Rzepak stabilizuje się powyżej 520 € wraz ze spadkiem niemieckich zbiorów z powodu stresu cieplnego

Europejskie ceny rzepaku utrzymują się na wysokim poziomie pomimo ostrego, pogodowego cięcia produkcji niemieckiego rzepaku ozimego, co powoduje ograniczoną podaż w najbliższym czasie i utrzymuje MATIF wyraźnie powyżej 520 €/t. Rynki rzepaku równoważą niższe oczekiwania dotyczące zbiorów w UE z ryzykiem pogodowym, które w dużej mierze jest już w cenach, oraz słabszymi ofertami fizycznymi w basenie Morza Czarnego. Najnowsze szacunki wskazują na 7‑proc. spadek rok do roku produkcji niemieckiego rzepaku ozimego do około 3,7 mln ton po ostatniej fali upałów, przy czym prognozy lipcowe zostały obniżone o 340 000 t. Jednocześnie kontrakty terminowe na Euronext raczej konsolidują się niż dalej rosną, podczas gdy ukraińskie ceny FCA zniżkowały z lipcowych maksimów. Zmienność pozostaje umiarkowana, ale połączenie mniejszej podaży z Niemiec i strukturalnie napiętego bilansu rzepaku w UE przemawia za utrzymaniem wsparcia cenowego w kierunku jesieni.

Ceny

Na Euronext (MATIF) kontrakt na nową uprawę rzepaku z dostawą w listopadzie 2026 notowany jest w okolicach 540,50 EUR/t, a pozycja na luty 2027 przy 542,25 EUR/t. Dalej na krzywej terminowej, maj 2027 wyceniany jest na 541,75 EUR/t, podczas gdy sierpień 2027 handlowany jest niżej, na poziomie 518,50 EUR/t, co sygnalizuje umiarkowaną strukturę contango od najbliższych terminów do połowy 2027 roku oraz łagodniejszą strukturę dalej w czasie.

Na rynkach fizycznych rzepak z Ukrainy z rejonu Morza Czarnego (min. 42% oleju, FCA) ostatnio handlowany był w pobliżu 0,45–0,46 EUR/kg (450–460 EUR/t) w Kijowie i Odessie, nieco poniżej poziomów z końca lipca rzędu 0,48 EUR/kg (480 EUR/t). Francuskie ceny FOB Paryż wskazywane są w okolicach 0,67 EUR/kg (670 EUR/t), w dół z około 0,69 EUR/kg (690 EUR/t) pod koniec lipca, ale nadal z wyraźną premią względem podaży ukraińskiej.

Podaż i popyt

Niemiecki rzepak ozimy mocno ucierpiał na skutek ostatniej fali upałów; obecnie przyjmuje się, że zbiory będą o 7% niższe niż rok wcześniej, na poziomie około 3,7 mln ton. W porównaniu z lipcem prognozy obniżono o 340 000 t, co podkreśla skalę późnosezonowego stresu cieplnego dla plonów. Odbija się to w szerszym wzorcu korekt w dół w całej UE, choć łączna produkcja rzepaku w UE w sezonie 2026/27 nadal ma pozostać w przybliżeniu stabilna rok do roku, według ostatnich międzynarodowych ocen.

Na poziomie UE bilans rzepaku pozostaje strukturalnie napięty. Popyt ze strony biodiesla i olejów spożywczych utrzymuje wysokie wykorzystanie mocy przerobowych, a import wypełnia lukę między produkcją krajową a konsumpcją na poziomie około połowy lat 20 mln ton. Przy słabszych zbiorach w Niemczech i pogodowych cięciach plonów w części innych państw członkowskich, blok pozostanie uzależniony od napływu surowca z Ukrainy, Kanady i Australii. Różnica cen między pochodzeniem z UE a Morza Czarnego odzwierciedla ten importowy pull oraz premię za ryzyko logistyczne.

Pogoda i czynniki zewnętrzne

Wczesnoletnia fala upałów w Europie Zachodniej i Środkowej przyspieszyła dojrzewanie i ograniczyła potencjał plonowania na kluczowych obszarach uprawy rzepaku, szczególnie w Niemczech. Choć wiele upraw ozimych weszło już w fazę dojrzewania, intensywność i długość okresu wysokich temperatur spowodowały wymierne straty w wypełnieniu łuszczyn, co znajduje odzwierciedlenie w 7‑proc. redukcji produkcji. Opady, które nastąpiły po fali upałów, przyszły zbyt późno, by w pełni zrekompensować szkody w najpóźniej rozwiniętych plantacjach.

