminowa perspektywa handlowa

• Producenci (UE i Morze Czarne): Rozważne jest stopniowe budowanie zabezpieczeń na kontraktach Euronext z dostawą w listopadzie 2026 i lutym 2027 na obecnych poziomach około 525–530 EUR/t, z wykorzystaniem opcji w celu zachowania części potencjału wzrostowego na wypadek późniejszego odbicia cen oleju sojowego lub ropy.
• Tłocznie: Płaska krzywa terminowa i miękkie ceny na najbliższe terminy stwarzają okazję do zabezpieczenia marż poprzez zabezpieczenie dostaw fizycznego rzepaku w przedziale 480–500 EUR/t przy jednoczesnym pozostawieniu większej elastyczności po stronie sprzedaży produktów, szczególnie oleju rzepakowego na rynki strukturalnie uzależnione od importu.
• Importerzy: Utrzymujcie zrównoważony poziom pokrycia: unikajcie agresywnego „łapania dołków” w krótkim terminie, dopóki szerszy kompleks olejów roślinnych pozostaje wspierany przez ryzyka logistyczne i silny popyt azjatycki, ale wykorzystujcie dodatkową presję ze strony oleju sojowego lub canoli jako okazję do umiarkowanego wydłużenia pokrycia.

W perspektywie najbliższych trzech sesji Euronext rzepak prawdopodobnie będzie handlowany bokiem z lekką tendencją spadkową, przy czym sierpień 2026 widziany jest ogólnie w przedziale 480–495 EUR/t, a listopad 2026 oscyluje wokół 520–535 EUR/t, ściśle śledząc ruchy na oleju sojowym w Chicago, canoli na ICE oraz rynku ropy naftowej.