W krótkim terminie warunki pogodowe uległy normalizacji – bardziej umiarkowane temperatury i przelotne opady w znacznej części Europy Północnej ograniczają dalszy stres dla pól zbieranych z opóźnieniem. Deficyty wilgoci glebowej utrzymują się jednak w części wschodnich Niemiec i regionów sąsiednich, co może wpływać na warunki siewu w nadchodzącej kampanii. Jednocześnie globalne rynki roślin oleistych pozostają wrażliwe na sytuację w innych uprawach, takich jak soja i słonecznik, które mogą oddziaływać na ceny rzepaku poprzez konkurencję w segmencie olejów roślinnych i śruty.

Fundamenty i struktura rynku

Krzywa terminowa Euronext pokazuje mocną strukturę na najbliższych terminach, z jedynie ograniczonym contango do początku 2027 roku i dyskontami dla bardziej odległych wygasających serii. Sugeruje to, że rynek wycenia napiętą dostępność fizycznego surowca w krótkim okresie, ale zakłada częściową odbudowę podaży i strumieni importowych w późniejszej części sezonu handlowego. Otwarta pozycja koncentruje się na kontraktach frontowych, co podkreśla ich rolę jako kluczowych narzędzi zabezpieczających zarówno dla przetwórców, jak i producentów.

Na rynku gotówkowym różnica między wysoko białkowym, wysokotłuszczowym surowcem europejskim a pochodzeniem z basenu Morza Czarnego podkreśla znaczenie jakości i logistyki. Tłocznie w UE są gotowe płacić premię za bezpieczną dostawę w najbliższym terminie, zwłaszcza wobec niepewności dotyczącej poziomów wód w rzekach, dostępności frachtu oraz potencjalnych zmian regulacji dotyczących mandatu na biodiesel. Ukraińskie oferty, mimo niższej ceny w EUR/t, zawierają w sobie również ryzyko transportowe i polityczne, które może się rozszerzać lub zawężać w zależności od stabilności korytarzy eksportowych i kosztów ubezpieczenia.

Perspektywy handlowe

• Producenci (UE): Przy MATIF Nov 2026 w okolicach 540 EUR/t i sygnałach zacieśniania podaży z tytułu niższych plonów w Niemczech warto rozważyć wycenienie części pozostałej produkcji z 2026 roku oraz wczesnej produkcji 2027 na wzrostach, jednocześnie utrzymując pewien potencjał wzrostowy poprzez opcje na wypadek kolejnych szoków podażowych lub umocnienia globalnego rynku olejów roślinnych.
• Tłocznie: Utrzymujcie pokrycie na IV kwartał 2026 i I kwartał 2027, ponieważ dostępność z Niemiec i szerzej z UE wygląda na ograniczoną; wykorzystujcie różnicę między MATIF a fizycznym rynkiem Morza Czarnego do optymalizacji miksu pochodzenia, uwzględniając jednak premię za ryzyko logistyczne i polityczne.
• Traderzy: Obserwujcie ruchy bazy między francuskim FOB a ukraińskimi poziomami FCA. Szeroka premia stwarza możliwości arbitrażu pochodzenia, ale kluczowe będą płynność i dostępność frachtu; spready między najbliższymi a odległymi seriami na MATIF mogą również oferować transakcje typu relative‑value, jeśli pojawią się dalsze rewizje zbiorów w dół.

Krótkoterminowa (3‑dniowa) wskazówka cenowa

• Rzepak MATIF (serie frontowe): Ruch boczny do lekko wzrostowego w przedziale 535–545 EUR/t, w miarę jak rynek konsoliduje wzrosty związane z falą upałów.
• Francuski rzepak FOB: Stabilnie do nieznacznie słabiej w pobliżu 665–675 EUR/t, w ślad za kontraktami terminowymi i popytem w najbliższym terminie.
• Ukraiński rzepak FCA: Lekka presja spadkowa wokół 445–455 EUR/t z uwagi na sezonową podaż i konkurencję ze strony innych nasion oleistych z basenu Morza Czarnego.